Samenvatting: Levensbeschouwing: Religie, Atheïsme en cultuur

Levensbeschouwing: religie cultuur en Atheïsme

,Inhoud
Introductie ........................................................................................................... 3
Nurture of nature ...................................................................................................... 3
Demografische evolutie religie .................................................................................. 6
Monotheistische religies ........................................................................................... 8
Jodendom ............................................................................................................ 8
Christendom ........................................................................................................ 9
Orthodox christendom  Oosters-Orthodox (11ste eeuw) ................................. 11
Protestant christendom  Luther/Calvijn (16de eeuw) ........................................ 11
Het eerste en tweede schisma (overzicht) ......................................................... 12
Contrareformatie ............................................................................................. 15
Islam ................................................................................................................. 16
Oosterse religie’s.................................................................................................... 18
Niet-geaffilieerden.................................................................................................. 18
Atheïsme............................................................................................................ 19
Hoorcollege 6: Lezing Koert Debeuf: De Arabische filosofie op het Europees denken. .. 20
Hoorcollege 7: Lezing Nadia Sels: De Muze .............................................................. 23
Hoorcollege 8: Lezing Danny Praet: De Duivel ........................................................... 25
Hoorcollege 9: Lezing Walter Van Herck: Job en Mendel Singer .................................. 26
Hoorcollege 10: Lezing Guy Vanheeswijck: René Girard ............................................. 27




2

, Introductie
Humanisten in de 16e eeuw na christus, gepolariseerde tijd. Iedereen kiest een kant en
je komt terecht in een soort van eenheids denken.
- Pieter Gillis:
o stadssecretaris van Antwerpen
o goed bevriend met Erasmus en Thomas more
o Overgang van middeleeuwse naar vroegmoderne wereldbeelden.
- Erasmus:
o Geloof moest samengaan met rede, moreel, tolerantie en geleerdheid
o Polarisatie overstijgen
- Thomas More
o Auteur van Utopia  filosofisch-politiek werk over de ideale samenleving.
o Verdedigde katholieke kerk; wilde denken in een rationele en
rechtvaardige samenleving maar ankerde morele orde in religie
Expert religion = datgene wat de theologen van een religie maken.
Lived religion = datgene wat je ziet wanneer je mensen bestudeerd die aan religie doen.
Governed religion = Wat financiert de overheid? Wie is het aanspreekpunt? Gerelguleerd
door de overheid.


Nurture of nature
Vanuit filosofie wordt vaak de vraag gesteld welke menselijke handelingen nu nurture of
nature zijn. We hebben zin in seks, maar hebben ook seks nodig om onze soort voort te
planten. Taal, geheugen, verliefdheid, walging bij bedorven vlees, angst voor spinnen of
onsgevoel voor eerlijkheid – het zijn allemaal voorbeelden van adaptaties die functioneel
warenvoor het overleven van onze soort. Zelfs moreel gedrag wortelt in zulke natuurlijke
bouwstenen.

Religie kan ook onderzocht worden vanuit nurture of nature: Om dit te verhelderen,
richten we ons op de cognitive science of religion (CSR).Dit onderzoeksveld bestudeert
hoe universele religieuze intuïties samenhangen met onze geëvolueerde cognitieve
systemen, en hoe cultuur en opvoeding die intuïties verder vorm geven in aparte religies
en tradities.

Darwin en de evolutietheorie:
- Is moraal een natuurlijk iets of is het de beschaving die het ons aanleert




3