Samenvatting Van eergisteren tot overmorgen - Levenslooppsychologie

Levenslooppsychologie:


Examenvragen:
 Geef de globale referentiekaders om naar de ontwikkeling te kijken.
1. Sociaal perspectief
2. Biologisch perspectief
3. Cognitief perspectief

 Aan welke ontwikkelingstheorieën vallen volgende drie leermeesters te
linken?
1. Sigmund Freud  psychoanalytische theorie
2. Erik Erikson  leren door interactie met anderen.
3. Piaget  cognitieve ontwikkelingstheorie

 Wanneer je op je 18de geroepen voelt om mee te doen aan deze
diepzinnige televisieprogramma’s dan zit je in de … (ex on the beach)
1. Genitale fase

 Vraag 4:
1. Het meisje denkt formeel operationeel, de jongen denkt concreet
operationeel.

 Welk kernconflict in deze fase?
1. “We gaan wijnen”  generativiteit vs stagnatie

 “Mama ik ga vandaag niet naar school want men haar ligt niet goed,
want iedereen gaat mij uitlachen.”
1. Metafysisch egocentrisme en imaginair publiek

 Vraag 7:
1. Hypothetisch deductief, combinatorisch en abstract denken samen.

 Tieners voelen zich vaak door hun ouders misbegrepen. Dit wijten we
aan volgend fenomeen.
1. Identiteit vs. Identiteitsverwarring

 Vraag 9:
1. Uber- ich

 Waarom we statistiek leuk vinden? (Vraag 10)
1. Omdat we formeel kunnen denken.




Hoofdstuk 1: ideeën uit de levenslooppsychologie:
Wat is levenslooppsychologie?

, Omvat de wetenschappelijke studie van de evolutie van het
normale functioneren en gedrag van het individu in de loop van het
leven.
- Evolutie = verandering (kan in een terugkeerbeweging plaats
vinden)
- Normaal <-> pathologisch (niet normaal gedrag)
- Gedrag = 3 g’s (gevoelens, gedragingen, gedachten)
- Individu = alleen, niet van de maatschappij
- Doorheen het leven = verschillende fases
Gedrag gevoelens, gedrag, gedachten

Zaken gaan beschrijven wat we kunnen verwachten, wat we denken dat er
zal gebeuren.
- Lichamelijke ontw
- Motorische ontw
- Neurologische ontw
- Cognitieve ontw
- Morele ontw
- Affectieve ontw
- Sociale ontw
 Belangrijk om te weten welk gedrag we mogen verwachten bij een
bepaalde leeftijd.




 Biopsychosociaal model!
 Alle 3 staan ze continue in verbinding met elkaar.




Kernconcepten uit de levenslooppsychologie:

, 1. Beschrijven vs. Verklaren
 Descriptieve/ conatieve wetenschap = beschrijven wat men ziet
op welk moment (wat je ziet, wanneer, hoe,…)

 Verklarende wetenschap = hoe komt het dat we dit gedrag zien
op dit moment, we zoeken een verklaring hiervoor. (Opzoek gaan
naar oorzaken, verbanden, …)

 Predictie = voorspellen

2. Nomothetisch vs. Idiografisch
 Nomothetisch = observatie van grote groep mensen. (Vb. rond 10
maanden kan een baby kruipen.)
 Idiografisch = beschrijven van individu (Bij iedereen anders) (Vb.
Tom kan kruipen vanaf 8 maanden, Tom pas op 11 maanden.)

3. Differentiatie, integratie, organisatie
 Differentiatie = verfijning van capaciteiten (Vb. leren schrijven in
eerste leerjaar  dan pas je fijne motoriek voldoende ontwikkeld)
 Functies worden preciezer
 Vb. ongecontroleerde handbeweging  grijpen  pincetgreep
 Vb. baby wenen  flesje  flesje?  Ik wil flesje

 Integratie = samenwerking van verschillende domeinen van
functioneren
 Vb. oog-hand coördinatie

 Organisatie = complexe gedragsvormen
 Vb. tennis = lopen + zien + grijpen


4. Nature vs. Nurture
 Belangrijk binnen levenslooppsychologie

, - Nature  persoonlijkheid/ vaardigheden die je hebt via genen.
(Ouders/ grootouders)
 Charles Darwin  de sterkste komt er.
 Pedagogisch pessimisme
- Nurture  verworven uit ervaring, leerprocessen, opvoeding, sociale
factoren
 Mens wordt geboren als blanco blad (=tabula rasa) en groeit via
omgeving.
 Pedagogisch optimisme  door aanmoediging kan het
veranderen.
 Beide vormen ons tot wie we zijn.

5. Ontwikkelingsdeterminanten en kritische periodes:
 Bepalende factoren in de ontwikkelingen
 Nature  endogeen = binnenuit gestuurd rijpingsproces
 Nurture  exogeen = omgevingsfactoren bepalen de
ontwikkeling.

 Ontwikkeling = resultante van interactie tussen aanleg en milieu.
 Gevoelige periodes  we zijn dan gevoelig voor bepaalde
vaardigheden uit te voeren, te verwerken.
 Kritische periode  hersenen zijn op bepaalde fase heel prikkelbaar.
Als je het dan niet leert, is het vrij moeilijk dit nog in te halen.

6. Normatieve ontwikkelingsdeterminanten:
 Factoren die voor iedereen gelden = niet persoonsgebonden
 Leeftijdsgebonden invloeden
 Socioculturele invloeden
 Historische invloeden

7. Niet-normatieve ontwikkelingsdeterminanten:
 Specifieke, persoonsgebonden factoren
 Secundaire veroudering
 Verschilt dus van persoon tot persoon
 Zelfbepaling  dingen beslissen die je wel of niet wilt doen

8. Plasticiteit van de hersenen:
 Vermogen van de hersenen om zich aan te passen
 Herstel van zenuwen en zenuwverbindingen op anatomisch niveau.
 Uitval van bepaald gebied kan gecompenseerd worden door een
ander sterkere ontwikkeling op een ander gebied



9. Continu vs. Discontinu:
 Continu = ontwikkeling verloopt geleidelijk in een continu
opbouwende lijn.
 Nieuwe vaardigheid bouwt verder op het vorige