VERDIEPENDE STRAFVORDERING
LES 1: INLEIDING
LES 2: HOF VAN ASSISEN
Bijv. Nederland: altijd gekant tegen lekenrechtspraak
Bijv. Oostenrijk: mengvorm -> zware misdrijven komen voor college van rechters, dat deels bestaat uit
beroepsrechters en deels uit leken (zoals arbeidszaken en ondernemingszaken bij ons)
Vragen
- Dient dit systeem behouden te worden?
- Indien dit systeem behouden wordt, hoe kunnen we het performanter en efficiënter maken?
o Procedure voor het hof van assisen is altijd zeer log: eenvoudige assisenzaken (bijv. moord
waarbij dader bekend heeft), waarbij alleen maar geoordeeld dient te worden over de
strafmaat, duurt gemakkelijk een week
INLEIDING
Ontstaan van het hof van assisen
- Franse Code De Procedure Pénal van 1808 -> (huidig) België was op dat moment onderdeel van de
Franse staat -> assisenprocedure was automatisch van kracht in onze gebieden
o Fundamentele grondslag: wantrouwen tegenover de overheid, in het kader van de Franse
revolutie -> rechtspraak wordt in handen gegeven van het volk zelf
§ Gelet op deze fundamentele grondslag, is dit vandaag nog relevant? Vandaag wordt de
grondslag vaak gelegd in de democratie
- 1815: België is deel van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden -> men liet het Franse strafprocesrecht
voortbestaan MAAR met uitzondering van het hof van assisen
- 1830: België scheurt zich af van Nederland en voorziet in de Grondwet dat het hof van assisen terug
geïntroduceerd zal worden
o Grondwet is in 1999 mbt het hof van assisen slechts op 1 punt veranderd: bevoegdheid van de
gewone rechter voor persmisdrijven die door racisme zijn ingegeven
§ Ratio: gelet op de korte verjaringstermijn van persmisdrijven was het praktisch
onmogelijk om dergelijke zaken voor het hof van assisen te brengen
Wet van 30 juni 2000: beperkte hervorming van de assisenprocedure
Commissie Verstraeten-Frydman vanaf 2004
- Samengesteld door toenmalige minister van Justitie Onckelinx
- Doel: hof van assisen onderzoeken en nagaan of dit behouden moet worden + hoe men dit zou kunnen
hervormen om het efficiënter te maken
- Intermediair verslag: Commissie adviseerde om het hof van assisen af te schaffen
o Minister Onckelinx was hier niet mee akkoord -> ze vraagt de commissie om maatregelen voor
te stellen die de procedure sneller en performanter zouden maken
- Finaal verslag in 2005 dient als basis voor wet van 21 december 2009
Zaak Taxquet (zie ook zaak Agnelet/Frankrijk) (2009)
- Meneer Taxquet was veroordeeld voor het hof van assisen en stapt uiteindelijk naar EHRM en voerde
aan dat de schuldigverklaring niet gemotiveerd was (oa doordat bewijs in zijn nadeel grotendeels
berustte op een anonieme getuigenverklaring)
- Dit werd geacht in strijd te zijn met art. 6 EVRM: recht om te weten waarom men veroordeeld is waarom
de argumenten gericht op de onschuld niet aanvaard zijn + burgerlijke partij heeft dit recht ook
- Gevolgen
1
, o Verschillende assisenuitspraken werden geheel/gedeeltelijk verbroken en moesten worden
overgedaan
o Er moet een manier voorzien worden om de redenen van de veroordeling in het arrest op te
nemen
Wet tot hervorming van het hof van assisen van 21 december 2009: diepgaande hervorming
- Gevolg van zaak Taxquet: voortaan zou het Wetboek van Strafvordering uitdrukkelijk bepalen dat de
uitspraak van de jury over de schuld, de redenen moet aangeven waarom de jury tot haar beslissing is
gekomen -> artikel 150 van de wet van 21 december 2009 dat artikel 334 van het Wetboek van
Strafvordering vervangt
- Verdere uitbreiding van de correctionalisering
- Infra
Potpourriwet van 5 februari 2016
- Koen Geens had reeds geprobeerd om het hof van assisen te hervormen via een wijziging van de
Grondwet, maar dit is niet gelukt -> andere oplossing: veralgemeende
correctionaliseringsmogelijkheid zodat er minder zaken naar het hof van assisen zullen gaan
o Bijv. voordien was moord niet correctionaliseerbaar, maar sinds deze Potpourriwet wel
Arrest Grondwettelijk Hof 21 december 2017
- Vernietiging van artikel mbt veralgemeende correctionaliseringsmogelijkheid, wegens strijdigheid met de
Grondwet
- Motivering: als je alle misdaden correctionaliseerbaar maakt, dan creëer je de mogelijkheid dat er geen
enkele zaak meer voor het hof van assisen komt, en dan wordt het hof van assisen dus de facto
afgeschaft dus dit gaat eigenlijk om een omzeiling van de Grondwet
- ‘Het criterium van de verzachtende omstandigheden wordt gedenatureerd om de bevoegdheid te
bepalen’
Wet van 5 mei 2019: uitbreiding van bevoegdheid van preliminaire zitting
- Preliminaire zitting = zitting zonder juryleden, voorafgaand aan eigenlijke opening van assisenproces
- Invoering artikel 278bis Sv. -> preliminaire zitting dient voortaan ook om debat te houden over eventuele
nietigheden + cassatieberoep tegen beslissing rond nietigheden is mogelijk, maar enkel samen met
eindbeslissing
Wet 18 januari 2024
- Invoeging §4 bij art. 287 Sv. -> mogelijkheid tot cassatieberoep tegen arrest omtrent getuigen op
preliminaire zitting, samen met eindbeslissing
BEVOEGDHEID
ALGEMEEN
Titel II van Boek II grondig gewijzigd door wet van 21 december 2009
Klassieke drieledige indeling die ook beantwoorden aan de bevoegdheden van de rechtbanken
- Driedeling dateert van 1880 en beantwoordt vandaag niet meer aan de realiteit
o Misdaad = strafbaar feit dat strafbaar is met meer dan 5 jaar gevangenisstraf -> dit zou
betekenen dat er zeer veel misdaden zijn (bijv. valsheid in geschrifte)
- Afschaffing van driedeling in Nieuw Strafwetboek
Wet op de verzachtende omstandigheden (1867)
- Omdat de toestand onhoudbaar was: teveel misdaden die voor het hof van assisen zouden moeten
komen
- Introductie van de correctionalisering door aannemen van verzachtende omstandigheden: misdaad
wordt gedenatureerd tot een wanbedrijf, waardoor het niet meer voor het hof van assisen moet komen
2
, - Introductie van contraventionalisering door aannemen van verzachtende omstandigheden: wanbedrijf
wordt gedenatureerd tot een overtreding
- Bestaat vandaag nog steeds, maar zal niet meer bestaan onder het nieuwe Strafwetboek
- Bijv. blanco strafregister, afwezigheid van eerdere correctionele veroordelingen, … -> ging zeer ver, om
toch maar te kunnen correctionaliseren en de zaak voor de correctionele rechtbank te kunnen brengen
Stelselmatige uitbreiding van de mogelijkheden tot correctionalisatie
- Voordien: eerder voor misdrijven tot 20 jaar en een beperkte lijst)
- Wet 11 juli 1994: ook op verzoek van het OM
- Wet 8 juni 2008: correctionele rechtbank kan zelf verzachtende omstandigheden aannemen
Artikel 150 Gw.
- Hof van assisen was aanvankelijk bevoegd voor misdaden, politieke misdrijven en drukpersmisdrijven
o In 1e ontwerpversie van de Grondwet stond misdaden er niet bij: wantrouwen tegen de overheid
(als fundamentele grondslag) was het belangrijkst in het kader van politieke misdrijven en
persmisdrijven
- Wet 7 mei 1999: niet meer de drukpersmisdrijven ingegeven door racisme of xenofobie
o Ging over een grondwetswijziging
Wet 21 december 2009: verdere uitbreiding van correctionalisering
- Doel: hoofd bieden aan toename van aantal en complexiteit van assisenzaken en daarmee gepaard
gaande hoge kostprijs van de rechtspleging -> door uitbreiding van correctionalisering kan het aantal
assisenzaken verder teruggedrongen worden
- Art. 216novies Sv.: hof van assisen neemt kennis van alle misdaden met uitzondering van de gevallen
van toepassing van artikel 2 van de wet van 4.10.1867 op de verzachtende omstandigheden -> in wet 2
december 2009 wordt de lijst met correctionaliseerbare misdrijven in dit art. 2 verdubbeld
o Lijst van art. 2 Wet VO uitgebreid: wat is correctionaliseerbaar?
- Oorspronkelijk wetsvoorstel: rechtstreekse toewijzing aan correctionele rechtbank van de misdaden die
correctionaliseerbaar waren + daarnaast soort grijze zone van misdaden die gecorrectionaliseerd
kunnen worden na aanname van verzachtende omstandigheden-> dit is verworpen
Assisen blijft bevoegd voor
- Moord en roofmoord
- Ook aantal misdaden strafbaar met opsluiting van 20-30 jaar
o Verkrachting met de dood tot gevolg (art. 417/12 Sw.)
o Foltering met de dood tot gevolg (art. 417/2 Sw.)
o Opzettelijke brandstichting met de dood tot gevolg (art. 518, laatste lid Sw.)
- Politieke misdrijven
- Drukpersmisdrijven
- Bij eendaadse samenloop met een niet-correctionaliseerbare misdaad blijft enkel assisen bevoegd
OMGAAN MET NIETIGHEDEN IN ASSISEN
Wet van 21 december 2009
- Wijziging van art. 235bis, §5 Sv.: niet meer mogelijk om middelen van openbare orde op te werpen voor
de feitenrechter indien ze al onderzocht zijn door de KI -> dit is enkel nog mogelijk voor middelen ivm de
bewijswaardering
o ‘Openbare orde’ was te soepel invulbaar, want alle regels in strafrechtelijke aangelegenheden
zijn van openbare orde
Wet van 5 mei 2019
- Invoering artikel 278bis Sv. -> preliminaire zitting dient voortaan ook om debat te houden over eventuele
nietigheden + cassatieberoep tegen beslissing rond nietigheden is mogelijk, maar enkel samen met
eindbeslissing
Dus: kan niet meer opgeworpen worden voor de feitenrechter
3
, - Onregelmatigheden, verzuimen of nietigheden als bedoeld in art. 131, §1 Sv. of met betrekking tot de
verwijzingsbeschikking die door de KI zijn onderzocht
o TENZIJ middelen die verband houden met de bewijswaardering
o Schrapping ‘openbare orde’ in artikel 235bis §5 Sv. (sinds wet van 21 december 2009)
- Gronden van niet-ontvankelijkheid of van verval van de strafvordering
o TENZIJ pas ontstaan na debatten voor KI
Nietigheden die nog niet bestonden op moment van de uitspraak van de KI -> in limine litis opwerpen
SAMENSTELLING VAN HET HOF VAN ASSISEN
Hof van assisen is geen permanent rechtscollege
- Itt correctionele rechtbank, hof van beroep, …
- Hof van assisen wordt samengesteld telkens als een zaak naar het hof van assisen verwezen wordt door
de kamer van inbeschuldigingsstelling
Collegiale samenstelling van het Hof blijft ook na de hervorming van 2009 (art. 119 e.v. Ger.W.)
- 1 voorzitter = raadsheer van hof van b eroep (idem voor plaatsvervangende voorzitter)
- 2 assessoren (art. 121 Ger. W.)
o Aangeduid door de eerste voorzitter van hof van beroep in overleg met de voorzitter van de
rechtbank van eerste aanleg
o Telkens rechters uit rechtbank van eerste aanleg, maar zouden in theorie ook vrederechters of
politierechters kunnen zijn
o Commissie Verstraeten-Frydman had voorgesteld om rol van assessoren af te schaffen, maar
het parlement is hier niet in meegegaan
- Bij uithandengegeven minderjarige: normaal moet men berecht worden voor de jeugdrechter, maar
uitzonderlijk kan men na uithandengeving voor het hof van assisen komen -> in dat geval moeten 2 van
de 3 leden van het hof de bijzondere opleiding voor jeugdmagistraat gevolgd hebben
SELECTIE VAN DE JURYLEDEN
Voorwaarden om jurylid te zijn (art. 217 Ger. W.)
- (1) Ingeschreven in het kiezersregister -> wie geen stemrecht heeft, kan geen jurylid zijn
- (2) Burgerlijke en politieke rechten genieten
o Als men overeenkomstig art. 31 Sw. vervallen verklaard is van bepaalde rechten, kan men geen
jurylid zijn
- (3) Minstens 28 jaar en minder dan 65 jaar
o Tot wet 21 december 2009: minstens 30 jaar en minder dan 60 jaar
o 28 jaar is ook de leeftijd waarop ten vroegste men effectief beroepsmagistraat kan worden
o 65 jaar, oa gelet op de verhoogde levensverwachting
o Jurylijsten worden om de 4 jaar samengesteld, dus in de praktijk is het mogelijk om personen
tot de leeftijd van 69 jaar in de jury aan te treffen
o Bedoeling van jury is om een zo representatief mogelijk staal van de bevolking te verzamelen
-> daarom zijn de leeftijdsgrenzen in 2009 verschoven
- (4) Kunnen lezen en schrijven
- (5) Geen strafrechtelijke veroordeling tot een gevangenisstraf van meer dan 4 maanden, een straf onder
elektronisch toezicht van meer dan 4 maanden, een werkstraf van meer dan 60 uur of een autonome
probatiestraf van 1 jaar of meer hebben opgelopen
Loting uit het kiezersregister
- Om de 4 jaar in de maand januari
- Op gemeentelijk niveau
- Gevolg: voorbereidende lijst van gezworenen
o Mensen weten meestal niet dat ze op deze lijst staan
o Is geen garantie dat men als jurylid gekozen zal worden
4
LES 1: INLEIDING
LES 2: HOF VAN ASSISEN
Bijv. Nederland: altijd gekant tegen lekenrechtspraak
Bijv. Oostenrijk: mengvorm -> zware misdrijven komen voor college van rechters, dat deels bestaat uit
beroepsrechters en deels uit leken (zoals arbeidszaken en ondernemingszaken bij ons)
Vragen
- Dient dit systeem behouden te worden?
- Indien dit systeem behouden wordt, hoe kunnen we het performanter en efficiënter maken?
o Procedure voor het hof van assisen is altijd zeer log: eenvoudige assisenzaken (bijv. moord
waarbij dader bekend heeft), waarbij alleen maar geoordeeld dient te worden over de
strafmaat, duurt gemakkelijk een week
INLEIDING
Ontstaan van het hof van assisen
- Franse Code De Procedure Pénal van 1808 -> (huidig) België was op dat moment onderdeel van de
Franse staat -> assisenprocedure was automatisch van kracht in onze gebieden
o Fundamentele grondslag: wantrouwen tegenover de overheid, in het kader van de Franse
revolutie -> rechtspraak wordt in handen gegeven van het volk zelf
§ Gelet op deze fundamentele grondslag, is dit vandaag nog relevant? Vandaag wordt de
grondslag vaak gelegd in de democratie
- 1815: België is deel van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden -> men liet het Franse strafprocesrecht
voortbestaan MAAR met uitzondering van het hof van assisen
- 1830: België scheurt zich af van Nederland en voorziet in de Grondwet dat het hof van assisen terug
geïntroduceerd zal worden
o Grondwet is in 1999 mbt het hof van assisen slechts op 1 punt veranderd: bevoegdheid van de
gewone rechter voor persmisdrijven die door racisme zijn ingegeven
§ Ratio: gelet op de korte verjaringstermijn van persmisdrijven was het praktisch
onmogelijk om dergelijke zaken voor het hof van assisen te brengen
Wet van 30 juni 2000: beperkte hervorming van de assisenprocedure
Commissie Verstraeten-Frydman vanaf 2004
- Samengesteld door toenmalige minister van Justitie Onckelinx
- Doel: hof van assisen onderzoeken en nagaan of dit behouden moet worden + hoe men dit zou kunnen
hervormen om het efficiënter te maken
- Intermediair verslag: Commissie adviseerde om het hof van assisen af te schaffen
o Minister Onckelinx was hier niet mee akkoord -> ze vraagt de commissie om maatregelen voor
te stellen die de procedure sneller en performanter zouden maken
- Finaal verslag in 2005 dient als basis voor wet van 21 december 2009
Zaak Taxquet (zie ook zaak Agnelet/Frankrijk) (2009)
- Meneer Taxquet was veroordeeld voor het hof van assisen en stapt uiteindelijk naar EHRM en voerde
aan dat de schuldigverklaring niet gemotiveerd was (oa doordat bewijs in zijn nadeel grotendeels
berustte op een anonieme getuigenverklaring)
- Dit werd geacht in strijd te zijn met art. 6 EVRM: recht om te weten waarom men veroordeeld is waarom
de argumenten gericht op de onschuld niet aanvaard zijn + burgerlijke partij heeft dit recht ook
- Gevolgen
1
, o Verschillende assisenuitspraken werden geheel/gedeeltelijk verbroken en moesten worden
overgedaan
o Er moet een manier voorzien worden om de redenen van de veroordeling in het arrest op te
nemen
Wet tot hervorming van het hof van assisen van 21 december 2009: diepgaande hervorming
- Gevolg van zaak Taxquet: voortaan zou het Wetboek van Strafvordering uitdrukkelijk bepalen dat de
uitspraak van de jury over de schuld, de redenen moet aangeven waarom de jury tot haar beslissing is
gekomen -> artikel 150 van de wet van 21 december 2009 dat artikel 334 van het Wetboek van
Strafvordering vervangt
- Verdere uitbreiding van de correctionalisering
- Infra
Potpourriwet van 5 februari 2016
- Koen Geens had reeds geprobeerd om het hof van assisen te hervormen via een wijziging van de
Grondwet, maar dit is niet gelukt -> andere oplossing: veralgemeende
correctionaliseringsmogelijkheid zodat er minder zaken naar het hof van assisen zullen gaan
o Bijv. voordien was moord niet correctionaliseerbaar, maar sinds deze Potpourriwet wel
Arrest Grondwettelijk Hof 21 december 2017
- Vernietiging van artikel mbt veralgemeende correctionaliseringsmogelijkheid, wegens strijdigheid met de
Grondwet
- Motivering: als je alle misdaden correctionaliseerbaar maakt, dan creëer je de mogelijkheid dat er geen
enkele zaak meer voor het hof van assisen komt, en dan wordt het hof van assisen dus de facto
afgeschaft dus dit gaat eigenlijk om een omzeiling van de Grondwet
- ‘Het criterium van de verzachtende omstandigheden wordt gedenatureerd om de bevoegdheid te
bepalen’
Wet van 5 mei 2019: uitbreiding van bevoegdheid van preliminaire zitting
- Preliminaire zitting = zitting zonder juryleden, voorafgaand aan eigenlijke opening van assisenproces
- Invoering artikel 278bis Sv. -> preliminaire zitting dient voortaan ook om debat te houden over eventuele
nietigheden + cassatieberoep tegen beslissing rond nietigheden is mogelijk, maar enkel samen met
eindbeslissing
Wet 18 januari 2024
- Invoeging §4 bij art. 287 Sv. -> mogelijkheid tot cassatieberoep tegen arrest omtrent getuigen op
preliminaire zitting, samen met eindbeslissing
BEVOEGDHEID
ALGEMEEN
Titel II van Boek II grondig gewijzigd door wet van 21 december 2009
Klassieke drieledige indeling die ook beantwoorden aan de bevoegdheden van de rechtbanken
- Driedeling dateert van 1880 en beantwoordt vandaag niet meer aan de realiteit
o Misdaad = strafbaar feit dat strafbaar is met meer dan 5 jaar gevangenisstraf -> dit zou
betekenen dat er zeer veel misdaden zijn (bijv. valsheid in geschrifte)
- Afschaffing van driedeling in Nieuw Strafwetboek
Wet op de verzachtende omstandigheden (1867)
- Omdat de toestand onhoudbaar was: teveel misdaden die voor het hof van assisen zouden moeten
komen
- Introductie van de correctionalisering door aannemen van verzachtende omstandigheden: misdaad
wordt gedenatureerd tot een wanbedrijf, waardoor het niet meer voor het hof van assisen moet komen
2
, - Introductie van contraventionalisering door aannemen van verzachtende omstandigheden: wanbedrijf
wordt gedenatureerd tot een overtreding
- Bestaat vandaag nog steeds, maar zal niet meer bestaan onder het nieuwe Strafwetboek
- Bijv. blanco strafregister, afwezigheid van eerdere correctionele veroordelingen, … -> ging zeer ver, om
toch maar te kunnen correctionaliseren en de zaak voor de correctionele rechtbank te kunnen brengen
Stelselmatige uitbreiding van de mogelijkheden tot correctionalisatie
- Voordien: eerder voor misdrijven tot 20 jaar en een beperkte lijst)
- Wet 11 juli 1994: ook op verzoek van het OM
- Wet 8 juni 2008: correctionele rechtbank kan zelf verzachtende omstandigheden aannemen
Artikel 150 Gw.
- Hof van assisen was aanvankelijk bevoegd voor misdaden, politieke misdrijven en drukpersmisdrijven
o In 1e ontwerpversie van de Grondwet stond misdaden er niet bij: wantrouwen tegen de overheid
(als fundamentele grondslag) was het belangrijkst in het kader van politieke misdrijven en
persmisdrijven
- Wet 7 mei 1999: niet meer de drukpersmisdrijven ingegeven door racisme of xenofobie
o Ging over een grondwetswijziging
Wet 21 december 2009: verdere uitbreiding van correctionalisering
- Doel: hoofd bieden aan toename van aantal en complexiteit van assisenzaken en daarmee gepaard
gaande hoge kostprijs van de rechtspleging -> door uitbreiding van correctionalisering kan het aantal
assisenzaken verder teruggedrongen worden
- Art. 216novies Sv.: hof van assisen neemt kennis van alle misdaden met uitzondering van de gevallen
van toepassing van artikel 2 van de wet van 4.10.1867 op de verzachtende omstandigheden -> in wet 2
december 2009 wordt de lijst met correctionaliseerbare misdrijven in dit art. 2 verdubbeld
o Lijst van art. 2 Wet VO uitgebreid: wat is correctionaliseerbaar?
- Oorspronkelijk wetsvoorstel: rechtstreekse toewijzing aan correctionele rechtbank van de misdaden die
correctionaliseerbaar waren + daarnaast soort grijze zone van misdaden die gecorrectionaliseerd
kunnen worden na aanname van verzachtende omstandigheden-> dit is verworpen
Assisen blijft bevoegd voor
- Moord en roofmoord
- Ook aantal misdaden strafbaar met opsluiting van 20-30 jaar
o Verkrachting met de dood tot gevolg (art. 417/12 Sw.)
o Foltering met de dood tot gevolg (art. 417/2 Sw.)
o Opzettelijke brandstichting met de dood tot gevolg (art. 518, laatste lid Sw.)
- Politieke misdrijven
- Drukpersmisdrijven
- Bij eendaadse samenloop met een niet-correctionaliseerbare misdaad blijft enkel assisen bevoegd
OMGAAN MET NIETIGHEDEN IN ASSISEN
Wet van 21 december 2009
- Wijziging van art. 235bis, §5 Sv.: niet meer mogelijk om middelen van openbare orde op te werpen voor
de feitenrechter indien ze al onderzocht zijn door de KI -> dit is enkel nog mogelijk voor middelen ivm de
bewijswaardering
o ‘Openbare orde’ was te soepel invulbaar, want alle regels in strafrechtelijke aangelegenheden
zijn van openbare orde
Wet van 5 mei 2019
- Invoering artikel 278bis Sv. -> preliminaire zitting dient voortaan ook om debat te houden over eventuele
nietigheden + cassatieberoep tegen beslissing rond nietigheden is mogelijk, maar enkel samen met
eindbeslissing
Dus: kan niet meer opgeworpen worden voor de feitenrechter
3
, - Onregelmatigheden, verzuimen of nietigheden als bedoeld in art. 131, §1 Sv. of met betrekking tot de
verwijzingsbeschikking die door de KI zijn onderzocht
o TENZIJ middelen die verband houden met de bewijswaardering
o Schrapping ‘openbare orde’ in artikel 235bis §5 Sv. (sinds wet van 21 december 2009)
- Gronden van niet-ontvankelijkheid of van verval van de strafvordering
o TENZIJ pas ontstaan na debatten voor KI
Nietigheden die nog niet bestonden op moment van de uitspraak van de KI -> in limine litis opwerpen
SAMENSTELLING VAN HET HOF VAN ASSISEN
Hof van assisen is geen permanent rechtscollege
- Itt correctionele rechtbank, hof van beroep, …
- Hof van assisen wordt samengesteld telkens als een zaak naar het hof van assisen verwezen wordt door
de kamer van inbeschuldigingsstelling
Collegiale samenstelling van het Hof blijft ook na de hervorming van 2009 (art. 119 e.v. Ger.W.)
- 1 voorzitter = raadsheer van hof van b eroep (idem voor plaatsvervangende voorzitter)
- 2 assessoren (art. 121 Ger. W.)
o Aangeduid door de eerste voorzitter van hof van beroep in overleg met de voorzitter van de
rechtbank van eerste aanleg
o Telkens rechters uit rechtbank van eerste aanleg, maar zouden in theorie ook vrederechters of
politierechters kunnen zijn
o Commissie Verstraeten-Frydman had voorgesteld om rol van assessoren af te schaffen, maar
het parlement is hier niet in meegegaan
- Bij uithandengegeven minderjarige: normaal moet men berecht worden voor de jeugdrechter, maar
uitzonderlijk kan men na uithandengeving voor het hof van assisen komen -> in dat geval moeten 2 van
de 3 leden van het hof de bijzondere opleiding voor jeugdmagistraat gevolgd hebben
SELECTIE VAN DE JURYLEDEN
Voorwaarden om jurylid te zijn (art. 217 Ger. W.)
- (1) Ingeschreven in het kiezersregister -> wie geen stemrecht heeft, kan geen jurylid zijn
- (2) Burgerlijke en politieke rechten genieten
o Als men overeenkomstig art. 31 Sw. vervallen verklaard is van bepaalde rechten, kan men geen
jurylid zijn
- (3) Minstens 28 jaar en minder dan 65 jaar
o Tot wet 21 december 2009: minstens 30 jaar en minder dan 60 jaar
o 28 jaar is ook de leeftijd waarop ten vroegste men effectief beroepsmagistraat kan worden
o 65 jaar, oa gelet op de verhoogde levensverwachting
o Jurylijsten worden om de 4 jaar samengesteld, dus in de praktijk is het mogelijk om personen
tot de leeftijd van 69 jaar in de jury aan te treffen
o Bedoeling van jury is om een zo representatief mogelijk staal van de bevolking te verzamelen
-> daarom zijn de leeftijdsgrenzen in 2009 verschoven
- (4) Kunnen lezen en schrijven
- (5) Geen strafrechtelijke veroordeling tot een gevangenisstraf van meer dan 4 maanden, een straf onder
elektronisch toezicht van meer dan 4 maanden, een werkstraf van meer dan 60 uur of een autonome
probatiestraf van 1 jaar of meer hebben opgelopen
Loting uit het kiezersregister
- Om de 4 jaar in de maand januari
- Op gemeentelijk niveau
- Gevolg: voorbereidende lijst van gezworenen
o Mensen weten meestal niet dat ze op deze lijst staan
o Is geen garantie dat men als jurylid gekozen zal worden
4
