Samenvatting Verbintenissenrecht - Inclusief Examentips & Voorbeelden

Deel III: Verbintenissenrecht
H2: Begrip soorten en modaliteiten

Afdeling 1: Begrippenkader

Verbintenis
= rechtsband waardoor één of meer personen (al dan niet over en weer)
gehouden zijn tot een prestatie jegens één of meer andere personen (art
5.1 BW)
= geven, doen, laten (niet doen)
= verhouding tussen schuldeiser en een schuldenaar
= kan voortvloeien uit verschillende bronnen waarvan overeenkomst
slechts een is

! de natuurlijke verbintenis is geen rechtsband (EXAMEN)
! stelling: een verbintenis kan over 1 persoon gaan, FOUT (EXAMEN)
: de stelling is waar of onwaar vaak door worden zoals misschien, in
principe….

Prestatie
= het beloven om iets te doen, om iets niet te doen (laten), iets te geven
of te garanderen


Overeenkomst
= SA en SE leggen juridische afdwingbare rechtsband of obligatoire
verhouding vast
= vereist geen papier, vloeit voort uit een wilsovereenstemming tussen de
schuldenaar
en de schuldeiser

= een bron van verbintenis niet DE bron van verbintenis

SA = schuldenaar SE = schuldeiser

Vb: ik wil gaan werken in de winkel van een vriend van 14u tot 16u en de
baas knikt als toestemming en betaald met 30 euro per uur.

= verbintenis 1, ik ga werken voor
= verbintenis 2, de baas gaat mij 30 euro per uur betaald

Vorderen is niet hetzelfde als vragen
= vorderen, ‘ik wil dit van u en indien u dit niet kan geven zal ik actie
ondernemen’

Contract

,= bijvoorbeeld koop- verkoopcontract
= onderscheid overeenkomst? =/= Belgische en Franse opvatting



Schuldenaar vs schuldeiser

obligatoire verhouding tussen de partijen
(de schuldeiser kan van de schuldenaar vorderen dat hij een prestatie
levert, de schuldenaar moet een prestatie leveren)

SA: schuldenaar, moet geven (niet) doen
Schuld: datgene waartoe SA gehouden is
SE: schuldeiser, kan prestatie vorderen
SV: schuldvordering, schuld vanuit standpunt SE




Open systeem
= het verbintenissenrecht is een open systeem waarbij de vrijheid van de
rechtssubjecten om zelf vorm te geven aan hun verbintenissen centraal
staat
= als u het kan bedenken kan u erzich toe verbinden

> de wetgever heeft een aanvullende rol

Stel verkoop van een wagen, akkoord gesloten door simpel
weg elkaar de hand te schudden
= problemen: wanner levert men de auto? wanneer moet men
betalen?..

> de vrijheid is niet onbeperkt, van de regels van openbare orde en goede
zeden mogen
de partijen niet afwijken
> zakelijk recht is een gesloten systeem

Verbintenissenrecht
= zakenrecht
= vrijheid rechtssubject
= wetgever heeft een aanvullende rol -> vrijheid partijen niet onbeperkt

,Beperkingen conctractvrijheid

> art 1.3 derde lid BW -> openbare orde – goede zeden

Juridische grondslagen waarop economische en morele
van de maatschappij rust
Niet statisch

> dwingend recht

= geeft voorang op suppletief recht, minder sterk dan openbare orde
= men moet het zelf meer gaan afdwingen en kan eventueel ongedaan
worden verklaard

Rechtsfeit en rechtshandelingen
= bronnen van verbintenissen

Rechtsfeit
= een feit dat rechtsgevolgen heeft, een gebeurtenis of handeling
waardoor volgens het
recht iets verandert
= geboorte, overlijden, onrechtmatige daad…

Rechtshandeling
= een handeling die bedoeld is om een rechtsgevolg te laten ontstaan,
veranderen of
beeindigen, de wil van een persoon is hier van belang
= sluiten overeenkomst, maken van een testament, opzeggen
huurcontract…

Afdeling 2: Soorten verbintenissen

 Geven, doen en niet doen

Geven, doen, niet-doen, garanderen

 Middelen-, resultaats- en garantieverbintenis

1. Middelen- of inspanningsverbintenis
= de schuldenaar moet naar best vermogen handelen om zijn
verbintenis na te komen

, Hij heeft zich er enkel toe verbonden om de normale
zorgvuldigheid aan de dag te leggen om het met zijn
verbintenis beoogde resultaat te bereiken.

= indien de SA het resultaat niet behaalft, dan moet de SE
bewijzen dat de SA niet naar zijn best vermogen heeft gehandeld
(enkel als de SE, de SA
aansprakelijk wil stellen)


Voorbeeld
= we verwachten ve dierenarts dat ze er alles aan doet om ons huisdier te
genezen,
maar de arts kan dit niet garanderen

2. Resultaatverbintenis
= de SA heeft zich ertoe verbonden een welbepaald resultaat te
bereieken
= indien de SA het resultaat niet haalt, gaat die eigenlijk een
conctractuel
wanprestatie aan

! uitzondering: overmacht

= om de SA aansprakelijk te stellen is het voldoende voor de SE
om aan te
tonen dat het beloofd resultaat niet is bereikt
> SA kan zich bevrijden van aansprakelijkheid door het bewijs v
overmacht te
leveren

3. Garantiebewijs
= de SA belooft om een welbepaald resultaat te bereieken,
zonder dat de SA
zich op overmacht kan beroepen

 Natuurlijke verbintenis
= een geldige verbintenis die niet gerechterlijk kan worden
afgedwongen
= vrijwillig uitgevoerd (geen terugvordering, art 5.2 BW, art 1235
oud BW)

Vb.: betaling van een verjaarde schuld

EXAMEN
= betaling van een verjaarde schuld is een natuurlijke verbintenis en som
de juridische
gevolgen hiervan op

, EXAMEN
= herkennen van de begrippen in cassusen, de context en feiten kunnen
herkennen

H3: Algemeen regime van de verbintenis

Afdeling 1: Modaliteiten

Verbintenis onder voorwaarde of met tijdsbepaling

> modaliteit van de verbintenis
> artiekelen 5.139 BW – 5.155 BW
> voorwaarde: onzekere en toekomstige gebeurtenis
> tijdsbepaling: zekere en toekomstige gebeurtenis



Voorwaarde ondersheiden van de tijdsbepaling
= ze hebben gemeenschappelijk dat ze betrekking hebben op een
toekomstige
gebeurtenis die zal bepalen als de verbintenis moet doorgaan of niet

Stel
= u krijgt een reis van uw ouders bij het slagen van HW
= voorwaarde, verbintenis is een voorwaarde

= een tijdsbepaling zou zijn dat uw ouders een vakantie geven op het
einde van dit jaar
= moet niet het exacte moment vast leggen
= ouders beloven een vakantie te geven wanneer de tempt boven de 20
graden gaat, de
tempt zal ooit wel boven de 20 graden gaan, enkel de tijd is niet
vastgelegd

Opschortende voorwaarde
= de verbintenis ‘wacht’ tot een bepaalde gebeurtenis plaatsvindt

Gevolg bij niet vervulling
= als de voorwaarde definitief niet wordt vervuld dan gaat de verbintenis
teniet

Ontbindende voorwaarde
= de verbintenis bestaat al, maar kan verdwijnen als een bepaalde
gebeurtenis
plaatsvindt

Gevolg bij niet vervulling
= als de voorwaarde niet vervuld wordt, dan wordt de verbintenis een
eenvoudige