Medische praktijkvoering - samenvatting

Les 1: communicatie basis

Communicatie = gouden instrument

 70% van alle medische fouten zijn te wijten aan communicatiefouten
 Invloed op:
o compliance = opvolgen van advies
o self management
o adopting accurate health believes
 sterke relatie tussen communicatie en gezondheidsuitkomsten




1. openingszin : geen verwachtingen scheppen + niets impliceren
2. aanmeldingsvraag: tijd geven + actief luisteren
3. orientatie: waarom is de pt hier?
a. ICE : ideas concerns expectations
b. Agenda: aanmeldingsvraag meestal niet enige vraag  voor
elke vraag ICE behandelen
c. Eerste mentale synthese: waarom komt pt hier? Alles goed
begrepen? (adhv samenvatting)
d. Consultatieplan: diagnostisch landschap
4. Anamnese
a. Open vraag
b. Gesloten vraag : hypothese bevestigend
c. Suggestieve vraag (valkuil) : hypothese bevestigend

+ non verbale communicatie

5. Klinisch onderzoek = anamnese stop
a. Uitkleedopdracht : goedkeuring + haalbaarheid  duidelijke
instructies
b. Communicatie tijdens KO: zeg wat je doet + positieve
feedback aan pt

, c. Mentale synthese: terwijl pt aankleed reflecteren over
diagnose
d. Beleidsplan
6. Beleid
a. Rapportage van bevindingen
 Terugkoppeling naar ICE
 Ook normale bevindingen meedelen
 Pt informeren afh v behoefte vd pt
 Beperk tot essentie (onthoud beter)
b. Behandelingsvoorstel
 EBM en ICE
 Pro & contra van elke optie bespreken
 Shared decision making
c. Verloop & alarmtekens
7. Afsluiting : samenvatting van beleid, herhaling gemaakte afspraken,
vragen/verwachtingen van de pt

Les 2: consultvoering verdieping

Ouder-kind

 Meer objectieve info verkrijgen
 Vanaf jonge leeftijd vertrouwensband ontwikkelen met kind
 Loyaliteit bewaken  niet tussen ouder en kind komen
 ICE kind ≠ ICE ouder
 Kind leert lichamelijke beleving uitdrukken

Echtpaar

 Beiden recht op individuele aandacht
 ICE en opvattingen en motivatie kunnen verschillen
 Privacy van elke partner apart respecteren
 Loyaliteit bewaken

Conflict

V I E W S
Vorm Inhoud Escalatie Wapens Sfeer
Onderbreke Niet Geen Dreigen, Winnen/
n, gebaren, constructief toenadering beschuldigen, verliezen, niet
tempo, luid , , geen chanteren, … ernstig nemen,
spreken, … herhalingen evolutie, vijandig, …
, geen
overdrijven, nieuwe
… voorstellen,
…
Oogcontact, Taakgericht Toenadering Onderhandel Vertrouwen,
knikken, , exploratie, standpunte en, respect,

,uitnodigend constructief n, standpunten onderhandelin
,… ,… compromis, verduidelijken gs-ruimte
… ,…


Slecht nieuws:

 Acute situatie : MENS
o Meedelen
o Emoties laten ventileren
o Nazorg
o Strategie en samenvatting
 Verwachte situatie: CLEMENS
o Context voorbereiden
o Luisteren
o Evalueren en inschatten
o Meedelen
o Emoties laten ventileren
o Nazorg
o Strategie en samenvatting

Kwetsbare groepen

 = anders cultureel/ laaggeletterd/ kansarmoede/ mentale beperking/
…
 Opsporen en ondersteunen van de pt
 Bewustwording en gedragsverandering bij arts

Communicatiestrategieen op 4 niveaus:

 Basis : begrip en vertrouwen
 Eenvoudige andersculturele consulten: kruispuntdenken
 Complexer consult: dubbelzijdige perspectief: communicatiekompas
o 4 windrichtingen: perspectief arts, beleving, perspectief pt,
informatie
 Rescue: 3 stappen methode van Pinto
o Perspectief arts, perspectief pt, omgaan met de verschillen

1. Anders-culturele achtergrond  communicatie en taal


Westers Anders-cultureel
Rationeel taalgebruik Metaforen
Overdracht in woorden In beelden
Individualistisch Verbonden met groep
SDM Arts beslist

, 1. Taalbarriere + ander verwachtingspatroon
2. Dissonante communicatie, onafhankelijk van etnische afkomst
3. Tekort aan aandacht en tijd bij arts (en ook bij patient)
4. Vertrouwensbreuk tussen arts en allochtone patient

Schat de taalvaardigheid in

 evt tolk/interculturele bemiddelaars

 evt digitale hulpmiddelen: voor sommige tools moet pt goed
kunnen lezen / nuance gaat verloren + spraakverwarring

2. Laaggeletterdheid
o Vraag naar lees- en schrijfvaardigheden + maak het
bespreekbaar
o Hanteer eenvoudig taalgebruik
o Teach back: toets of pt u begrijpt
o Gebruik simpele afbeelding
o Stilstaan bij risicomomenten (zoals aan de balie (afspraak
maken), medicatie voorschriften)

Les 3: shared decision making

SDM = minstens 2 partijen, die beide informatie delen en samen een
besluit vormen over het behandelplan

Wat heb je nodig voor SDM:

 Communicatievaardigheden in context van consultvoering
 Besliskunde
 Evidence based medicind = EBM
 Pt gecentreerde attitude

Wat is SDM niet:

 Paternalisme
 Geinformeerde besluitvorming
 Motivationele gespreksvoering

Wanneer SDM toepassen:

 meerdere opties
 gelijkwaardigheid tussen de opties
 voorkeurgevoeligheid
 andere situaties zoals onomkeerbare beslissingen of beslissingen
met grote impact

wanneer SDM niet toepasbaar:

 urgenties