H1. Inleiding
Cursus behandelt de microbiologie en de microbiologische processen die van
toepassing zijn in technologieën die de biologische verwijdering van milieuvervuiling en
de verwerking van afval nastreven → milieuproblematiek
Drijvende krachten & impact:
beleid
Activiteit: clean technology
Afval & emissies: end of pipe
technology
Milieustaat: remediatie
Menselijke activiteit -> afvalstromen en verontreiniging;
- Vast afval/afvalwater
- Bodem en grondwater verontreiniging
- Oppervlakte water verontreiniging
- Luchtverontreiniging
VMM: Vlaamse Milieu-Maatschappij
MIRA: Milieurapport
Huishoudelijk afval
Gestegen tot 2013 van 550 kg/inwoner naar 468
Selectief inzamelen stijgt tot 2008
Preventie: principe = vervuiler betaalt via tarifering (thuiscomposteren,
kringloopwinkels, milieuconvenant)
Primair bedrijfsafval
Verwerking wordt steeds duurzamer
1
, - Materiaalrecuperatie (39%)
- Conditionering (57%)
- Verbranding (3%)
- Gestort (1%)
- Finaal gaat 76% naar materiaalrecuperatie (dus 24% kan nog verbeterd worden
zodat dit eventueel ook hergebruikt kan worden)
Waterverontreiniging
Verscherpte lozingsnormen, schonere productiewijzen
Minder van industrie en huishouden, landbouw blijft
COD: chemische O2 verbruik (CZV)
BOD: biochemische O2 verbruik (BZV)
Boven norm: BOD, NH4, o-fosfaat
Nitraat is groot probleem (norm 50 mg/L), migreert makkelijk door bodem
norm pesticideconcentratie 0.1µg/L
Maatregelen
- Waterzuiveringsstructuur verder uitbouwen
- Overstorten minimaliseren (scheiding opvang regen/afvalwater)
- Erosiebestrijding van landbouwgronden
- Herinrichting van waterlopen
- Inrichting van bufferzones in landbouwgebieden
- Duurzaam gebruik van pesticiden
- Mestactieplan (MAP) : maatregelen op landbouwgebied -> mindere N & P Vb.
strengere bemestingsnormen, erosiebestrijding, aanleg bufferzone…
Waterbodemkwaliteit niet overal verbeterd, soms tot diep in de waterbodem
doorgedrongen. Dieper ruimen kan andere problemen veroorzaken
Minerale olie = toppolluent (tankstations)
2
,Life cycle closing en circulaire economie
Cradle to grave: doe meer met minder om schade te beperken
Cradle to cradle: grondstof/materiaal dat voor product gebruikt wordt moet hergebruikt
kunnen worden: 100% hergebruik
Milieubiotechnologie
Voordelen
- Microbiële biokatalysatoren zijn goedkoop
- Microbiële processen zijn ‘clever’ (adaptatie)
- wordt als ‘groen’ beschouwd
Nadelen
- Proces onvoorspelbaar
- Veel MO niet-cultiveerbaar in labo
MAAR
Laatste jaren enorme vooruitgang
Milieubiotechnologie?
- Emissie reductie
o Zuivering van huishoudelijk en industrieel afvalwater/recyclage water
o Off-gas behandeling
- Biotechnologie remediatie
o Vast afval: compostering, anaërobe vergisting
o Bodembioremediatie
- Meten van vervuiling/opvolgen van bioremediatieprocessen
o Biosensoren
o Snelle detectie v specifieke bacteriesoorten
- Afvalverwerking -> nuttige producten
3
, H2. Vervuiling: bronnen, eigenschappen, problematiek
en gedrag in het leefmilieu
Aard milieuproblemen
- problemen van esthetische aard
o Reukoverlast
o zwevende stoffen
o plastic vervuiling
- secundaire effecten door een teveel aan macronutriënten
o overmaat N en P: eutrofiëring
o overmaat C, N en P
- problemen van (eco)toxische aard (directe effecten op levende wezens)
o Chemicaliën:
▪ Toxisch
▪ Ecotoxisch
o Organismen:
▪ pathogene micro-organismen
Reukoverlast
Vaak waarnemingen bij slechts grootte orde ng-µg/l ! (heel klein)
Identificatie van waargenomen stof soms zelfs nog kleiner
Zwevende stof
= deeltjes die door centrifugatie of filtratie (0.45-1.2µm) gescheiden worden van het
water, uitgedrukt in mg/l of %
- opgeloste stoffen, colloïden (0.001-0.45µm)
→ gravimetrische bepaling na verwijdering water bij 105°C in de oven
oorsprong:
- organisch; vezels van planten, algen, bacteriën, plastics, voedselresten…
- anorganisch; bodemdeeltjes zoals klei, leem, onoplosbare zouten vb Fe(OH)3
probleem: esthetisch + drager van verontreiniging
4
Cursus behandelt de microbiologie en de microbiologische processen die van
toepassing zijn in technologieën die de biologische verwijdering van milieuvervuiling en
de verwerking van afval nastreven → milieuproblematiek
Drijvende krachten & impact:
beleid
Activiteit: clean technology
Afval & emissies: end of pipe
technology
Milieustaat: remediatie
Menselijke activiteit -> afvalstromen en verontreiniging;
- Vast afval/afvalwater
- Bodem en grondwater verontreiniging
- Oppervlakte water verontreiniging
- Luchtverontreiniging
VMM: Vlaamse Milieu-Maatschappij
MIRA: Milieurapport
Huishoudelijk afval
Gestegen tot 2013 van 550 kg/inwoner naar 468
Selectief inzamelen stijgt tot 2008
Preventie: principe = vervuiler betaalt via tarifering (thuiscomposteren,
kringloopwinkels, milieuconvenant)
Primair bedrijfsafval
Verwerking wordt steeds duurzamer
1
, - Materiaalrecuperatie (39%)
- Conditionering (57%)
- Verbranding (3%)
- Gestort (1%)
- Finaal gaat 76% naar materiaalrecuperatie (dus 24% kan nog verbeterd worden
zodat dit eventueel ook hergebruikt kan worden)
Waterverontreiniging
Verscherpte lozingsnormen, schonere productiewijzen
Minder van industrie en huishouden, landbouw blijft
COD: chemische O2 verbruik (CZV)
BOD: biochemische O2 verbruik (BZV)
Boven norm: BOD, NH4, o-fosfaat
Nitraat is groot probleem (norm 50 mg/L), migreert makkelijk door bodem
norm pesticideconcentratie 0.1µg/L
Maatregelen
- Waterzuiveringsstructuur verder uitbouwen
- Overstorten minimaliseren (scheiding opvang regen/afvalwater)
- Erosiebestrijding van landbouwgronden
- Herinrichting van waterlopen
- Inrichting van bufferzones in landbouwgebieden
- Duurzaam gebruik van pesticiden
- Mestactieplan (MAP) : maatregelen op landbouwgebied -> mindere N & P Vb.
strengere bemestingsnormen, erosiebestrijding, aanleg bufferzone…
Waterbodemkwaliteit niet overal verbeterd, soms tot diep in de waterbodem
doorgedrongen. Dieper ruimen kan andere problemen veroorzaken
Minerale olie = toppolluent (tankstations)
2
,Life cycle closing en circulaire economie
Cradle to grave: doe meer met minder om schade te beperken
Cradle to cradle: grondstof/materiaal dat voor product gebruikt wordt moet hergebruikt
kunnen worden: 100% hergebruik
Milieubiotechnologie
Voordelen
- Microbiële biokatalysatoren zijn goedkoop
- Microbiële processen zijn ‘clever’ (adaptatie)
- wordt als ‘groen’ beschouwd
Nadelen
- Proces onvoorspelbaar
- Veel MO niet-cultiveerbaar in labo
MAAR
Laatste jaren enorme vooruitgang
Milieubiotechnologie?
- Emissie reductie
o Zuivering van huishoudelijk en industrieel afvalwater/recyclage water
o Off-gas behandeling
- Biotechnologie remediatie
o Vast afval: compostering, anaërobe vergisting
o Bodembioremediatie
- Meten van vervuiling/opvolgen van bioremediatieprocessen
o Biosensoren
o Snelle detectie v specifieke bacteriesoorten
- Afvalverwerking -> nuttige producten
3
, H2. Vervuiling: bronnen, eigenschappen, problematiek
en gedrag in het leefmilieu
Aard milieuproblemen
- problemen van esthetische aard
o Reukoverlast
o zwevende stoffen
o plastic vervuiling
- secundaire effecten door een teveel aan macronutriënten
o overmaat N en P: eutrofiëring
o overmaat C, N en P
- problemen van (eco)toxische aard (directe effecten op levende wezens)
o Chemicaliën:
▪ Toxisch
▪ Ecotoxisch
o Organismen:
▪ pathogene micro-organismen
Reukoverlast
Vaak waarnemingen bij slechts grootte orde ng-µg/l ! (heel klein)
Identificatie van waargenomen stof soms zelfs nog kleiner
Zwevende stof
= deeltjes die door centrifugatie of filtratie (0.45-1.2µm) gescheiden worden van het
water, uitgedrukt in mg/l of %
- opgeloste stoffen, colloïden (0.001-0.45µm)
→ gravimetrische bepaling na verwijdering water bij 105°C in de oven
oorsprong:
- organisch; vezels van planten, algen, bacteriën, plastics, voedselresten…
- anorganisch; bodemdeeltjes zoals klei, leem, onoplosbare zouten vb Fe(OH)3
probleem: esthetisch + drager van verontreiniging
4
