Samenvatting - Klinische vaardigheden (V5AC15)

KLINISCHE VAARDIGHEDEN
PRACTICUM 1

HANTEER- EN FIXATIETECHNIEKEN VAN DE VERSCHILLENDE DIERSOORTEN


HOND
 Vasthouden: met leiband -> kop fixeren met beide handen
 Opheffen hond: stappenplan 1
Controleer eerst op eventuele letsels, vermijd deze in geval aanwezig
Leg je voorste arm voor de borst van het dier
Leg je andere arm achter de achterpoten net boven de knieholte
Hef het dier op met gebogen knieën en een rechte rug
Voor dieren boven de 20kg wordt aangeraden dit met 2 uit te voeren -> eerste
persoon fixeert het hoofd en de voorhand, de andere persoon de achterhand
Hou de muil weg van het gezicht om kans op bijtwonden te minimaliseren


 Neerleggen hond: stappenplan 2
Zet het dier op een tafel met een antislip laag
Zorg dat alle materiaal klaarligt alvorens je de hond begint neer te leggen, sta naast het dier
Plaats je armen over de rug van het dier
Neem de voorpoot en achterpoot die dichtst tegen je lichaam aanzitten vast thv. tibia en radius
Trek de poten van onder het dier uit en breng ze zachtjes naar boven, laat hierbij het dier tegen je
lichaam aanglijden, dier komt zo zacht tegen de tafel terecht
Fixeer het dier door druk uit te oefenen op de ledematen met je ellebogen en voorarmen
Variatie: dit kan ook op de grond uitgevoerd worden, waarbij de persoon op de knieën plaatsneemt
en het dier tegen de borst laat aanleunen
 Hondenvanger bij lastige honden -> staalkabel rondom hals van hond C hond via stang begeleiden
en/of afhouden (=kortdurig!)

 Vermoeden voor bijten -> muilkorf of muilband aanbrengen: stappenplan 3
Neem de correcte maat muilband en pas de lengte van de neksluiting aan (schatting)
Benader het dier van de zijkant of langs achter
Indien iemand assisteert kan deze het hoofd fixeren achteraan de nek om zijwaartse beweging te
verhinderen
Doe de muilband over de neus in een vlotte beweging en sluit de neksluiting achter hoofd en oren
Trek de neksluiting aan om de muilband stevig te fixeren
Aandachtspunt: zowel muilkorven, muilbanden en snuitbanden zijn absoluut te vermijden bij warm
weer, hartfalen, dyspnee en braken


Of snuitband aanbrengen: OSCE 50
1. knip een gaas van geschikte lengte voor de hond
2. rol het op tot een koord
3. maak een grote lus in het midden van het gaas
4. schuif de lus over de neus van de hond met de knoop bovenop de neus
5. trek het strak over de neus
6. breng de uiteinden naar beneden rond de onderkaak
7. maak nog een lus en trek die strak net onder de kaak
8. breng de uiteinden langs beide kanten van het gezicht omhoog en achter de oren
9. maak een strikje aan de basis van de schedel




1

,KAT
 Zachte handeling, beperkte fixatie
 Te veel stress & bak niet verlaten -> handdoek over hoofd en lichaam om uit kooi te begeleiden
 Bovenkant bakje afhalen om dier uit te laten of aan handdoek trekken dat in de bak ligt
 Immobilisatie: nekvel (niet opheffen zonder ondersteuning aan de poep!)

 Sterkere immobilisatie -> kat in handdoek fixeren: OSCE 42
1. kies een handdoek van de goede maat
2. leg de handdoek plat op de consultatietafel
3. sta toe dat de kat spontaan uit haar bakje komt naar de werkplaats
4. als de kat niet spontaan eruit komt, kan je het bovenste van de bak afhalen C als het nodig is
neem je een handdoek om de kat vast te houden
5. plaats de kat in borstligging, loodrecht op de lengte van de handdoek, ongeveer een derde van
het uiteinde van de handdoek
6. fixeer de kat op de top van haar schouders met 1 hand, pak hem niet bij het nekvel vast
7. wikkel met de andere hand het kortste uiteinde strak om het lichaam van de kat
8. blijf de schouders van de kat vasthouden en wikkel het lange uiteinde van de handdoek strak om
het hele lichaam van de kat
9. enkel het hoofd moet uit de handdoek blijven
10. pak de kat uit en doe de handdoek in de wasmand



 Onderzoekstas voordeel = gaten voor toediening injectie + om ledematen naar buiten te brengen
 Dwangkooi: valse wand opschuiven en zo kat squeezen om zo een injectie te doen
 Vangkooi: om wilde kat te vangen vb. zwerfkat, met deurtje kan zo overlopen naar dwangkooi
 Vangstok: tang met verlengd handvat om op afstand te leiden naar transportkist of dwangkooi, achter de
kop gaan grijpen


RUND
 Touwhalter
 Neusknijper
 Fixeren achterpoten:
-Haak tussen liesplooi en sacrum
-Boeien ter hoogte van pijp – sprongen
-Staart recht omhoog steken
-Peesklem
 Melkbeugel: lies tot over staart, voorkomt slaan Heupbeugel:
om dier recht te gaan trekken (als niet stabiel)
 Opheffen achterpoot met speciale machines
 Klauwbehandelingsbox om hoeven te verzorgen
 Operatiebox, zo min mogelijk beweging, want lokale verdoving bij operatie


SCHAAP & GEIT
 Klein halster of halsband
 Op achterhand plaatsen voor scheren, pedicure
 Keizersnede: rechter zijlig + poten samen gebonden (lokaal verdoofd)
 Er bestaan grotere systemen -> vaak high tech (komt hier niet vaak voor)




2

,PAARD
 Halster aandoen paard: stappenplan 4
Ga naar het dier toe al pratende
Ga aan de linkerzijde naast het hoofd van het dier staan
Hou met je rechterhand het kopstuk van het halster vast
Leg je rechterhand met het kopstuk op het midden van het neusbeen, voorkomen dat paard gaat
knikken
Schuif met je linkerhand de neusriem van het halster over de neus
Trek met je rechterhand het kopstuk naar boven tot achter de oren
Laat de nekriem aan de linkerkant naar beneden hangen
Maak de gesp vast om de nek van het paard
Opgelet: wikkel het touw nooit om je hand
 Neuspraam: stok met touw aan -> lip van paard daartussen C opdraaien, in richting van paard ->
endorfines die vrijkomen C worden zen (goed blijven vasthouden)
 Oor vastnemen: kortstondig!
 Huidplooi tussen schouder en nek: goed vastnemen als bv. collega temp. moet meten
 Ophouden been: als ze stampen met linkse been, neem dan rechtse been even omhoog
 Box: als ze stampen is dat tegen de deur, voor grotere ingrepen
 Fixatie veulen: vanvoor en vachter (tegenstribbelen = staart opheffen, oor vastnemen, kort!!), laat
mama naast dier staan


VARKEN
 Lasso (snoer in mond): voor fixatie bv. bloedname
 Gang / drijfplank: brede plank om ze vooruit te duwen, rustig doen
 Lopen van donker naar licht: licht aanleggen waar je ze wil krijgen
 Toch opheffen?: lichaam ondersteunen, borst ondersteunen




3

, ALGEMEEN KLINISCH ONDERZOEK EN GEZONDHEIDSCHECK


SIGNALEMENT
= gegevens van dier + eigenaar

Dier Eigenaar
Naam, identificatie (chip), diersoort, ras, geslacht Naam, adres, telefoonnummer, email adres
(al dan niet gecastreerd?), leeftijd, haarkleur,
lichaamsgewicht, grootte, vaccinatiestatus
Vb. witte oren kat -> meer kans op tumoren door UV verbranding


ANAMNESE
= algemene vragen, gerichte vragen

 Gebeurt vaak door de dierenarts tijdens het onderzoek
 In 4 groepen verdeeld:
-Vragen naar de klacht/reden van bezoek
-Info over functioneren van het dier
-Leefomstandigheden
-Voorgeschiedenis


ALGEMENE INDRUK
 Begint al in de wachtzaal

Bewustzijnsniveau -Alert
-Sopor (kleine prikkel)
-Stupor (sterke prikkel)
-Comateus (reageert niet, ook niet op prikkels)
Gedrag Dwangbewegingen (epilepsie, kop scheef houden), lichaamstaal, veel krabben
Houding Lateraal, sternaal, houding hoofd
Beweging Manken, onregelmatig lopen
Lichaamsbouw -Rasgebonden kenmerken
-Ascites (vocht in buik)
-Verhouding skelet/spier (bv. cushing: nergens nog spieren, smalle nek, lang haar,
afgebrokkelde voetjes, dikke buik)
-BCS (te mager of te dik)
Voedingstoestand Dier wegen, ribben kunnen voelen maar niet zien
Vacht Dof, alopecie (=haarverlies), verkleuringen, huidpigmentatie
Haartjes op tafel kan ook gewoon stress zijn
Abnormale geluiden Uitgesproken AHsgeluiden, borborygmen, hoesten C niezen…
In het oog springende Wratten, ingegroeide nageltjes in kussentjes, massa/vetbol,
afwijkingen




4