TAB 4.2. Handelen in urgente situaties Wildiers A.
ZWANGERSCHAP EN BEVALLING
REANIMATIE ZWANGERE
Is CPR zwangere =CPR-volwassene? Neen, owv fysiologische verschillen
Aandacht en anticipatie van de hulpverlener is noodzakelijk!
Van alle “+” bij zwangeren is 10% t.g.v. cardiac arrest!
Bijkomend risico bij C.A. in 3de trimester:
bij rugligging => Vena Cava compressie + Aortacompressie
Belangrijk voor verdere behandeling: Wat is oorzaak van C.A.?
Outcome CPR: maar 1/4 zwangere overleeft! (uiteenlopende cijfers in de literatuur)
Sterfte ten gevolge ZWrelatief zeldzaam in Europa:
schatting 16 per 100.000 geboorten (grote variatie tussen landen)
Niet-zwangerschap gebonden oorzaken: o.a.
o anafylactische reactie
o sepsis
o overdosis drugs
o zelfmoordpoging
o trauma
o verkeerde medicatie
o bestaande hartafwijkingen moeder
Zwangerschap gebonden oorzaken: oa
o bloeding
o eclampsie – HELLP-syndroom
o vruchtwaterembolie
o trombo-embolische oorzaak
o buitenbaarmoederlijke zwangerschap
1
,TAB 4.2. Handelen in urgente situaties Wildiers A.
FYSIOLOGISCHE VERANDERINGEN IN DE ZWANGERSCHAP:
1. respiratoir
2. cardiovasculair
3. hematologisch
4. gastro-intestinaal
5. genitaal
6. centraal zenuwstelsel
RESPIRATOIR
Foetus verbruikt veel O2 !
10 tot 20% hoger O2-verbruik bij de zwangere.
verminderde thorax compliantie
verminderde functionele residuele capaciteit
diafragma +4cm hoger dan normaal
Gevolg: sneller hypoxie bij rea en moeilijker te beademen door de hulpverlener.
SNELLE INTERVENTIE NODIG! (na 4 min. hersenschade)
Foetus kan iets langer zonder zuurstof.
Voor een zwangere kan het nodig zijn:
Een tracheale tube 0,5 – 1 mm binnendiameter (ID) kleiner dan die voor een
niet-zwangere vrouw van gelijkaardige grootte vanwege het maternale
luchtweg vernauwing (oedeem)
Vroegtijdige endotracheale intubatie overwegen verricht door een ervaren
hulpverlener.
CARDIOVASCULAIR
Cardiac output en bloedvolume: +30%
Hartfrequentie: + 20 sl./min.
Bloeddruk: - 5 à 10 mmHg
Daling van de CVD
Gevolg: verminderde veneuze retour waardoor relatieve tachycardie normaal is.
2
, TAB 4.2. Handelen in urgente situaties Wildiers A.
CAVE: “tekenen van shock” zijn meestal pas zichtbaar bij verlies vanaf 40% van het
bloedvolume maar de foetus begint al eerder te decompenseren!
HEMATOLOGISCH
hogere verhouding bloedvolume aanwezige R.B.C.
verdunning v/h bloed (=>diagnose valse anemie)
W.B.C. gestegen (=>diagnose valse infectie)
stijging sedimentatie en hypercoagulabele toestand
=> hoger risico op trombose - embolie.
GASTRO-INTESTINAAL
o vertraagde maaglediging
o verhoogde zuurproductie in maag
o verminderde werking gastro-oesophagale sfincter
o verhoogde intra-gastrische druk
risico op aspiratie maaginhoud bij bewustzijnsverlies m.a.g. ernstige schade in
de longen.
Hoogzwangere: niet als nuchter beschouwen
GENITAAL
blaasatonie: meer kans op blaasinfecties
grote doorbloeding / bloedflow van de uterus
hypovolemie door bloeding = belangrijke oorzaak van reanimatie!
Bij symptomen van shock =>check vaginaal bloedverlies.
CENTRAAL ZENUWSTELSEL
verhoogde gevoeligheid aan anesthetica
PREVENTIE HARTSTILSTAND ZWANGERE
MEOWS (Modified Early Obstetric Warning System)
Systhematische ABCDE-benadering
Patiënt in linker laterale positie & verplaats baarmoeder naar links
Zuurstof op geleide van pulsoximetrie.
Vloeistofbolus bij hypotensie of bij evidentie van hypovolemie
3
ZWANGERSCHAP EN BEVALLING
REANIMATIE ZWANGERE
Is CPR zwangere =CPR-volwassene? Neen, owv fysiologische verschillen
Aandacht en anticipatie van de hulpverlener is noodzakelijk!
Van alle “+” bij zwangeren is 10% t.g.v. cardiac arrest!
Bijkomend risico bij C.A. in 3de trimester:
bij rugligging => Vena Cava compressie + Aortacompressie
Belangrijk voor verdere behandeling: Wat is oorzaak van C.A.?
Outcome CPR: maar 1/4 zwangere overleeft! (uiteenlopende cijfers in de literatuur)
Sterfte ten gevolge ZWrelatief zeldzaam in Europa:
schatting 16 per 100.000 geboorten (grote variatie tussen landen)
Niet-zwangerschap gebonden oorzaken: o.a.
o anafylactische reactie
o sepsis
o overdosis drugs
o zelfmoordpoging
o trauma
o verkeerde medicatie
o bestaande hartafwijkingen moeder
Zwangerschap gebonden oorzaken: oa
o bloeding
o eclampsie – HELLP-syndroom
o vruchtwaterembolie
o trombo-embolische oorzaak
o buitenbaarmoederlijke zwangerschap
1
,TAB 4.2. Handelen in urgente situaties Wildiers A.
FYSIOLOGISCHE VERANDERINGEN IN DE ZWANGERSCHAP:
1. respiratoir
2. cardiovasculair
3. hematologisch
4. gastro-intestinaal
5. genitaal
6. centraal zenuwstelsel
RESPIRATOIR
Foetus verbruikt veel O2 !
10 tot 20% hoger O2-verbruik bij de zwangere.
verminderde thorax compliantie
verminderde functionele residuele capaciteit
diafragma +4cm hoger dan normaal
Gevolg: sneller hypoxie bij rea en moeilijker te beademen door de hulpverlener.
SNELLE INTERVENTIE NODIG! (na 4 min. hersenschade)
Foetus kan iets langer zonder zuurstof.
Voor een zwangere kan het nodig zijn:
Een tracheale tube 0,5 – 1 mm binnendiameter (ID) kleiner dan die voor een
niet-zwangere vrouw van gelijkaardige grootte vanwege het maternale
luchtweg vernauwing (oedeem)
Vroegtijdige endotracheale intubatie overwegen verricht door een ervaren
hulpverlener.
CARDIOVASCULAIR
Cardiac output en bloedvolume: +30%
Hartfrequentie: + 20 sl./min.
Bloeddruk: - 5 à 10 mmHg
Daling van de CVD
Gevolg: verminderde veneuze retour waardoor relatieve tachycardie normaal is.
2
, TAB 4.2. Handelen in urgente situaties Wildiers A.
CAVE: “tekenen van shock” zijn meestal pas zichtbaar bij verlies vanaf 40% van het
bloedvolume maar de foetus begint al eerder te decompenseren!
HEMATOLOGISCH
hogere verhouding bloedvolume aanwezige R.B.C.
verdunning v/h bloed (=>diagnose valse anemie)
W.B.C. gestegen (=>diagnose valse infectie)
stijging sedimentatie en hypercoagulabele toestand
=> hoger risico op trombose - embolie.
GASTRO-INTESTINAAL
o vertraagde maaglediging
o verhoogde zuurproductie in maag
o verminderde werking gastro-oesophagale sfincter
o verhoogde intra-gastrische druk
risico op aspiratie maaginhoud bij bewustzijnsverlies m.a.g. ernstige schade in
de longen.
Hoogzwangere: niet als nuchter beschouwen
GENITAAL
blaasatonie: meer kans op blaasinfecties
grote doorbloeding / bloedflow van de uterus
hypovolemie door bloeding = belangrijke oorzaak van reanimatie!
Bij symptomen van shock =>check vaginaal bloedverlies.
CENTRAAL ZENUWSTELSEL
verhoogde gevoeligheid aan anesthetica
PREVENTIE HARTSTILSTAND ZWANGERE
MEOWS (Modified Early Obstetric Warning System)
Systhematische ABCDE-benadering
Patiënt in linker laterale positie & verplaats baarmoeder naar links
Zuurstof op geleide van pulsoximetrie.
Vloeistofbolus bij hypotensie of bij evidentie van hypovolemie
3
