Uitwerking examenvragen -
Inleiding tot de fiscaliteit
Deel 1: Basisprincipes van het Belgisch
fiscaal recht
Theorievragen
1. Geef de definitie van belastingen (geef de vijf bestanddelen van het
“begrip” belasting).
Een belasting is:
1) een verplichte bijdrage
2) opgelegd volgens rechtsregels (legaliteitsbeginsel)
3) opgelegd door en betaald aan de overheid
4) ten laste van personen of feiten met een territoriale band
5) bestemd voor de financiering van diensten van algemeen nut,
zonder individualiseerbare tegenprestatie
2. Waarom zijn sociale zekerheidsbijdragen en retributies geen
belastingen? Verklaar.
Sociale zekerheidsbijdragen: Sociale bescherming door overheid
o steunen op het verzekeringsbeginsel
o betaling geeft recht op individuele prestaties
o geen vrije besteding door overheid
dus geen belasting
Retributies: vergoeding voor een geïndividualiseerde tegenprestatie
o Men doet beroep op de dienst uit eigen belang en niet algemeen
belang: rechtstreekse tegenprestatie (je betaalt voor wat jij
gebruikt)
dus geen belasting
3. Waarom worden belastingen opgelegd of geef drie functies van de
belastingen en leg uit in maximum 5 lijnen per functie.
, a) Financiële functie: Financiering van overheidsuitgaven (onderwijs, zorg,
infrastructuur)
b) Economische functie (regulering): Sturing van economisch gedrag
(prijsvorming, spaarwezen, consumptie, investeringen, tewerkstelling)
c) Sociale functie: Herverdeling van inkomens en vermogens
(draagkrachtbeginsel)
4. Wat is de bedoeling van de financiële functie van belastingen
De financiële functie dient om de werking van de overheid mogelijk te maken
door het verzamelen van middelen voor collectieve uitgaven
5. Bespreek de economische functie van belastingen. Geef drie
voorbeelden van deze functie weer.
De economische functie dient om economisch gedrag te sturen
Voorbeelden
Prijsvorming: accijnzen verhogen prijs van schadelijke producten
Consumptie: btw-verlaging stimuleert consumptie
Investeringen: fiscale aftrekken moedigen investeringen aan
6. Bespreek de sociale functie van belastingen en geef twee
voorbeelden van belastingwetgeving waaruit deze functie duidelijk
blijkt.
De sociale functie dient om sociale rechtvaardigheid te creëren door
kosten te spreiden over de bevolking en de inkomsten te herverdelen
Voorbeelden:
Progressieve personenbelasting (draagkrachtbeginsel)
Verlaagd btw-tarief op basisgoederen
7. Wie mag belastingen heffen?
Volgens art. 170 GW mogen belastingen enkel worden geheven door:
De staat (federale overheid): Vb. personenbelasting
De gemeenschappen en gewesten (regionale overheid)
o 3 gemeenschappen (Vlaamse, Franse, Duitstalige) en 3 gewesten
(Vlaams, Waals, Brussels)
o Vb. Vlaamse verkeersbelasting, Waalse heffing op milieu
Provincies en gemeenten (lokale overheid): Vb. Opcentiemen
Bepaalde publiekrechtelijke instellingen: Vb. Polders en wateringen
, Internationale instellingen: Vb. Bijdragen van lidstaten aan de EU-
begroting, gefinancierd via btw-afdrachten en invoerrechten
8. Bespreek de draagwijdte van het legaliteitsbeginsel
(wettelijkheidsbeginsel).
Art. 170 GW: “Geen belasting t.b.v. de Staat kan worden ingevoerd dan
door een Wet” (idem voor gewesten, gemeenschappen, gemeenten,…)
Een belasting is pas rechtsgeldig als er over beslist is door “een
beraadslagende vergadering die democratisch is verkozen”
Gevolg: essentiële elementen van belasting moeten in “Wet” geregeld
worden
‘Essentiële elementen’ = toepassingsgebied, grondslag, tarief (incl.
vrijstellingen en verminderingen)
o Niets is belastbaar tenzij dit in de Wet wordt bepaald
o Bewijslast dat iets belastbaar is rust op fiscus
Andere elementen: Delegatie aan uitvoerende macht mogelijk
o Vb. Het tarief btw (21%, 6%) moet in de wet staan, maar de lijst met
concrete producten die onder 6% vallen, is uitgewerkt in een
Koninklijk Besluit (KB)
Naast wetten en KB’s bestaan er ook circulaires, richtlijnen en beslissingen
van de fiscus
o Geen wetgevende kracht of verdere verplichtingen
o Wel verduidelijking van de praktische toepassing
9. Geef de vijf elementen die de klassieke structuur vormen van een
belasting
a) Persoonlijk toepassingsgebied (wie?)
b) Materieel toepassingsgebied (wat?)
c) Belastbare grondslag (waarop?)
d) Tarief (hoeveel?)
e) Formele regels (procedure)
10. Som de drie grondwettelijke basisbeginselen op van de
belastingheffing
a) Legaliteitsbeginsel (art. 170 GW)
b) Eenjarigheidsbeginsel (art. 171 GW)
, c) Gelijkheidsbeginsel (art. 172 GW)
11. Bespreek het gelijkheidsbeginsel inzake belastingheffing.
Art. 10, 11, 172 GW:
Geen fiscale voorrechten: absoluut verbod
Vrijstellingen of verminderingen enkel mogelijk indien uitdrukkelijk bij wet
voorzien: relatief verbod
Relatief karakter van het gelijkheidsbeginsel
Een verschillende fiscale behandeling is toegestaan indien er een
objectieve en redelijke verantwoording bestaat
o aansluiten bij het doel en de gevolgen van de belasting
o redelijke verhouding tussen het gebruikte middel en het
nagestreefde doel
12. Welke rechterlijke instantie(s) houden toezicht op de eerbiediging
van het gelijkheidsbeginsel door de wetgevende macht?
Controle op het gelijkheidsbeginsel
Grondwettelijk Hof
o controle van wetten en decreten
o via vernietigingsarrest of prejudiciële vraag
Raad van State
o vernietiging van besluiten (bv. lokale belastingen)
o beroep binnen 60 dagen
Hoven en rechtbanken
o kunnen een besluit niet toepassen indien strijdig met het
gelijkheidsbeginsel
13. Is het belastingrecht autonoom. Verklaar je antwoord en geef een
voorbeeld om je stelling te staven
Nee: Het fiscaal recht hanteert eigen begrippen en regels.
Toch wordt het sterk beïnvloed door het gemeen recht:
o burgerlijk recht
o administratief recht
o boekhoudrecht
, Voorbeeld: fiscaal begrip “inkomen” ≠ burgerlijk begrip
Principe: het gemeen recht is richtinggevend, maar de fiscale wetgever kan
bewust afwijken
14. Leg uit: de belastingwetten zijn van openbare orde (welke
gevolgen heeft dit)?
De wet bepaalt wie belasting verschuldigd is: Afwijkingen via
overeenkomst zijn niet mogelijk.
Dwingend karakter: Geen overeenkomsten mogelijk over rechtskwesties:
interpretatie van de wet (Wel akkoorden over feitelijke kwesties)
15. Verklaar de begrippen “schuldenaar” en “drager” van een
belasting.
Onderscheid: betalen van belasting ≠ dragen van belasting
Betalen van belasting = juridische belastingplichtige (schuldenaar): de
persoon of onderneming die de belasting moet doorstorten aan de fiscus
Dragen van belasting = de economische belastingplichtige (drager): de
persoon die de belasting uiteindelijk uit eigen zak betaalt
16. Wat is belastingontduiking en belastingontwijking? Geef enkele
voorbeelden.
Belastingontduiking = illegaal ontwijken van belastingen door
informatie te verzwijgen, te vervalsen of door bewust de wet te overtreden
o Hard: zwartwerk, verzwijgen van inkomsten
o Zacht: veinzing (schijnhandelingen) – vb. iets kopen, maar in
realiteit schenken
o Gevolg: boetes, interesten en zelfs strafrechtelijke vervolging
Belastingontwijking = het legaal verminderen van belastingen door
gebruik te maken van mazen of voordelen in de wetgeving
o Voorbeeld: Een ouder schenkt tijdens zijn leven geld aan zijn kind
via een handgift of bankgift, in plaats van het geld pas te laten
erven
o Gevolg: Mogelijke herkwalificatie van de handeling
17. Bespreek het recht van de belastingplichtige om de minst belaste
weg te volgen. Geef de evolutie weer. Kan men hier vandaag nog van
spreken?
Vroeger: Brepolsdoctrine = recht om de fiscaal goedkoopste weg te
kiezen op voorwaarde dat alle gevolgen van die keuze worden aanvaard
, Nu: invoering van algemene antimisbruikbepaling
Voortaan is het niet meer toegelaten om handelingen met een puur fiscaal
doel te stellen
18. Kunnen tussen de fiscus en de belastingplichtigen
overeenkomsten worden afgesloten? Verklaar je antwoord.
Geen overeenkomsten mogelijk over rechtskwesties: interpretatie van de
wet
Wel akkoorden over feitelijke kwesties
Wel bindend akkoord mogelijk in het kader van de Wet: Ruling
o Een ruling = een officieel, bindend akkoord met de fiscus over hoe
de wet toegepast zal worden op een concrete verrichting
o Voorwaarde: geplande verrichting moet correct worden voorgelegd
aan DVB (Dienst Voorafgaande Beslissingen)
19. Leg het verschil uit tussen “juridische dubbele belasting” en
“economische dubbele belasting”. Geef van elke soort een voorbeeld
en een techniek om dergelijke dubbele belasting te voorkomen of de
financiële gevolgen ervan te verminderen.
Juridische dubbele belasting: verbod
Dezelfde belastbare basis wordt in hoofde van dezelfde persoon tweemaal
aan dezelfde belasting onderworpen
Vooral bij grensoverschrijdende situaties
Vb. Een Belg werkt in Nederland. Zonder DBV zou zijn loon belast worden
in Nederland én in België. Met het verdrag wordt dat opgelost
Oplossing: meestal via vrijstelling of verrekening
Economische dubbele belasting: toegelaten
Dezelfde belastbare wordt in hoofde van twee verschillende personen
tweemaal aan belasting onderworpen
Vb. dividendenuitkering: belasting op winst van de vennootschap en
belasting op het dividend van de aandeelhouder
Oplossing DBI-aftrek
20. Bespreek het territorialiteitsbeginsel. Geef de aanknopingspunten
waarmee in België rekening wordt gehouden bij het onderwerpen aan
belastingen.
Een staat kan enkel belasten wanneer er een territoriale aanknoping is
, Persoonlijke territorialiteit: aanknoping via persoon (bv.
inkomstenbelastingen)
Zakelijke territorialiteit: aanknoping via handeling of goed (bv. btw)
21. Toon aan dat het internationaal recht het intern fiscaal recht
beheerst.
Dubbelbelastingverdragen: Veel landen sluiten verdragen om te vermijden dat
dezelfde inkomsten in twee landen belast worden
Bepalen welk land het recht heeft om te belasten en hoe dubbele belasting
wordt verrekend of vrijgesteld
Het Franco Suisse-principe: Het Hof van Cassatie oordeelde dat
internationale verdragen (DBV’s) voorrang hebben op conflicterende
bepalingen van intern Belgisch recht
Doel: vermijden van internationale dubbele belasting
22. Welke twee soorten directe belastingen bestaan er. Geef van elke
soort drie voorbeelden.
a) Inkomstenbelastingen
Personenbelasting
Vennootschapsbelasting
Belasting niet-inwoners
b) Gelijkgestelde belastingen
Verkeersbelasting
BIV
Spelen en weddenschappen
23. Welke indirecte belastingen bestaan er.
BTW
Douanerechten
Accijnzen
Registratierechten (registratiebelasting)
Successierechten (erfbelasting)
Verpakkingsheffing en milieuheffing
,24. Geef de federale administratieve inrichting weer.
Algemene Administratie van de Fiscaliteit
Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie
Algemene Administratie van Douane en Accijnzen
Algemene Administratie van de Bijzondere Belastinginspectie (BBI)
Algemene Administratie van de Thesaurie
Deel 4: Btw
Theorievragen
1. Geef vier indirecte belastingen en omschrijf kort het
toepassingsgebied van deze belastingen.
a) BTW: op levering van goederen, diensten, invoer en intracommunautaire
verwervingen.
b) Accijnzen: op specifieke consumptiegoederen (alcohol, tabak,
energieproducten).
c) Douanerechten: op invoer van goederen van buiten de EU.
d) Registratierechten: op registratie van akten (bv. verkoop of schenking
van vastgoed).
2. Beschrijf de BTW en geef aan de hand van een voorbeeld de werking
en de kenmerken weer van deze belasting.
Btw is een indirecte belasting: belasting op levering goederen, verrichten van
diensten, invoer, intracommunautaire verwerving
Voorbeeld (productieketen):
Producent A verkoopt een product aan groothandel B voor 100 € + 21 € btw.
B verkoopt verder aan kleinhandel C voor 200 € + 42 € btw.
C verkoopt aan de eindverbruiker voor 300 € + 63 € btw.
A stort 21 € btw door aan de staat.
B ontvangt 42 € btw maar mag 21 € aftrekken → stort 21 €.
C ontvangt 63 € btw maar mag 42 € aftrekken → stort 21 €.
De eindverbruiker betaalt 63 € btw en kan niets aftrekken
,Kenmerken afgeleid uit het voorbeeld
Indirecte belasting: btw wordt niet rechtstreeks bij de consument geïnd
door de staat, maar via ondernemingen.
Verbruiksbelasting: de eindverbruiker draagt de volledige belasting.
Belasting op toegevoegde waarde: elke onderneming stort btw enkel op
haar meerwaarde (100 € per schakel).
Omzetbelasting met aftrekmechanisme: btw wordt berekend op de
volledige verkoopprijs, maar vooraf betaalde btw wordt afgetrokken.
Stapsgewijze inning: btw wordt geheven in elke fase van productie en
distributie
3. Bespreek de praktische benadering van een BTW-vraagstuk.
Een btw-vraagstuk wordt altijd gestructureerd en stap voor stap benaderd. De
analyse gebeurt per handeling en volgt een vaste logica:
Is er een belastbare handeling?
– levering van goederen, dienst, invoer of intracommunautaire verwerving.
Wie verricht de handeling?
– is de betrokkene een btw-belastingplichtige?
Waar vindt de handeling plaats?
– plaats van levering of dienst bepaalt welke lidstaat mag heffen.
Is er een vrijstelling van toepassing?
– bv. art. 44 WBTW.
Wat is het tijdstip van de belastbare handeling en het tijdstip van
opeisbaarheid?
– tijdstip van facturatie, betaling of wettelijke datum.
Wat is de maatstaf van heffing en het tarief?
– belastbare basis en toepasselijk btw-tarief.
Wie is schuldenaar van de btw?
– leverancier, afnemer (verlegging), platform,
Bestaat er recht op aftrek?
– volledige, gedeeltelijke of geen aftrek.
4. Wie is BTW-belastingplichtige en welke rol vervullen ze in de BTW
wetgeving?
Art. 4 WTBW: Een btw-belastingplichtige is iedereen die:
zelfstandig
geregeld
een economische activiteit uitoefent
, ongeacht winstoogmerk of rechtsvorm
hoofdzakelijk of aanvullend
Rol in de btw-wetgeving: De btw-belastingplichtige is niet de uiteindelijke
belastingdrager, maar vervult een centrale tussenschakel in het btw-stelsel
hij rekent btw aan aan zijn klanten,
hij int btw voor rekening van de staat,
hij trekt de btw op zijn aankopen af,
hij stort enkel het saldo door aan de schatkist.
5. Wanneer ontstaat de btw-plicht en wanneer komt er een einde aan?
Moeten er bepaalde formaliteiten worden nagekomen?
Begin en einde van de belastingplicht
Beginpunt: door ondubbelzinnige daden de wil uiten om geregeld
belastbare handelingen te verrichten (vb. oprichting vennootschap)
Eindpunt: definitieve en volledige stopzetting
Formaliteiten/plichten
Bij aanvang
Activiteitsaangifte bij de btw-administratie
Toekenning van een btw-identificatienummer
Tijdens de activiteit
Periodieke btw-aangiften (maandelijks of per kwartaal)
Betaling van de verschuldigde btw
Facturatie- en boekhoudplicht
Indienen van klantenlisting (voor 31/3)
eventueel intracommunautaire listings (maandelijkse of per kwartaal)
Bij stopzetting
Stopzettingsaangifte
Eventuele herzieningen van de aftrek
6. Is de overheid een BTW-belastingplichtige? Verklaar je antwoord.
Art. 6 WBTW: de overheid wordt niet als belastingplichtige gezien voor
de handelingen die zij als overheid verrichten
Inleiding tot de fiscaliteit
Deel 1: Basisprincipes van het Belgisch
fiscaal recht
Theorievragen
1. Geef de definitie van belastingen (geef de vijf bestanddelen van het
“begrip” belasting).
Een belasting is:
1) een verplichte bijdrage
2) opgelegd volgens rechtsregels (legaliteitsbeginsel)
3) opgelegd door en betaald aan de overheid
4) ten laste van personen of feiten met een territoriale band
5) bestemd voor de financiering van diensten van algemeen nut,
zonder individualiseerbare tegenprestatie
2. Waarom zijn sociale zekerheidsbijdragen en retributies geen
belastingen? Verklaar.
Sociale zekerheidsbijdragen: Sociale bescherming door overheid
o steunen op het verzekeringsbeginsel
o betaling geeft recht op individuele prestaties
o geen vrije besteding door overheid
dus geen belasting
Retributies: vergoeding voor een geïndividualiseerde tegenprestatie
o Men doet beroep op de dienst uit eigen belang en niet algemeen
belang: rechtstreekse tegenprestatie (je betaalt voor wat jij
gebruikt)
dus geen belasting
3. Waarom worden belastingen opgelegd of geef drie functies van de
belastingen en leg uit in maximum 5 lijnen per functie.
, a) Financiële functie: Financiering van overheidsuitgaven (onderwijs, zorg,
infrastructuur)
b) Economische functie (regulering): Sturing van economisch gedrag
(prijsvorming, spaarwezen, consumptie, investeringen, tewerkstelling)
c) Sociale functie: Herverdeling van inkomens en vermogens
(draagkrachtbeginsel)
4. Wat is de bedoeling van de financiële functie van belastingen
De financiële functie dient om de werking van de overheid mogelijk te maken
door het verzamelen van middelen voor collectieve uitgaven
5. Bespreek de economische functie van belastingen. Geef drie
voorbeelden van deze functie weer.
De economische functie dient om economisch gedrag te sturen
Voorbeelden
Prijsvorming: accijnzen verhogen prijs van schadelijke producten
Consumptie: btw-verlaging stimuleert consumptie
Investeringen: fiscale aftrekken moedigen investeringen aan
6. Bespreek de sociale functie van belastingen en geef twee
voorbeelden van belastingwetgeving waaruit deze functie duidelijk
blijkt.
De sociale functie dient om sociale rechtvaardigheid te creëren door
kosten te spreiden over de bevolking en de inkomsten te herverdelen
Voorbeelden:
Progressieve personenbelasting (draagkrachtbeginsel)
Verlaagd btw-tarief op basisgoederen
7. Wie mag belastingen heffen?
Volgens art. 170 GW mogen belastingen enkel worden geheven door:
De staat (federale overheid): Vb. personenbelasting
De gemeenschappen en gewesten (regionale overheid)
o 3 gemeenschappen (Vlaamse, Franse, Duitstalige) en 3 gewesten
(Vlaams, Waals, Brussels)
o Vb. Vlaamse verkeersbelasting, Waalse heffing op milieu
Provincies en gemeenten (lokale overheid): Vb. Opcentiemen
Bepaalde publiekrechtelijke instellingen: Vb. Polders en wateringen
, Internationale instellingen: Vb. Bijdragen van lidstaten aan de EU-
begroting, gefinancierd via btw-afdrachten en invoerrechten
8. Bespreek de draagwijdte van het legaliteitsbeginsel
(wettelijkheidsbeginsel).
Art. 170 GW: “Geen belasting t.b.v. de Staat kan worden ingevoerd dan
door een Wet” (idem voor gewesten, gemeenschappen, gemeenten,…)
Een belasting is pas rechtsgeldig als er over beslist is door “een
beraadslagende vergadering die democratisch is verkozen”
Gevolg: essentiële elementen van belasting moeten in “Wet” geregeld
worden
‘Essentiële elementen’ = toepassingsgebied, grondslag, tarief (incl.
vrijstellingen en verminderingen)
o Niets is belastbaar tenzij dit in de Wet wordt bepaald
o Bewijslast dat iets belastbaar is rust op fiscus
Andere elementen: Delegatie aan uitvoerende macht mogelijk
o Vb. Het tarief btw (21%, 6%) moet in de wet staan, maar de lijst met
concrete producten die onder 6% vallen, is uitgewerkt in een
Koninklijk Besluit (KB)
Naast wetten en KB’s bestaan er ook circulaires, richtlijnen en beslissingen
van de fiscus
o Geen wetgevende kracht of verdere verplichtingen
o Wel verduidelijking van de praktische toepassing
9. Geef de vijf elementen die de klassieke structuur vormen van een
belasting
a) Persoonlijk toepassingsgebied (wie?)
b) Materieel toepassingsgebied (wat?)
c) Belastbare grondslag (waarop?)
d) Tarief (hoeveel?)
e) Formele regels (procedure)
10. Som de drie grondwettelijke basisbeginselen op van de
belastingheffing
a) Legaliteitsbeginsel (art. 170 GW)
b) Eenjarigheidsbeginsel (art. 171 GW)
, c) Gelijkheidsbeginsel (art. 172 GW)
11. Bespreek het gelijkheidsbeginsel inzake belastingheffing.
Art. 10, 11, 172 GW:
Geen fiscale voorrechten: absoluut verbod
Vrijstellingen of verminderingen enkel mogelijk indien uitdrukkelijk bij wet
voorzien: relatief verbod
Relatief karakter van het gelijkheidsbeginsel
Een verschillende fiscale behandeling is toegestaan indien er een
objectieve en redelijke verantwoording bestaat
o aansluiten bij het doel en de gevolgen van de belasting
o redelijke verhouding tussen het gebruikte middel en het
nagestreefde doel
12. Welke rechterlijke instantie(s) houden toezicht op de eerbiediging
van het gelijkheidsbeginsel door de wetgevende macht?
Controle op het gelijkheidsbeginsel
Grondwettelijk Hof
o controle van wetten en decreten
o via vernietigingsarrest of prejudiciële vraag
Raad van State
o vernietiging van besluiten (bv. lokale belastingen)
o beroep binnen 60 dagen
Hoven en rechtbanken
o kunnen een besluit niet toepassen indien strijdig met het
gelijkheidsbeginsel
13. Is het belastingrecht autonoom. Verklaar je antwoord en geef een
voorbeeld om je stelling te staven
Nee: Het fiscaal recht hanteert eigen begrippen en regels.
Toch wordt het sterk beïnvloed door het gemeen recht:
o burgerlijk recht
o administratief recht
o boekhoudrecht
, Voorbeeld: fiscaal begrip “inkomen” ≠ burgerlijk begrip
Principe: het gemeen recht is richtinggevend, maar de fiscale wetgever kan
bewust afwijken
14. Leg uit: de belastingwetten zijn van openbare orde (welke
gevolgen heeft dit)?
De wet bepaalt wie belasting verschuldigd is: Afwijkingen via
overeenkomst zijn niet mogelijk.
Dwingend karakter: Geen overeenkomsten mogelijk over rechtskwesties:
interpretatie van de wet (Wel akkoorden over feitelijke kwesties)
15. Verklaar de begrippen “schuldenaar” en “drager” van een
belasting.
Onderscheid: betalen van belasting ≠ dragen van belasting
Betalen van belasting = juridische belastingplichtige (schuldenaar): de
persoon of onderneming die de belasting moet doorstorten aan de fiscus
Dragen van belasting = de economische belastingplichtige (drager): de
persoon die de belasting uiteindelijk uit eigen zak betaalt
16. Wat is belastingontduiking en belastingontwijking? Geef enkele
voorbeelden.
Belastingontduiking = illegaal ontwijken van belastingen door
informatie te verzwijgen, te vervalsen of door bewust de wet te overtreden
o Hard: zwartwerk, verzwijgen van inkomsten
o Zacht: veinzing (schijnhandelingen) – vb. iets kopen, maar in
realiteit schenken
o Gevolg: boetes, interesten en zelfs strafrechtelijke vervolging
Belastingontwijking = het legaal verminderen van belastingen door
gebruik te maken van mazen of voordelen in de wetgeving
o Voorbeeld: Een ouder schenkt tijdens zijn leven geld aan zijn kind
via een handgift of bankgift, in plaats van het geld pas te laten
erven
o Gevolg: Mogelijke herkwalificatie van de handeling
17. Bespreek het recht van de belastingplichtige om de minst belaste
weg te volgen. Geef de evolutie weer. Kan men hier vandaag nog van
spreken?
Vroeger: Brepolsdoctrine = recht om de fiscaal goedkoopste weg te
kiezen op voorwaarde dat alle gevolgen van die keuze worden aanvaard
, Nu: invoering van algemene antimisbruikbepaling
Voortaan is het niet meer toegelaten om handelingen met een puur fiscaal
doel te stellen
18. Kunnen tussen de fiscus en de belastingplichtigen
overeenkomsten worden afgesloten? Verklaar je antwoord.
Geen overeenkomsten mogelijk over rechtskwesties: interpretatie van de
wet
Wel akkoorden over feitelijke kwesties
Wel bindend akkoord mogelijk in het kader van de Wet: Ruling
o Een ruling = een officieel, bindend akkoord met de fiscus over hoe
de wet toegepast zal worden op een concrete verrichting
o Voorwaarde: geplande verrichting moet correct worden voorgelegd
aan DVB (Dienst Voorafgaande Beslissingen)
19. Leg het verschil uit tussen “juridische dubbele belasting” en
“economische dubbele belasting”. Geef van elke soort een voorbeeld
en een techniek om dergelijke dubbele belasting te voorkomen of de
financiële gevolgen ervan te verminderen.
Juridische dubbele belasting: verbod
Dezelfde belastbare basis wordt in hoofde van dezelfde persoon tweemaal
aan dezelfde belasting onderworpen
Vooral bij grensoverschrijdende situaties
Vb. Een Belg werkt in Nederland. Zonder DBV zou zijn loon belast worden
in Nederland én in België. Met het verdrag wordt dat opgelost
Oplossing: meestal via vrijstelling of verrekening
Economische dubbele belasting: toegelaten
Dezelfde belastbare wordt in hoofde van twee verschillende personen
tweemaal aan belasting onderworpen
Vb. dividendenuitkering: belasting op winst van de vennootschap en
belasting op het dividend van de aandeelhouder
Oplossing DBI-aftrek
20. Bespreek het territorialiteitsbeginsel. Geef de aanknopingspunten
waarmee in België rekening wordt gehouden bij het onderwerpen aan
belastingen.
Een staat kan enkel belasten wanneer er een territoriale aanknoping is
, Persoonlijke territorialiteit: aanknoping via persoon (bv.
inkomstenbelastingen)
Zakelijke territorialiteit: aanknoping via handeling of goed (bv. btw)
21. Toon aan dat het internationaal recht het intern fiscaal recht
beheerst.
Dubbelbelastingverdragen: Veel landen sluiten verdragen om te vermijden dat
dezelfde inkomsten in twee landen belast worden
Bepalen welk land het recht heeft om te belasten en hoe dubbele belasting
wordt verrekend of vrijgesteld
Het Franco Suisse-principe: Het Hof van Cassatie oordeelde dat
internationale verdragen (DBV’s) voorrang hebben op conflicterende
bepalingen van intern Belgisch recht
Doel: vermijden van internationale dubbele belasting
22. Welke twee soorten directe belastingen bestaan er. Geef van elke
soort drie voorbeelden.
a) Inkomstenbelastingen
Personenbelasting
Vennootschapsbelasting
Belasting niet-inwoners
b) Gelijkgestelde belastingen
Verkeersbelasting
BIV
Spelen en weddenschappen
23. Welke indirecte belastingen bestaan er.
BTW
Douanerechten
Accijnzen
Registratierechten (registratiebelasting)
Successierechten (erfbelasting)
Verpakkingsheffing en milieuheffing
,24. Geef de federale administratieve inrichting weer.
Algemene Administratie van de Fiscaliteit
Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie
Algemene Administratie van Douane en Accijnzen
Algemene Administratie van de Bijzondere Belastinginspectie (BBI)
Algemene Administratie van de Thesaurie
Deel 4: Btw
Theorievragen
1. Geef vier indirecte belastingen en omschrijf kort het
toepassingsgebied van deze belastingen.
a) BTW: op levering van goederen, diensten, invoer en intracommunautaire
verwervingen.
b) Accijnzen: op specifieke consumptiegoederen (alcohol, tabak,
energieproducten).
c) Douanerechten: op invoer van goederen van buiten de EU.
d) Registratierechten: op registratie van akten (bv. verkoop of schenking
van vastgoed).
2. Beschrijf de BTW en geef aan de hand van een voorbeeld de werking
en de kenmerken weer van deze belasting.
Btw is een indirecte belasting: belasting op levering goederen, verrichten van
diensten, invoer, intracommunautaire verwerving
Voorbeeld (productieketen):
Producent A verkoopt een product aan groothandel B voor 100 € + 21 € btw.
B verkoopt verder aan kleinhandel C voor 200 € + 42 € btw.
C verkoopt aan de eindverbruiker voor 300 € + 63 € btw.
A stort 21 € btw door aan de staat.
B ontvangt 42 € btw maar mag 21 € aftrekken → stort 21 €.
C ontvangt 63 € btw maar mag 42 € aftrekken → stort 21 €.
De eindverbruiker betaalt 63 € btw en kan niets aftrekken
,Kenmerken afgeleid uit het voorbeeld
Indirecte belasting: btw wordt niet rechtstreeks bij de consument geïnd
door de staat, maar via ondernemingen.
Verbruiksbelasting: de eindverbruiker draagt de volledige belasting.
Belasting op toegevoegde waarde: elke onderneming stort btw enkel op
haar meerwaarde (100 € per schakel).
Omzetbelasting met aftrekmechanisme: btw wordt berekend op de
volledige verkoopprijs, maar vooraf betaalde btw wordt afgetrokken.
Stapsgewijze inning: btw wordt geheven in elke fase van productie en
distributie
3. Bespreek de praktische benadering van een BTW-vraagstuk.
Een btw-vraagstuk wordt altijd gestructureerd en stap voor stap benaderd. De
analyse gebeurt per handeling en volgt een vaste logica:
Is er een belastbare handeling?
– levering van goederen, dienst, invoer of intracommunautaire verwerving.
Wie verricht de handeling?
– is de betrokkene een btw-belastingplichtige?
Waar vindt de handeling plaats?
– plaats van levering of dienst bepaalt welke lidstaat mag heffen.
Is er een vrijstelling van toepassing?
– bv. art. 44 WBTW.
Wat is het tijdstip van de belastbare handeling en het tijdstip van
opeisbaarheid?
– tijdstip van facturatie, betaling of wettelijke datum.
Wat is de maatstaf van heffing en het tarief?
– belastbare basis en toepasselijk btw-tarief.
Wie is schuldenaar van de btw?
– leverancier, afnemer (verlegging), platform,
Bestaat er recht op aftrek?
– volledige, gedeeltelijke of geen aftrek.
4. Wie is BTW-belastingplichtige en welke rol vervullen ze in de BTW
wetgeving?
Art. 4 WTBW: Een btw-belastingplichtige is iedereen die:
zelfstandig
geregeld
een economische activiteit uitoefent
, ongeacht winstoogmerk of rechtsvorm
hoofdzakelijk of aanvullend
Rol in de btw-wetgeving: De btw-belastingplichtige is niet de uiteindelijke
belastingdrager, maar vervult een centrale tussenschakel in het btw-stelsel
hij rekent btw aan aan zijn klanten,
hij int btw voor rekening van de staat,
hij trekt de btw op zijn aankopen af,
hij stort enkel het saldo door aan de schatkist.
5. Wanneer ontstaat de btw-plicht en wanneer komt er een einde aan?
Moeten er bepaalde formaliteiten worden nagekomen?
Begin en einde van de belastingplicht
Beginpunt: door ondubbelzinnige daden de wil uiten om geregeld
belastbare handelingen te verrichten (vb. oprichting vennootschap)
Eindpunt: definitieve en volledige stopzetting
Formaliteiten/plichten
Bij aanvang
Activiteitsaangifte bij de btw-administratie
Toekenning van een btw-identificatienummer
Tijdens de activiteit
Periodieke btw-aangiften (maandelijks of per kwartaal)
Betaling van de verschuldigde btw
Facturatie- en boekhoudplicht
Indienen van klantenlisting (voor 31/3)
eventueel intracommunautaire listings (maandelijkse of per kwartaal)
Bij stopzetting
Stopzettingsaangifte
Eventuele herzieningen van de aftrek
6. Is de overheid een BTW-belastingplichtige? Verklaar je antwoord.
Art. 6 WBTW: de overheid wordt niet als belastingplichtige gezien voor
de handelingen die zij als overheid verrichten
