Leren onderwijzen
Werk- en groeperingsvormen
AANBIEDENDE WERKVORMEN
DOCEREN PRESENTEREN DEMONSTREREN VERTELLEN INSTRUCTIE GEVEN
eerder uitleg geven
Bondige - De leerkracht brengt leerstof Aanbieden van informatie met Leerkracht toont (deel)handeling of proces Werkvorm waarbij verhaal Leerkracht verwoordt
omschrijving mondeling over(gestructureerd) extra auditieve/visuele visueel & begeleidt dit met verbale wordt gebracht om vooral denkproces & legt duidelijk &
- De leerlingen nemen vooral passief ondersteuning bv. via materiaal of instructie. affectieve betrokkenheid & activerend uit wat de leerlingen
kennis op media. sfeer te creëren. moeten doen.
Voordelen? - Eenvoudig te organiseren - Meerwaarde t.o.v. - Eenvoudig te organiseren. - Aangename, informele sfeer. - Leerlingen worden
- Weinig eisen aan de lesruimte doceermomenten. - Tijdbesparend. - Betrokkenheid geactiveerd voor de leerstof.
- Veel leerlingen tegelijk - Extra auditief of visueel element. - Verhoogt de kans dat leerlingen deze - Informatie-opname zonder - Duidelijke sturing
dezelfde info - Efficiënte wijze om informatie goed oppikken en uitvoeren. leergevoel. - Voorkennis ophalen
- Veilige werkvorm aan veel leerlingen tegelijk door - Minder tijdverlies aan bijsturing. - Aangepast op niveau
- Controle voor de leerkracht te geven. - Kan in grotere groepen ingericht worden. leerlingen
- Structuur voor de leerlingen - Verhoogt de leerlingenactiviteit. - Opportuniteiten voor differentiatie
Nadelen? - Aandachtspanne vrij beperkt - Dezelfde nadelen als doceren - Leerlingen kijken passief toe. - Affectieve doelen - Leerlingen hebben een
- Opname-efficiëntie neemt snel af - Weinig activerend. - Nood aan duidelijke - Minder geschikt voor diepe kortere spanningsboog.
- Maximaal 12 minuten volle - Weinig mogelijkheden om kijkvragen of een opdracht cognitieve verwerking - Niet alle leerlingen hebben
aandacht (bij jonge kinderen rekening te houden met tijdens de observatie. baat bij dezelfde uitleg.
niet langer dan 5 minuten) verschillen tussen de
- Weinig ruimte voor spontane leerlingen.
of onverwachte reacties
- Weinig tot geen interactie
- Beperkt leerrendement
- Snelle vergeetcurve
Voorwaarden - Doceermomenten niet te lang Gebruik van degelijk didactisch - Vooraf goed doordachte organisatie. - Sterke mimiek - Uitleg in een zo kort mogelijk
laten duren materiaal. - Duidelijke instructie van handelingen. - Sterke experessie tijdsbestek.
- Afwisselen met andere, meer - Eerst verwoorden door de leerkracht, - Rekening houden met
actieve werkvormen nadien door de leerlingen. verschillen in ontwikkeling.
- Doceerkwaliteit moet hoog - Gebruik van goed gekozen - Differentiatie voorzien.
liggen: gebruik van mimiek, ondersteunende leermiddelen. - Variatie in stemgebruik.
expressie, intonatie - Leermiddelen vooraf klaarzetten. - Leerlingen bij het verhaal
- Gebruik van herhaling en - Alle leerlingen moeten de demonstratie betrekken.
structureerwoorden goed kunnen aanschouwen.
- Structuur en concrete voorbeelden - Ruime demotafel indien nodig.
Varianten Mondeling lesmoment, eventueel - Leerkracht presenteren. - Demonstratie door de leerkracht. - Voorlezen - Voor de klas.
met visuele ondersteuning - (Groep) leerling(en) laten - Demonstratie door een leerling. - Vertellen vanuit ervaring of - Bij een groep leerlingen.
presenteren. - Demonstratie via audiovisueel media historisch verhaal - Bij een individuele leerling.
Werk- en groeperingsvormen
AANBIEDENDE WERKVORMEN
DOCEREN PRESENTEREN DEMONSTREREN VERTELLEN INSTRUCTIE GEVEN
eerder uitleg geven
Bondige - De leerkracht brengt leerstof Aanbieden van informatie met Leerkracht toont (deel)handeling of proces Werkvorm waarbij verhaal Leerkracht verwoordt
omschrijving mondeling over(gestructureerd) extra auditieve/visuele visueel & begeleidt dit met verbale wordt gebracht om vooral denkproces & legt duidelijk &
- De leerlingen nemen vooral passief ondersteuning bv. via materiaal of instructie. affectieve betrokkenheid & activerend uit wat de leerlingen
kennis op media. sfeer te creëren. moeten doen.
Voordelen? - Eenvoudig te organiseren - Meerwaarde t.o.v. - Eenvoudig te organiseren. - Aangename, informele sfeer. - Leerlingen worden
- Weinig eisen aan de lesruimte doceermomenten. - Tijdbesparend. - Betrokkenheid geactiveerd voor de leerstof.
- Veel leerlingen tegelijk - Extra auditief of visueel element. - Verhoogt de kans dat leerlingen deze - Informatie-opname zonder - Duidelijke sturing
dezelfde info - Efficiënte wijze om informatie goed oppikken en uitvoeren. leergevoel. - Voorkennis ophalen
- Veilige werkvorm aan veel leerlingen tegelijk door - Minder tijdverlies aan bijsturing. - Aangepast op niveau
- Controle voor de leerkracht te geven. - Kan in grotere groepen ingericht worden. leerlingen
- Structuur voor de leerlingen - Verhoogt de leerlingenactiviteit. - Opportuniteiten voor differentiatie
Nadelen? - Aandachtspanne vrij beperkt - Dezelfde nadelen als doceren - Leerlingen kijken passief toe. - Affectieve doelen - Leerlingen hebben een
- Opname-efficiëntie neemt snel af - Weinig activerend. - Nood aan duidelijke - Minder geschikt voor diepe kortere spanningsboog.
- Maximaal 12 minuten volle - Weinig mogelijkheden om kijkvragen of een opdracht cognitieve verwerking - Niet alle leerlingen hebben
aandacht (bij jonge kinderen rekening te houden met tijdens de observatie. baat bij dezelfde uitleg.
niet langer dan 5 minuten) verschillen tussen de
- Weinig ruimte voor spontane leerlingen.
of onverwachte reacties
- Weinig tot geen interactie
- Beperkt leerrendement
- Snelle vergeetcurve
Voorwaarden - Doceermomenten niet te lang Gebruik van degelijk didactisch - Vooraf goed doordachte organisatie. - Sterke mimiek - Uitleg in een zo kort mogelijk
laten duren materiaal. - Duidelijke instructie van handelingen. - Sterke experessie tijdsbestek.
- Afwisselen met andere, meer - Eerst verwoorden door de leerkracht, - Rekening houden met
actieve werkvormen nadien door de leerlingen. verschillen in ontwikkeling.
- Doceerkwaliteit moet hoog - Gebruik van goed gekozen - Differentiatie voorzien.
liggen: gebruik van mimiek, ondersteunende leermiddelen. - Variatie in stemgebruik.
expressie, intonatie - Leermiddelen vooraf klaarzetten. - Leerlingen bij het verhaal
- Gebruik van herhaling en - Alle leerlingen moeten de demonstratie betrekken.
structureerwoorden goed kunnen aanschouwen.
- Structuur en concrete voorbeelden - Ruime demotafel indien nodig.
Varianten Mondeling lesmoment, eventueel - Leerkracht presenteren. - Demonstratie door de leerkracht. - Voorlezen - Voor de klas.
met visuele ondersteuning - (Groep) leerling(en) laten - Demonstratie door een leerling. - Vertellen vanuit ervaring of - Bij een groep leerlingen.
presenteren. - Demonstratie via audiovisueel media historisch verhaal - Bij een individuele leerling.
