STRUCTURELE (-FUNCTIONALISTISCHE BENADERINGEN)
Structuren liggen aan de basis van sociale verschijnselen
1
Men hecht zich aan structuren, de onderlinge relaties tussen sociale groepen
- structuur kan gevormd zijn op basis van het economisch systeem, geslacht, etnie,…
- uitgangspunt: er zijn niet direct waarneembare of onbewuste structuren die ten grondslag
liggen aan de sociale verschijnselen
- het subject staat niet langen meer centraal, maar de algemene constellatie van groepen.
Individuen zijn een product van hun sociale positie
2 Structuralisme: individuen handelen in overeenstemming met structuren
Saussure: de relatie tussen woorden verlopen volgens een bepaalde structuur: niet enkel naar
hetgeen waar het woord naar verwijst, maar de gehele taal is van belang
Lévi-Strauss: samenlevingen analyseren door op zoek te gaan naar de algemene principes die binnen
een samenleving de onderlinge verhoudingen structureerden (bv familieverbanden)
Althusser: de sociale realiteit is het resultaat van een complexe interactie tussen economische,
politieke en ideologische structuren die elk in een relatieve autonomie t.o.v. elkaar staan
- individuen vervullen de rol van de dragers van de structuren en hebben geen autonome
macht
- individuen handelen in overeenstemming met structuren die niet kunnen zien en waarvan ze
het bestaan niet afweten
(Structureel) functionalisme
Oorsprong in culturele antropologie
3
Malinowski & Radcliffe-Brown: gebruiken en praktijken ontdekt bij vreemde volkeren, konden
voorgesteld worden als mechanismen om het overleven van de desbetreffende groepen veilig te
stellen
Het overleven van een sociaal systeem
Centraal in deze benadering
- Samenleving > deelsystemen (bv parlement/partij/…) > deeleenheden die samenhangen en
naar evenwicht streven
- Elk sociaal systeem: basisbehoeften opdat het goed verder kan functioneren
- Sociale fenomenen kunnen bestudeerd worden in termen van functies of rollen die ze in een
systeem vervullen
- Praktijken en gebruiken → mechanismen om het overleven van een groep veilig te stellen →
hebben een functie omdat ze bijdragen aan het overleven van een sociaal systeem
Niet de behoeften van mensen maar de behoeften van een sociaal systeem staan centraal
Gebaseerd op ‘Een plattegrond van de macht – Carl Devos’
Structuren liggen aan de basis van sociale verschijnselen
1
Men hecht zich aan structuren, de onderlinge relaties tussen sociale groepen
- structuur kan gevormd zijn op basis van het economisch systeem, geslacht, etnie,…
- uitgangspunt: er zijn niet direct waarneembare of onbewuste structuren die ten grondslag
liggen aan de sociale verschijnselen
- het subject staat niet langen meer centraal, maar de algemene constellatie van groepen.
Individuen zijn een product van hun sociale positie
2 Structuralisme: individuen handelen in overeenstemming met structuren
Saussure: de relatie tussen woorden verlopen volgens een bepaalde structuur: niet enkel naar
hetgeen waar het woord naar verwijst, maar de gehele taal is van belang
Lévi-Strauss: samenlevingen analyseren door op zoek te gaan naar de algemene principes die binnen
een samenleving de onderlinge verhoudingen structureerden (bv familieverbanden)
Althusser: de sociale realiteit is het resultaat van een complexe interactie tussen economische,
politieke en ideologische structuren die elk in een relatieve autonomie t.o.v. elkaar staan
- individuen vervullen de rol van de dragers van de structuren en hebben geen autonome
macht
- individuen handelen in overeenstemming met structuren die niet kunnen zien en waarvan ze
het bestaan niet afweten
(Structureel) functionalisme
Oorsprong in culturele antropologie
3
Malinowski & Radcliffe-Brown: gebruiken en praktijken ontdekt bij vreemde volkeren, konden
voorgesteld worden als mechanismen om het overleven van de desbetreffende groepen veilig te
stellen
Het overleven van een sociaal systeem
Centraal in deze benadering
- Samenleving > deelsystemen (bv parlement/partij/…) > deeleenheden die samenhangen en
naar evenwicht streven
- Elk sociaal systeem: basisbehoeften opdat het goed verder kan functioneren
- Sociale fenomenen kunnen bestudeerd worden in termen van functies of rollen die ze in een
systeem vervullen
- Praktijken en gebruiken → mechanismen om het overleven van een groep veilig te stellen →
hebben een functie omdat ze bijdragen aan het overleven van een sociaal systeem
Niet de behoeften van mensen maar de behoeften van een sociaal systeem staan centraal
Gebaseerd op ‘Een plattegrond van de macht – Carl Devos’
