BESTUURSPROCESRECHT SAMENVATTING
WEEK 1 DE RECHTSGANG
STRUCTUUR
BESTUURSORGANEN Implementeren wetgeving en stellen ex
nunc rechten en plichten vast door het
nemen van besluiten.
BESTUURSRECHTER Toetst besluiten van BO’s ex tunc en
corrigeert dergelijke besluiten waar nodig.
➔ De bestuursrechter gaat echter uit
van de rechtmatigheid van besluiten.
STAPPENPLAN RECHTSGANG
HOOFDREGEL TENZIJ
STAP 1: is er beroep ➔ 8:1 AWB = JA ➔ Uitzonderingen van
mogelijk? ➔ Mits er sprake is van 1:6, 6:3 en 8:3 t/m
een besluit en een 8:5.
belanghebbende ➔ Bijlage 2 hoofdstuk
➔ Plus de uitbreidingen 1: van beroep
van 6:2 en 8:2 AWB uitgezonderde
besluiten.
➔ Eventueel in de
specifieke wet.
STAP 2: Moet eerst ➔ 7:1 AWB = JA ➔ Uitzonderingen
bezwaar worden gemaakt? onder sub a t/m g
➔ Bijlage 1, regeling
rechtsreeks beroep
➔ Specifieke wet (denk
ook aan APV of
gemeentewet)
➔ Dan administratief
beroep.
STAP 3: bij wie beroep ➔ 8:6 AWB = Afdeling ➔ Specifieke wet
absoluut? bestuursrechtspraak ➔ Bijlage 2, hoofdstuk
van de rechtbank 2: beroep in eerste
aanleg bij een
bijzondere
bestuursrechter
(afdeling, CRvB,
CBb, Hof)
STAP 4: bij wie beroep ➔ 8:7 AWB = ➔ Specifieke wet
relatief? Gemeente, provincie, ➔ Bijlage 2, hoofdstuk
waterschap etc. 3: beroep in eerste
➔ Of ander BO aanleg bij een
andere rechtbank
(Den Haag,
Rotterdam, Overig)
1
,STAP 5: Hoger beroep ➔ 8:104 AWB = JA ➔ Uitzonderingen
mogelijk? genoemd in 8:104
AWB
STAP 6: bij wie hoger ➔ 8:105 AWB = ➔ Specifieke wet
beroep? Afdeling ➔ Bijlage, hoofdstuk 4
bestuursrechtspraak (CBb, CRvB, Hof)
van de Raad van
State.
STUCTUUR RECHTSGANG
BIP = BESUIT IN PRIMO Aanvraag wordt afgewezen
BOB = BELUIT OP BEZWAAR Aanvrager gaat in bezwaar, maar de
afwijzing blijft in stand.
BEROEP Aanvrager gaat in beroep bij de rechtbank
UITSPRAAK Beroep gegrond
NIEUW BESLUIT BO Opnieuw in zaak voorzien
2
,WEEK 2 BEZWAAR EN BEROEPSTERMIJNEN
ALGEMENE OPMERKINGEN
➔ De rechter toetst altijd ambtshalve de ontvankelijkheid van een beroepschrift of
bezwaarschrift. Men kan hier onderling geen afwijkende afspraken over maken.
➔ Wanneer men te laat is met het indienen van een geschrift, is het bezwaar of
beroep in beginsel niet ontvankelijk. Soms biedt 6:11 awb een
ontsnappingsmogelijkheid: niet- ontvankelijkheid blijft achterwege als
redelijkerwijs niet kan worden geoordeeld dat de indiener in verzuim is geweest.
(terughoudende toepassing).
➔ Niet- ontvankelijkheid betekent vervolgens dat het bestreden besluit (of eigenlijk
het te laat aangevochten besluit) formele rechtskracht krijgt en dus niet meer bij
de rechter kan worden afgedwongen
↳Ten behoeve van de rechtszekerheid.
DE BEZWAAR- OF BEROEPSTERMIJN
6:7 AWB De lengte van de termijn bedraagt 6 weken. Hiervan kan bij wet in
formele zin worden afgeweken.
De termijn vangt aan met ingang van de dag na die waarop het besluit op
de voorgeschreven wijze bekend is gemaakt.
3:41 AWB Bekendmaking vaan persoonsgerichte beschikkingen geschiedt door
toezending aan de normadressaat. (en dus niet door toezending aan
derden)
3: 42 AWB bekendmaking zaakgerichte beschikkingen door publicatie in de
Staatscourant
6:9 lid 1 AWB Een bezwaar- of beroepschrift is tijdig ingediend als het voor het einde
van de termijn is ontvangen.
6:9 lid 2 AWB Bezwaar is ook tijdig ingesteld als het voor het einde van de termijn per
post is bezorgd en binnen een week na het einde van de termijn is
ontvangen.
6:11 AWB Een na afloop van de termijn ingediend bezwaar- of beroepschrift is in
beginsel niet-ontvankelijk. Op grond van 6:11 blijft een niet-
ontvankelijkheidverklaring echter achterwege als redelijkerwijs niet kan
worden geoordeeld dat de indiener in verzuim is geweest.
verschoonbare termijnoverschrijding.
Niet verschoonbaar Wel verschoonbaar
Vakantie Verkeerde rechtsmiddelen
clausule
Ziekte, tenzij bijvoorbeeld Ontbreken
acute operatie rechtsmiddelenclausule
Ingrijpende gebeurtenissen Men was niet op de hoogte
van het besluit, terwijl dat niet
verwijtbaar is (het is
bijvoorbeeld niet
gepubliceerd)
Fouten gemachtigden Verzonden besluit is nooit of
te laat aangekomen
(bewijsproblemen)
3
, Te oud om tijdig bezwaar te
maken
Als je te laat op de hoogte raakt van een besluit om tijdig bezwaar te
maken en dit is verschoonbaar, dan moet binnen 2 weken een
rechtsmiddel worden aangewend.
NB Er is sprake van een bewijsvermoeden: het poststuk wordt in ieder
geval geacht tijdig per post te zijn bezorgd (door de burger) als het de
eerste of tweede werkdag na de laatste dag van bezwaartermijn is
ontvangen, tenzij op grond van de vaststaande feiten aannemelijk is dat
het later dan de laatste dag van de termijn per post is bezorgd. Dit blijkt
vaak uit een poststempel.
NB 2 Het BO moet aannemelijk maken dat het besluit verzonden is. Bij niet
aangetekende verzending kan het BO de verzending aannemelijk maken
door te verwijzen naar de interne verzend registratie
Het vermeden van ontvangst bestaat, de geadresseerde zal dit
vermoeden moet ontzenuwen. -> De ontvangst moet dan dus
redelijkerwijs worden betwijfeld.
➔ Voor elektronisch verstuurde stukken geldt als tijdstip waarop het bericht het
systeem heeft bereikt.
➔ Het processueel handelen van een eventuele gemachtigde dient in beginsel aan
appellant te worden toegerekend, behoudens bijzondere omstandigheden.
BEZWAARSCHRIFT PROCEDURE
➔ Bezwaarschriftprocedure resulteert in beslissing op bezwaar (een besluit)
FUNCTIES PROCEDURE
HERSTELFUNCTIE Volledige heroverweging geeft het BO de mogelijkheid om
eventuele fouten ten herstellen of aanpassingen aan te brengen die
ingegeven zijn door beleidsmatige overwegingen
→ Fouten kunnen dus worden hersteld zonder dat het besluit in
primo direct dient te worden herroepen. Het bezwaar kan dus
gegrond zijn zonder dat het dictum verandert.
FILTERFUNCTIE De volledige heroverweging zorgt ervoor dat minder vaak beroep
hoeft worden ingesteld bij de bestuursrechter.
VOLLEDIGE HEROVERWEGING
7:11 AWB Bezwaarschrift procedure betreft een volledige heroverweging van het
besluit in primo.
Alle relevante elementen moeten worden betrokken, ook die relevante
aspecten die niet in het bezwaarschrift aan de orde worden gesteld en
die nadelig kunnen zijn voor de bezwaarmaker.
4
WEEK 1 DE RECHTSGANG
STRUCTUUR
BESTUURSORGANEN Implementeren wetgeving en stellen ex
nunc rechten en plichten vast door het
nemen van besluiten.
BESTUURSRECHTER Toetst besluiten van BO’s ex tunc en
corrigeert dergelijke besluiten waar nodig.
➔ De bestuursrechter gaat echter uit
van de rechtmatigheid van besluiten.
STAPPENPLAN RECHTSGANG
HOOFDREGEL TENZIJ
STAP 1: is er beroep ➔ 8:1 AWB = JA ➔ Uitzonderingen van
mogelijk? ➔ Mits er sprake is van 1:6, 6:3 en 8:3 t/m
een besluit en een 8:5.
belanghebbende ➔ Bijlage 2 hoofdstuk
➔ Plus de uitbreidingen 1: van beroep
van 6:2 en 8:2 AWB uitgezonderde
besluiten.
➔ Eventueel in de
specifieke wet.
STAP 2: Moet eerst ➔ 7:1 AWB = JA ➔ Uitzonderingen
bezwaar worden gemaakt? onder sub a t/m g
➔ Bijlage 1, regeling
rechtsreeks beroep
➔ Specifieke wet (denk
ook aan APV of
gemeentewet)
➔ Dan administratief
beroep.
STAP 3: bij wie beroep ➔ 8:6 AWB = Afdeling ➔ Specifieke wet
absoluut? bestuursrechtspraak ➔ Bijlage 2, hoofdstuk
van de rechtbank 2: beroep in eerste
aanleg bij een
bijzondere
bestuursrechter
(afdeling, CRvB,
CBb, Hof)
STAP 4: bij wie beroep ➔ 8:7 AWB = ➔ Specifieke wet
relatief? Gemeente, provincie, ➔ Bijlage 2, hoofdstuk
waterschap etc. 3: beroep in eerste
➔ Of ander BO aanleg bij een
andere rechtbank
(Den Haag,
Rotterdam, Overig)
1
,STAP 5: Hoger beroep ➔ 8:104 AWB = JA ➔ Uitzonderingen
mogelijk? genoemd in 8:104
AWB
STAP 6: bij wie hoger ➔ 8:105 AWB = ➔ Specifieke wet
beroep? Afdeling ➔ Bijlage, hoofdstuk 4
bestuursrechtspraak (CBb, CRvB, Hof)
van de Raad van
State.
STUCTUUR RECHTSGANG
BIP = BESUIT IN PRIMO Aanvraag wordt afgewezen
BOB = BELUIT OP BEZWAAR Aanvrager gaat in bezwaar, maar de
afwijzing blijft in stand.
BEROEP Aanvrager gaat in beroep bij de rechtbank
UITSPRAAK Beroep gegrond
NIEUW BESLUIT BO Opnieuw in zaak voorzien
2
,WEEK 2 BEZWAAR EN BEROEPSTERMIJNEN
ALGEMENE OPMERKINGEN
➔ De rechter toetst altijd ambtshalve de ontvankelijkheid van een beroepschrift of
bezwaarschrift. Men kan hier onderling geen afwijkende afspraken over maken.
➔ Wanneer men te laat is met het indienen van een geschrift, is het bezwaar of
beroep in beginsel niet ontvankelijk. Soms biedt 6:11 awb een
ontsnappingsmogelijkheid: niet- ontvankelijkheid blijft achterwege als
redelijkerwijs niet kan worden geoordeeld dat de indiener in verzuim is geweest.
(terughoudende toepassing).
➔ Niet- ontvankelijkheid betekent vervolgens dat het bestreden besluit (of eigenlijk
het te laat aangevochten besluit) formele rechtskracht krijgt en dus niet meer bij
de rechter kan worden afgedwongen
↳Ten behoeve van de rechtszekerheid.
DE BEZWAAR- OF BEROEPSTERMIJN
6:7 AWB De lengte van de termijn bedraagt 6 weken. Hiervan kan bij wet in
formele zin worden afgeweken.
De termijn vangt aan met ingang van de dag na die waarop het besluit op
de voorgeschreven wijze bekend is gemaakt.
3:41 AWB Bekendmaking vaan persoonsgerichte beschikkingen geschiedt door
toezending aan de normadressaat. (en dus niet door toezending aan
derden)
3: 42 AWB bekendmaking zaakgerichte beschikkingen door publicatie in de
Staatscourant
6:9 lid 1 AWB Een bezwaar- of beroepschrift is tijdig ingediend als het voor het einde
van de termijn is ontvangen.
6:9 lid 2 AWB Bezwaar is ook tijdig ingesteld als het voor het einde van de termijn per
post is bezorgd en binnen een week na het einde van de termijn is
ontvangen.
6:11 AWB Een na afloop van de termijn ingediend bezwaar- of beroepschrift is in
beginsel niet-ontvankelijk. Op grond van 6:11 blijft een niet-
ontvankelijkheidverklaring echter achterwege als redelijkerwijs niet kan
worden geoordeeld dat de indiener in verzuim is geweest.
verschoonbare termijnoverschrijding.
Niet verschoonbaar Wel verschoonbaar
Vakantie Verkeerde rechtsmiddelen
clausule
Ziekte, tenzij bijvoorbeeld Ontbreken
acute operatie rechtsmiddelenclausule
Ingrijpende gebeurtenissen Men was niet op de hoogte
van het besluit, terwijl dat niet
verwijtbaar is (het is
bijvoorbeeld niet
gepubliceerd)
Fouten gemachtigden Verzonden besluit is nooit of
te laat aangekomen
(bewijsproblemen)
3
, Te oud om tijdig bezwaar te
maken
Als je te laat op de hoogte raakt van een besluit om tijdig bezwaar te
maken en dit is verschoonbaar, dan moet binnen 2 weken een
rechtsmiddel worden aangewend.
NB Er is sprake van een bewijsvermoeden: het poststuk wordt in ieder
geval geacht tijdig per post te zijn bezorgd (door de burger) als het de
eerste of tweede werkdag na de laatste dag van bezwaartermijn is
ontvangen, tenzij op grond van de vaststaande feiten aannemelijk is dat
het later dan de laatste dag van de termijn per post is bezorgd. Dit blijkt
vaak uit een poststempel.
NB 2 Het BO moet aannemelijk maken dat het besluit verzonden is. Bij niet
aangetekende verzending kan het BO de verzending aannemelijk maken
door te verwijzen naar de interne verzend registratie
Het vermeden van ontvangst bestaat, de geadresseerde zal dit
vermoeden moet ontzenuwen. -> De ontvangst moet dan dus
redelijkerwijs worden betwijfeld.
➔ Voor elektronisch verstuurde stukken geldt als tijdstip waarop het bericht het
systeem heeft bereikt.
➔ Het processueel handelen van een eventuele gemachtigde dient in beginsel aan
appellant te worden toegerekend, behoudens bijzondere omstandigheden.
BEZWAARSCHRIFT PROCEDURE
➔ Bezwaarschriftprocedure resulteert in beslissing op bezwaar (een besluit)
FUNCTIES PROCEDURE
HERSTELFUNCTIE Volledige heroverweging geeft het BO de mogelijkheid om
eventuele fouten ten herstellen of aanpassingen aan te brengen die
ingegeven zijn door beleidsmatige overwegingen
→ Fouten kunnen dus worden hersteld zonder dat het besluit in
primo direct dient te worden herroepen. Het bezwaar kan dus
gegrond zijn zonder dat het dictum verandert.
FILTERFUNCTIE De volledige heroverweging zorgt ervoor dat minder vaak beroep
hoeft worden ingesteld bij de bestuursrechter.
VOLLEDIGE HEROVERWEGING
7:11 AWB Bezwaarschrift procedure betreft een volledige heroverweging van het
besluit in primo.
Alle relevante elementen moeten worden betrokken, ook die relevante
aspecten die niet in het bezwaarschrift aan de orde worden gesteld en
die nadelig kunnen zijn voor de bezwaarmaker.
4
