Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 121 pagina's
Samenvatting

Samenvatting Staatsrecht - RE1 - HoGent

Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 121 pagina's

Dit is een samenvatting van het vak Staatsrecht dat gegeven wordt in het eerste jaar, eerste semester in de opleiding Rechtspraktijk aan de HoGent.

Voorbeeld van de inhoud

Staatsrecht



Inhoudsopgave
Deel 1: Algemene beginselen van het Belgische staatsrecht..................................................6
Begrip en situering van het staatsrecht...................................................................................6
1. Wat is ‘recht’?...................................................................................................................... 7
2. Wat is ‘staatsrecht’?............................................................................................................ 7
Algemene beginselen van het Belgische staatsrecht..............................................................8
1. België is een staat. Wat is een staat?..................................................................................9
1.1. Het ontstaan van België................................................................................................9
1.2. De Grondwet: basis van het Belgische staatsrecht.....................................................10
2. De kenmerken van de Belgische staat..............................................................................11
2.1. België is een monarchie..............................................................................................11
2.2. De scheiding der machten..........................................................................................12
2.3. België is een representatieve en parlementaire democratie........................................14
2.4. België is een rechtsstaat.............................................................................................16
2.5. België is een meergelaagde staat...............................................................................17
2.5.1. Een federale staat................................................................................................17
2.5.2. Gedecentraliseerde overheden............................................................................20
2.5.3. Staat in internationale rechtsorde.........................................................................20
2.6. België is een verzorgingsstaat en actieve welvaartsstaat...........................................20
3. Soorten en hiërarchie van de rechtsnormen......................................................................21
Deel 2: De federale overheid.................................................................................................22
1. Inleiding............................................................................................................................. 22
2. De federale wetgevende macht (WM)...............................................................................22
2.1. Samenstelling.............................................................................................................22
2.1.1. Samenstelling van de Kamer van Volksvertegenwoordigers................................22
2.1.2. Samenstelling van de Senaat...............................................................................25
2.1.3. Taalgroepen......................................................................................................... 26
2.1.4. De federale kamers – algemeen principe.............................................................27
2.2. Bevoegdheden............................................................................................................27
2.2.1. Wetten maken......................................................................................................27
2.2.2. Verdragen goedkeuren (zelfstudie)......................................................................30
2.2.3. Uitvoerende macht controleren............................................................................31
2.2.4. Onderzoekscommissies oprichten (zelfstudie).....................................................36
2.2.5. Wijzigen van de Grondwet...................................................................................37
2.3. Werkwijze................................................................................................................... 37

1

, Staatsrecht


2.3.1. Hoe komen wetten tot stand?...............................................................................37
2.3.2. Enkele bijzonderheden.........................................................................................40
2.4. Werkwijze als grondwetgevende macht......................................................................41
2.4.1. Grondwetswijziging..............................................................................................41
2.5. Statuut van de parlementsleden.................................................................................43
2.5.1. Duur mandaat......................................................................................................43
2.5.2. Onverenigbaarheden............................................................................................44
2.5.3. Parlementaire immuniteit (Kamer én Senaat).......................................................44
2.6. Toekomst Senaat?......................................................................................................45
3. De federale uitvoerende macht.........................................................................................45
3.1. Samenstelling.............................................................................................................46
3.1.1. Koning.................................................................................................................. 46
3.1.2. Federale regering.................................................................................................46
3.1.3. Regeringsvorming in de praktijk...........................................................................48
3.2. Bevoegdheden............................................................................................................51
3.2.1. Beleidsvoering......................................................................................................51
3.2.2. Uitvoering wetten federale wetgevende macht.....................................................52
3.3. Werkwijze................................................................................................................... 53
3.3.1. Politieke organen (“vergadingen”)........................................................................53
3.3.2. Federale administratie..........................................................................................55
3.3.3. Besluitvorming......................................................................................................55
3.4. Statuut van de leden...................................................................................................57
3.4.1. Koning.................................................................................................................. 57
3.4.2. Ministers en staatssecretarissen..........................................................................58
4. De rechterlijke macht.........................................................................................................60
4.1. Samenstelling.............................................................................................................60
4.1.1. Algemeen.............................................................................................................60
4.1.2. Soorten rechtscolleges.........................................................................................61
4.2. Bevoegdheden............................................................................................................62
4.2.1. Algemeen.............................................................................................................62
4.2.2. Bevoegdheden van de Raad van State................................................................63
4.2.3. Bevoegdheden van het Grondwettelijk Hof..........................................................66
4.2.4. Bevoegdheden van de gewone hoven en rechtbanken........................................68
4.2.5. Samenvattend overzicht: rechtsbescherming door de rechterlijke macht tegen de
wetgevende macht en de uitvoerende macht.................................................................68
4.3. Andere instellingen.....................................................................................................69

2

, Staatsrecht


4.3.1. Rekenhof.............................................................................................................. 69
4.3.2. Hoge Raad voor de Justitie..................................................................................69
4.3.3. Justitiehuizen.......................................................................................................70
Deel 3: Gemeenschappen en gewesten................................................................................70
0. Korte historiek................................................................................................................... 70
0.1. Eenheidsstaat vs federale staat..................................................................................70
0.2. België… evolutie sinds 1830.......................................................................................71
0.3. Vanaf 1970: 6 staatshervormingen.............................................................................71
0.3.1. De staatshervormingen........................................................................................71
0.3.2. Gevolg van de staatshervormingen: diverse rechtsbronnen.................................72
1. Algemene principes: 3 gemeenschappen en 3 gewesten..................................................73
1.1. Territoriale bevoegdheidsafbakening..........................................................................73
1.2. Materiële bevoegdheidsafbakening............................................................................73
1.3. Drie gewesten.............................................................................................................74
1.4. Drie gemeenschappen................................................................................................74
2. Asymmetrische structuur van federaal België....................................................................74
2.1. Basisprincipes.............................................................................................................74
2.2. 3 uitzonderingen......................................................................................................... 74
2.2.1. Vlaamse fusie.......................................................................................................75
2.3. 5 deelstaatparlementen en -regeringen......................................................................75
3. Bevoegdheden.................................................................................................................. 76
3.1. Algemeen................................................................................................................... 76
3.1.1. Federale vs deelstaatbevoegdheden....................................................................77
3.2. Residuaire vs toegewezen bevoegdheden.................................................................77
3.2.1. Materieel.............................................................................................................. 77
3.2.2. Territoriaal............................................................................................................ 78
3.3. Toegewezen bevoegdheden deelstaten.....................................................................78
3.3.1. Gemeenschapsbevoegdheden.............................................................................78
3.3.2. Gewestbevoegdheden.........................................................................................80
3.4. Toegewezen bevoegdheden federale overheid..........................................................81
3.5. Specifieke bevoegdheden deelstaten.........................................................................81
3.5.1. Internationale betrekkingen..................................................................................81
3.5.2. Impliciete bevoegdheden.....................................................................................81
3.5.3. Beperkte grondwettelijke bevoegdheden..............................................................81
3.6. Overleg en samenwerking tussen federale overheid en deelstaten............................82
3.6.1. Federale loyauteit.................................................................................................82

3

, Staatsrecht


3.6.2. Belangenconflicten...............................................................................................82
3.6.3. Bevoegdheidsconflicten.......................................................................................83
3.6.4. Samenwerkingsprocedures..................................................................................84
4. Werkwijze.......................................................................................................................... 84
4.1. Algemeen................................................................................................................... 84
4.2. Wetgevende macht – deelstaatparlementen...............................................................84
4.2.1. Samenstelling.......................................................................................................84
4.2.2. Bevoegdheden.....................................................................................................86
4.2.3. Werkwijze.............................................................................................................86
4.2.4. Statuut van de parlementsleden...........................................................................88
4.3. Uitvoerende macht – deelstaatregeringen..................................................................88
4.3.1. Samenstelling.......................................................................................................88
4.3.2. Bevoegdheden.....................................................................................................91
4.3.3. Werkwijze.............................................................................................................92
4.3.4. Statuut van de regeringsleden..............................................................................93
5. Bijzonderheden over de Brusselse instellingen.................................................................94
5.1. Bevoegdheidsverdeling – territoriaal...........................................................................94
5.2. Bevoegdheidsverdeling – materieel............................................................................94
5.3. Gewestbevoegdheden................................................................................................94
5.4. Samenstelling Brusselse Gewestregering...................................................................95
5.5. Gemeenschapsbevoegdheden...................................................................................95
Deel 4: Gemeenten, provincies en OCMWs..........................................................................96
1. Inleiding............................................................................................................................. 96
1.1. Situering..................................................................................................................... 97
1.2. (Grond)wettelijke basis...............................................................................................97
2. Gemeenten....................................................................................................................... 98
2.1. Gemeentelijke bevoegdheden....................................................................................98
2.1.1. Kleinste bestuursniveau.......................................................................................98
2.1.2. Terminologie........................................................................................................ 98
2.1.3. Behartiging gemeentelijke belangen.....................................................................98
2.1.4. Medebewindstaken..............................................................................................99
2.2. Organen...................................................................................................................... 99
2.2.1. Gemeenteraad.....................................................................................................99
2.2.2. Burgemeester.....................................................................................................100
2.2.3. College burgemeester en schepenen.................................................................101
2.2.4. Burgerparticipatie...............................................................................................102

4

Documentinformatie

Geüpload op
20 januari 2026
Aantal pagina's
121
Geschreven in
2025/2026
Type
Samenvatting
€17,16

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Verkocht
2
Volgers
0
Items
6
Laatst verkocht
6 maanden geleden


Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen