Leerdoelen BS9
MB:
De verschillende oorzaken, verschijnselen en behandelingsmogelijkheden van een
borderline persoonlijkheidsstoornis beschrijven;
Borderline: is een persoonlijkheidsstoornis.
Verschijnselen: zijn meestal onzeker omtrent hun persoonlijke identiteit, hun
waarden, doelen, carrière en soms ook seksuele geaardheid. Angst voor verlating,
veeleisend in relaties, impulsieve automutilatie, stemmingswisselingen.
Oorzaken: combinatie van genetische aanleg, trauma en hersenwerking.
Behandeling: psychotherapie en medicatie. .
Kan van verschillende psychofarmaca de (contra)indicaties, werking en bijwerking,
bijzonderheden en interacties benoemen.
1. Anxiolytica: > benzodiazepines: geneesmiddelen die worden gebruikt voor de
verlichting van kortdurende angst of gespannenheid (diazepam, alprazolam,
chloordiazepoxide, lorazepam en oxazepam). Ze binden aan de GABA-
receptoren en versterken de remmende werking van GABA.
2. Hypnotica: wordt voorgeschreven aan mensen die regelmatig lijden aan
slapeloosheid. Benzodiazepines als midalozam, nitrazepam, flurazepam,
flunitrazepam, loprazolam, lormetazepam en temazepam zijn voorbeelden.
Voor kortdurig gebruik. Werkt spierverslappend (hierdoor soms ook als anti-
epilecticum gebruikt). Ook melatonine (lichaamseigen stof) wordt gebruikt,
vaak bij een jetlag of nachtdienst.
3. Antidepressiva:
4 soorten:
- Tricyclische antidepressiva (TCA’s):
Zijn niet-selectieve monoaminen-heropnameremmers die de eiwitten voor
heropname van 5HT (serotonine) en noradrenaline blokkeren, waardoor deze
neurotransmitters in de synaptische spleet blijven en hun concentratie daar
dus toeneemt. Er kunnen zo dus meer neurotransmittersmoleculen zich binden
aan de receptoren.
- Selectieve serotonine-heropnameremmers (SSRI’s):
Zijn specifieker voor de heropnamestransporters van 5HT (serotonine) en
voornamelijk werkzaam in de 5HT-synapsen. Ook zij blokkeren de heropname.
- Monoamineoxidaseremmers (MOA-remmers):
Het intracellulaire enzym MOA wordt onomkeerbaar geremd. Het MOA
enzym breek monoaminen (noradrenaline, dopamine en 5HT) af. Door deze
remming wordt de concentratie van deze stoffen dus verhoogt. Dit medicijn
wordt minder gebruikt door de vele bijwerking.
- Overige antidepressiva:
, SSRI Selectieve serotonineheropnameremmer
SNRI Serotonine/ noradrenalineheropnameremmer
NRI Noradrenalineheropnameremmer
NaSSA Noradrenerg specifiek serotonerg antidepressivum
De samenstelling van het bloed benoemen en de functie van de verschillende cellen
(o.a. hemostase) uitleggen;
Bloed bestaat uit: Bloedplasma (water, eiwitten, suikers, vetten, zouten), bloedcellen
(rode en witte).
- Leukocyten (witte bloedcellen): afweersysteem voor infecties, vernietigen
afgestorven cellen, maken antistoffen aan.
- Erytrocyten (rode bloedcellen): transporteren het zuurstof van de longen naar de
weefsels en organen en voeren de CO2 weer terug af naar de longen.
- Trombocyten (bloedplaatjes): zijn essentieel bij de bloedstolling.
- Hemostase (bloedstolling): vasoconstrictie (vaatvernauwing) > primaire
hemostase (vorming van de bloedplaatjesprop) > secundaire hemostase (vorming
van het fibrine netwerk). Bij een verstoring van de hemostase kunnen
bloedingen of trombose ontstaan.
De verschillende bloedgroepen onderscheiden en de mogelijkheden en complicaties
bij transfusie benoemen.
Afwijkingen in laboratoriumuitslagen herkennen en beredeneren waardoor dit kan
worden veroorzaakt.
, De belangrijkste cardiovasculaire medicatie benoemen en hun werking en bijwerking
verklaren (nitraten, bètablokkers, diuretica, alfablokkers, calciumantagonisten,
ACE-remmers en angiotensine II-antagonisten, digoxine).
Nitraten/ Nitroglycerine Sublinguaal toegdiend (hierdoor
snelle werking). Het geeft
stikstofoxide af, dit is een krachtige
stof die verslapping van gladde
spiercellen in de wand van
bloedvaten veroorzaakt en daardoor
verwijden de vaten. Werking is
ongeveer 5 min.
Bètablokkers Verlagen de bloeddruk, de hartslag
en ze verminderen de
zuurstofbehoefte van het hart.
Hierdoor hoeft het hart minder hart
te werken.
ACE-remmers Verlagen de bloeddruk. Ze verwijden
de bloedvaten, zodat het hart het
bloed makkelijker kan wegpompen
en de bloedsomloop verbetert. Ook
zorgen ze ervoor dat het lichaam
minder water en zout vasthoudt. Ze
zorgen er ook voor dat het
kaliumgehalte op pijl blijft.
Diuretica Plastabletten die ervoor zorgen dat
de nieren het zout goed uitscheiden.
Zout neemt vocht mee, waardoor er
dus geen vocht meer ophoopt in de
longen, voeten, enkels of buik. Je
MB:
De verschillende oorzaken, verschijnselen en behandelingsmogelijkheden van een
borderline persoonlijkheidsstoornis beschrijven;
Borderline: is een persoonlijkheidsstoornis.
Verschijnselen: zijn meestal onzeker omtrent hun persoonlijke identiteit, hun
waarden, doelen, carrière en soms ook seksuele geaardheid. Angst voor verlating,
veeleisend in relaties, impulsieve automutilatie, stemmingswisselingen.
Oorzaken: combinatie van genetische aanleg, trauma en hersenwerking.
Behandeling: psychotherapie en medicatie. .
Kan van verschillende psychofarmaca de (contra)indicaties, werking en bijwerking,
bijzonderheden en interacties benoemen.
1. Anxiolytica: > benzodiazepines: geneesmiddelen die worden gebruikt voor de
verlichting van kortdurende angst of gespannenheid (diazepam, alprazolam,
chloordiazepoxide, lorazepam en oxazepam). Ze binden aan de GABA-
receptoren en versterken de remmende werking van GABA.
2. Hypnotica: wordt voorgeschreven aan mensen die regelmatig lijden aan
slapeloosheid. Benzodiazepines als midalozam, nitrazepam, flurazepam,
flunitrazepam, loprazolam, lormetazepam en temazepam zijn voorbeelden.
Voor kortdurig gebruik. Werkt spierverslappend (hierdoor soms ook als anti-
epilecticum gebruikt). Ook melatonine (lichaamseigen stof) wordt gebruikt,
vaak bij een jetlag of nachtdienst.
3. Antidepressiva:
4 soorten:
- Tricyclische antidepressiva (TCA’s):
Zijn niet-selectieve monoaminen-heropnameremmers die de eiwitten voor
heropname van 5HT (serotonine) en noradrenaline blokkeren, waardoor deze
neurotransmitters in de synaptische spleet blijven en hun concentratie daar
dus toeneemt. Er kunnen zo dus meer neurotransmittersmoleculen zich binden
aan de receptoren.
- Selectieve serotonine-heropnameremmers (SSRI’s):
Zijn specifieker voor de heropnamestransporters van 5HT (serotonine) en
voornamelijk werkzaam in de 5HT-synapsen. Ook zij blokkeren de heropname.
- Monoamineoxidaseremmers (MOA-remmers):
Het intracellulaire enzym MOA wordt onomkeerbaar geremd. Het MOA
enzym breek monoaminen (noradrenaline, dopamine en 5HT) af. Door deze
remming wordt de concentratie van deze stoffen dus verhoogt. Dit medicijn
wordt minder gebruikt door de vele bijwerking.
- Overige antidepressiva:
, SSRI Selectieve serotonineheropnameremmer
SNRI Serotonine/ noradrenalineheropnameremmer
NRI Noradrenalineheropnameremmer
NaSSA Noradrenerg specifiek serotonerg antidepressivum
De samenstelling van het bloed benoemen en de functie van de verschillende cellen
(o.a. hemostase) uitleggen;
Bloed bestaat uit: Bloedplasma (water, eiwitten, suikers, vetten, zouten), bloedcellen
(rode en witte).
- Leukocyten (witte bloedcellen): afweersysteem voor infecties, vernietigen
afgestorven cellen, maken antistoffen aan.
- Erytrocyten (rode bloedcellen): transporteren het zuurstof van de longen naar de
weefsels en organen en voeren de CO2 weer terug af naar de longen.
- Trombocyten (bloedplaatjes): zijn essentieel bij de bloedstolling.
- Hemostase (bloedstolling): vasoconstrictie (vaatvernauwing) > primaire
hemostase (vorming van de bloedplaatjesprop) > secundaire hemostase (vorming
van het fibrine netwerk). Bij een verstoring van de hemostase kunnen
bloedingen of trombose ontstaan.
De verschillende bloedgroepen onderscheiden en de mogelijkheden en complicaties
bij transfusie benoemen.
Afwijkingen in laboratoriumuitslagen herkennen en beredeneren waardoor dit kan
worden veroorzaakt.
, De belangrijkste cardiovasculaire medicatie benoemen en hun werking en bijwerking
verklaren (nitraten, bètablokkers, diuretica, alfablokkers, calciumantagonisten,
ACE-remmers en angiotensine II-antagonisten, digoxine).
Nitraten/ Nitroglycerine Sublinguaal toegdiend (hierdoor
snelle werking). Het geeft
stikstofoxide af, dit is een krachtige
stof die verslapping van gladde
spiercellen in de wand van
bloedvaten veroorzaakt en daardoor
verwijden de vaten. Werking is
ongeveer 5 min.
Bètablokkers Verlagen de bloeddruk, de hartslag
en ze verminderen de
zuurstofbehoefte van het hart.
Hierdoor hoeft het hart minder hart
te werken.
ACE-remmers Verlagen de bloeddruk. Ze verwijden
de bloedvaten, zodat het hart het
bloed makkelijker kan wegpompen
en de bloedsomloop verbetert. Ook
zorgen ze ervoor dat het lichaam
minder water en zout vasthoudt. Ze
zorgen er ook voor dat het
kaliumgehalte op pijl blijft.
Diuretica Plastabletten die ervoor zorgen dat
de nieren het zout goed uitscheiden.
Zout neemt vocht mee, waardoor er
dus geen vocht meer ophoopt in de
longen, voeten, enkels of buik. Je
