Samenvatting - Psychodiagnostische methoden (V5G512)

Psychodiagnostische Methoden:
gesloten boek
HOOFDSTUK 5: CHC – MODEL


CHC – model: Catell- Horn - Caroll

= anaytische intelligentie

Catell

Maakt onderscheid tussen

1. Vloeiende intelligentie (Gf): redeneren en probleemoplossend in nieuwe situaties
2. Gekristalliseerde intelligentie (Gc): verworven kennis, beïnvloed door cultuur en onderwijs



Horn

Breidde model uit met extra cognitieve vaardigheden

o Visuele verwerking (Gv)
o Additieve verwerking (Ga)
o Korte – termijngeheugen (Gsm)
o Lange – termijngeheugen (Glr)
o Verwerkingssnelheid (Gs)
o Reactiesnelheid (Gt)
o Kwantitatieve kennis (Gq)
o Lees – en schrijfvaardigheden (Grw)



Caroll

o Ontwikkelde de drie-stratum-theorie op basis van factoranalytisch onderzoek



Stratum I

- Nauwe cognitieve vaardigheden
- Basis voor subtesten van
intelligentietesten

Stratum II

- 10 brede cognitieve vaardigheden

Stratum III

- Algemene intelligentie: g-factor



1

,10 brede cognitieve vaardigheden (Stratum II)

1. Gf – Fluid Intelligence (Vloeiende intelligentie)

 Redeneren in nieuwe, onbekende situaties

 Probleemoplossend zonder beroep te doen op aangeleerde kennis

 Sterk gelinkt aan logisch en abstract denken

2. Gc – Crystallized Intelligence (Gekristalliseerde intelligentie)

 Verworven kennis en taalvaardigheid

 Sterk beïnvloed door onderwijs en cultuur

 Toepassen van eerder geleerde informatie

3. Gq – Quantitative Knowledge (Kwantitatieve kennis)

 Inzicht in numerieke en wiskundige concepten

 Begrijpen en toepassen van hoeveelheden en relaties

 Nauw verbonden met schoolse wiskundige vaardigheden

4. Grw – Reading and Writing (Lees- en schrijfvaardigheden)

 Basisvaardigheden lezen en schrijven

 Begrip en productie van geschreven taal

 In Vlaanderen meestal gemeten via schoolvorderingstesten

5. Gsm – Short-Term Memory (Korte-termijngeheugen)

 Vasthouden en manipuleren van informatie op korte termijn

 Belangrijk voor werkgeheugen, volgen van instructies

6. Glr – Long-Term Storage and Retrieval (Lange-termijngeheugen)

 Opslaan van informatie en deze later efficiënt ophalen

 Associatief leren, vlotheid en creativiteit

7. Gv – Visual Processing (Visuele informatieverwerking)

 Waarnemen, analyseren en manipuleren van visuele patronen

 Ruimtelijk inzicht en visueel redeneren

8. Ga – Auditory Processing (Auditieve informatieverwerking)

 Analyseren en onderscheiden van geluiden en spraak

 Belangrijk voor taalontwikkeling en fonologisch bewustzijn

9. Gs – Processing Speed (Verwerkingssnelheid)

 Snel en accuraat uitvoeren van eenvoudige cognitieve taken

2

,  Tijd speelt een cruciale rol



10. Gt – Reaction Time / Decision Speed (Reactiesnelheid)

 Snel reageren of beslissen bij eenvoudige stimuli

 Basisverwerkingssnelheid van het zenuwstelsel



Dynamisch karakter van het CHC- model

o Het CHC-model is in voortdurende ontwikkeling

o Wordt aangepast op basis van nieuw wetenschappelijk onderzoek




3