Samenvatting Jong & Oud Economie havo 4/5

Economie Jong&Oud

H1

 Een dominante strategie is de voordeligste strategie die iemand kiest onafhankelijk van wat de ander kiest
 We onderscheiden 3 fasen: kinderfase,ouderfase en grootouderfase ‘
 Een afspraak is bindend als beide mensen zich eraan houden

H2

 De keuze voor kinderen heeft economische gevolgen :
- het grootbrengen neemt veel tijd in beslag
- extra kosten (kinderkamer,luiers,kleding)
 Consumeren is het uitgeven van geld voor eigen behoefte
 Rente is het bedrag dat je betaalt voor het lenen van geld
 Bij sparen krijg je rente
 Studiefinanciering bestaat uit een basisbeurs en een ov-jaarkaart
 Als je een studie binnen 10 jaar afrond dan hoef je de basisbeurs niet terug te betalen

H3

 Over de primaire inkomens loon,winst,rente,pacht en huur moet een gedeelte als belasting en premies aan de
overheid worden afgedragen
 De loonheffing bestaat uit loonbelasting en premie volksverzekeringen
 Het brutoloon is het loon dat de werknemer verdient voor aftrek van alle inhoudingen
 Gemiddelde heffingstarief = inkomensheffing : brutoloon x 100%
 De gemiddelde heffingsdruk neemt toe als het inkomen ook toeneemt
 Het belastingsstelsel en het vennootschapsbelasting zijn progressief
 Als iemand in loondienst als werknemer werkt, ontvang hij loon of salaris
 Loon en winst zijn soorten inkomen
 Rente word ook wel intrest genoemd
 Huur en pacht zijn beloningen als iemand een gebouw of grond aan een ander ter beschikking stelt
 Wat overblijft na inhoudingen van het brutoloon is je nettoloon of besteedbaar loon
 De loonheffing is een voorschot op de inkomensheffing die achteraf per jaar wordt vastgesteld over het totale
inkomen dat je in dat jaar verdient hebt
 De premie volksverzekeringen wordt betaalt voor onder andere de AOW
 Het brutoloon is het loon dat de werknemer verdient voor aftrek van alle inhoudingen
 Voorbeelden van aftrekposten zijn : pensioenpremies, reiskosten voor OV, en rente over een hypothecaire lening voor
financiering van de eigen woning
 Bruto jaarinkomen – aftrekposten = belastbaar jaarinkomen
 De inkomensheffing word berekent over het belastbaar inkomen
 Hoeveel heffing je moet betalen over het belastbaar inkomen wordt berekend aan de hand van de belastingschijven
 Op het totale heffingsbedrag krijg je nog heffingskortingen en soms ook arbeidskorting
 Het draagkrachtbeginsel houdt in dat hogere inkomens in verhouding meer belasting moeten betalen dan lagere
inkomens
 Bij een progressief belastingstelsel betalen hogere inkomens in verhouding meer belasting dan de lagere inkomens
 Door de heffing worden de inkomensschillen in verhouding kleiner, de progressieve belastingheffing nivelleert de
inkomens
 Het marginale tarief is de hoogste schijf waarin je valt dus de top van zijn inkomen betaalt
 Bij het proportioneel belastingstelsel kun je iedereen hetzelfde percentage van zijn inkomen heffen. Hierbij blijven de
inkomensverhoudingen gelijk
 Bij een degressief belastingstelsel worden de inkomensverschillen relatief groter (denivellering )


H4

 Met een lorenzcurve geef je de personele inkomensverdeling aan
 Het optellen van percentages van hoog naar laag noem je cumuleren
 Bij nivellering wordt de inkomensverdeling gelijker