Gevolgen van vroeggeboorte
Introductie
Hersenontwikkeling
Neurale buis 6-laag cortex (20
weken gevormd): veel migratie
plaatsvinden MAAR je moet nog
steeds veel groeien (gyrus krijgen)
vroeggeboorte: minder gyrus
vatbaarder voor neurologische
problemen
Myelinisatie begint 24-26w
postmenstrueel extreem premature
periode je bent niets met de
neuronen
Definities
Vroeggeboorte (preterm birth)
= Baby's die levend geboren zijn vóór 37 weken zwangerschap
Subcategorieën van vroeggeboorte, gebaseerd op GA
(zwangerschapsduur)
o Extreem te vroeg (<28 weken)
o Zeer vroeg geboren (28 tot <32 weken)
o Matig tot laat prematur (32 tot <37 weken)
Lage geboortegewicht (LBW)
= 2.499g of minder, ongeacht GA
Subcategorieën
o zeer laag geboortegewicht (VLBW), <1500 g
o extreem laag geboortegewicht (ELBW), <1000
g
Normaal gewicht bij de uitbetaling = 2500-4200g
Klein voor de zwangerschapsduur (SGA)
= Het geboortegewicht onder 10e percentiel GA voor gewicht
en/of lengte
(met de curves kun je vroeg zien of het kind risico loopt of niet)
Normale baby Te vroeg geboren
Huilen: longen openen Spiervorm: zwakker, niet veel vet onder de
Handen in middenlijn + flexiepatroon huid
Broedmachine: ademhaling mogelijk
1
, SGA heeft mogelijk wel of niet IUGR (intra-uteriene groeivertraging)
tijdens de zwangerschap ervaren
o Kenmerken: hoofd is nog steeds relatief groot
Lichaam gebruikt eerst E om de hersenen te laten groeien
(dan pas ledematen)
IUGR
o Verminderde foetale groei tijdens de zwangerschap
o Kan worden veroorzaakt door: placentastoornissen, moederlijke
aandoeningen, genetische factoren
Relaties
o Sommige baby's met SGA worden klein
geboren, niet door IUGR, maar omdat ze
genetisch klein zijn
Na de termijn
= Zwangerschap die langer duurt dan 42 weken
zwangerschap
De baby zat te lang in de buik - > niet genoeg vocht
meer
Prevalentie van te vroeg geboren
Door de jaren heen is er niet veel verschil
geweest
Ong. 7% van de baby's is te vroeg geboren
MAAR
Meerlingen hebben hogere kans
op vroeggeboorte
Sterfte bij vroeggeboren baby's
Tussen 23-24 weken risico op overlijden =
zeer groot
Bij meer dan 26w verandert kleur sterk
overleving ↑↑↑
2
, Gezondheidsproblemen van de premature baby
Ademhalinggerelateerd
Respiratory distress syndrome (RDS)
Eerste weken na de geboorte longen
blootgesteld aan bepaalde dingen
Kind te vroeg geboren kan niet op zichzelf
ademen (longen zullen instorten) de
Bijna exclusief voor prematur <32w
behoefte aan ventilatie (longen zijn open)
Incidentie en ernst van RDS omgekeerd gerelateerd aan GA
kan leiden tot infecties
Verschillende mechanismen, maar het ontbreken van surfactant is
er één
o Je hebt surfactant of je long zal instorten
Verbetering van de prognose door
o Antnatale steroïden
Om het proces van longontwikkeling te versnellen
o Toediening van surfactant
o CPAP
o Mildere ventilatiemodus
o Ondersteunende therapie
RDS-prognose: Hyaline membraanziekte (HMD) – Bronchopulmonale dysplasie
(BPD)
Bronchopulmonale dysplasie of chronische longziekte: behoefte aan O2 na
36 voltooide weken
o Ongebruikelijk bij baby's >1250g en/of >30 weken
o 1/4 daarvan <1500g
o Tachypneu, tachycardie, meer ademhalingsinspanning, frequente
desaturaties en significant gewichtsverlies (door
voedingsproblemen) gedurende de eerste 10d
o Abnormale neurodevelopmentele uitkomsten op lange termijn,
spierontwikkeling (willen niet op hun buik liggen), trage groei en
chronische longziekte
o Mensen die lijden aan RDS/BPS hebben vaak ook ROP en
gehoorproblemen
Apneu
Voor de geboorte onregelmatig ademhalingsritme met frequente pauzes =
periodiek ademen
Bij de geboorte wordt het regelmatig
Apneu
o = Ademhalingspauze die langer dan 20 seconden duurt, of gepaard
gaat met een lagere hartslag (bradycardie)/ dalende zuurstofniveaus
(zuurstofsaturatie)
3
, o Wanneer het kind naar huis gaat apparaat mee om de
verzadiging te meten, 's nachts alarm als het te laag is
Behandeling
1. Fysieke stimulatie
2. Medicatie
3. Ademhalingsondersteuning
Retinopathie of preterm (ROP)
= preterm gebrek aan groeihormonen stopt de groei van de bloedvaten +
hebben hypoxie retina/ netvlies probeert toe te nemen maar minder
bloedtoevoer zal niet functioneren
Als het blijft groeien scheur netvlies blind
Risicofactoren: lage BW en GA, hoge en wisselende zuurstofniveaus bij de
geboorte en tijdens de neonatale periode
Preventie: behouden lagere zuurstofsaturatie (85-95%)
Ziekte kan zich in elk stadium voordoen beschrijft een significant niveau van
vasculaire dilatatie en tortuositeit waargenomen aan de achterste retinale
bloedvaten
Diagnose
Oogarts kijkt in het oog en probeert te zien waar de vascularisatie stopt
bepalen in welke stadia ze zich bevinden
In welke zone zit probleem? behandeling bepalen
Hoe zien de slagaders eruit?
Screening
Richtlijnen voor screening van het National Neonatology Forum voor ROP:
Zuigelingen geboren <34 weken zwangerschap en/of met een gewicht van
<1750 g
Zwaardere (1750-2000 g geboortegewicht) of oudere baby's (34–36 weken
zwangerschap)
o met risicofactoren zoals mechanische beademing, langdurige
zuurstoftherapie, hemodynamische instabiliteit of een nadelig
respiratoire of hartziekteprofiel.
De eerste screening werd aanbevolen op 'dag 30' van het leven
Baby's <28 weken of <1200 g moeten vroeg worden gescreend na 2–3
weken
Prevalentie
Afnemend maar nog steeds frequent, +-20% van alle prematuren
Inverse relatie met GA
Behandeling
Lasercoagulatie: standaard zorg regressiepercentage van ROP van +-
90%
o Laservat van het netvlies stopt slechte groei
Intravitreal anti-VEGF therapieën
o groeifactoren aan de kinderen geven
4
Introductie
Hersenontwikkeling
Neurale buis 6-laag cortex (20
weken gevormd): veel migratie
plaatsvinden MAAR je moet nog
steeds veel groeien (gyrus krijgen)
vroeggeboorte: minder gyrus
vatbaarder voor neurologische
problemen
Myelinisatie begint 24-26w
postmenstrueel extreem premature
periode je bent niets met de
neuronen
Definities
Vroeggeboorte (preterm birth)
= Baby's die levend geboren zijn vóór 37 weken zwangerschap
Subcategorieën van vroeggeboorte, gebaseerd op GA
(zwangerschapsduur)
o Extreem te vroeg (<28 weken)
o Zeer vroeg geboren (28 tot <32 weken)
o Matig tot laat prematur (32 tot <37 weken)
Lage geboortegewicht (LBW)
= 2.499g of minder, ongeacht GA
Subcategorieën
o zeer laag geboortegewicht (VLBW), <1500 g
o extreem laag geboortegewicht (ELBW), <1000
g
Normaal gewicht bij de uitbetaling = 2500-4200g
Klein voor de zwangerschapsduur (SGA)
= Het geboortegewicht onder 10e percentiel GA voor gewicht
en/of lengte
(met de curves kun je vroeg zien of het kind risico loopt of niet)
Normale baby Te vroeg geboren
Huilen: longen openen Spiervorm: zwakker, niet veel vet onder de
Handen in middenlijn + flexiepatroon huid
Broedmachine: ademhaling mogelijk
1
, SGA heeft mogelijk wel of niet IUGR (intra-uteriene groeivertraging)
tijdens de zwangerschap ervaren
o Kenmerken: hoofd is nog steeds relatief groot
Lichaam gebruikt eerst E om de hersenen te laten groeien
(dan pas ledematen)
IUGR
o Verminderde foetale groei tijdens de zwangerschap
o Kan worden veroorzaakt door: placentastoornissen, moederlijke
aandoeningen, genetische factoren
Relaties
o Sommige baby's met SGA worden klein
geboren, niet door IUGR, maar omdat ze
genetisch klein zijn
Na de termijn
= Zwangerschap die langer duurt dan 42 weken
zwangerschap
De baby zat te lang in de buik - > niet genoeg vocht
meer
Prevalentie van te vroeg geboren
Door de jaren heen is er niet veel verschil
geweest
Ong. 7% van de baby's is te vroeg geboren
MAAR
Meerlingen hebben hogere kans
op vroeggeboorte
Sterfte bij vroeggeboren baby's
Tussen 23-24 weken risico op overlijden =
zeer groot
Bij meer dan 26w verandert kleur sterk
overleving ↑↑↑
2
, Gezondheidsproblemen van de premature baby
Ademhalinggerelateerd
Respiratory distress syndrome (RDS)
Eerste weken na de geboorte longen
blootgesteld aan bepaalde dingen
Kind te vroeg geboren kan niet op zichzelf
ademen (longen zullen instorten) de
Bijna exclusief voor prematur <32w
behoefte aan ventilatie (longen zijn open)
Incidentie en ernst van RDS omgekeerd gerelateerd aan GA
kan leiden tot infecties
Verschillende mechanismen, maar het ontbreken van surfactant is
er één
o Je hebt surfactant of je long zal instorten
Verbetering van de prognose door
o Antnatale steroïden
Om het proces van longontwikkeling te versnellen
o Toediening van surfactant
o CPAP
o Mildere ventilatiemodus
o Ondersteunende therapie
RDS-prognose: Hyaline membraanziekte (HMD) – Bronchopulmonale dysplasie
(BPD)
Bronchopulmonale dysplasie of chronische longziekte: behoefte aan O2 na
36 voltooide weken
o Ongebruikelijk bij baby's >1250g en/of >30 weken
o 1/4 daarvan <1500g
o Tachypneu, tachycardie, meer ademhalingsinspanning, frequente
desaturaties en significant gewichtsverlies (door
voedingsproblemen) gedurende de eerste 10d
o Abnormale neurodevelopmentele uitkomsten op lange termijn,
spierontwikkeling (willen niet op hun buik liggen), trage groei en
chronische longziekte
o Mensen die lijden aan RDS/BPS hebben vaak ook ROP en
gehoorproblemen
Apneu
Voor de geboorte onregelmatig ademhalingsritme met frequente pauzes =
periodiek ademen
Bij de geboorte wordt het regelmatig
Apneu
o = Ademhalingspauze die langer dan 20 seconden duurt, of gepaard
gaat met een lagere hartslag (bradycardie)/ dalende zuurstofniveaus
(zuurstofsaturatie)
3
, o Wanneer het kind naar huis gaat apparaat mee om de
verzadiging te meten, 's nachts alarm als het te laag is
Behandeling
1. Fysieke stimulatie
2. Medicatie
3. Ademhalingsondersteuning
Retinopathie of preterm (ROP)
= preterm gebrek aan groeihormonen stopt de groei van de bloedvaten +
hebben hypoxie retina/ netvlies probeert toe te nemen maar minder
bloedtoevoer zal niet functioneren
Als het blijft groeien scheur netvlies blind
Risicofactoren: lage BW en GA, hoge en wisselende zuurstofniveaus bij de
geboorte en tijdens de neonatale periode
Preventie: behouden lagere zuurstofsaturatie (85-95%)
Ziekte kan zich in elk stadium voordoen beschrijft een significant niveau van
vasculaire dilatatie en tortuositeit waargenomen aan de achterste retinale
bloedvaten
Diagnose
Oogarts kijkt in het oog en probeert te zien waar de vascularisatie stopt
bepalen in welke stadia ze zich bevinden
In welke zone zit probleem? behandeling bepalen
Hoe zien de slagaders eruit?
Screening
Richtlijnen voor screening van het National Neonatology Forum voor ROP:
Zuigelingen geboren <34 weken zwangerschap en/of met een gewicht van
<1750 g
Zwaardere (1750-2000 g geboortegewicht) of oudere baby's (34–36 weken
zwangerschap)
o met risicofactoren zoals mechanische beademing, langdurige
zuurstoftherapie, hemodynamische instabiliteit of een nadelig
respiratoire of hartziekteprofiel.
De eerste screening werd aanbevolen op 'dag 30' van het leven
Baby's <28 weken of <1200 g moeten vroeg worden gescreend na 2–3
weken
Prevalentie
Afnemend maar nog steeds frequent, +-20% van alle prematuren
Inverse relatie met GA
Behandeling
Lasercoagulatie: standaard zorg regressiepercentage van ROP van +-
90%
o Laservat van het netvlies stopt slechte groei
Intravitreal anti-VEGF therapieën
o groeifactoren aan de kinderen geven
4