Obesitas bij kinderen en jongeren
Prevalentie: 2022-2023:
• Overgewicht: 19 – 21% van de kinderen/ado tussen 3 en 17 jaar
waarvan
• Obesitas: 4 - 7% van de kinderen/ado tussen 3 en 17 jaar
1 Diëtistisch onderzoek
Kennismaking en opbouwen therapeutische relatie
Exploratie hulpvraag:
- kind versus ouder
- Realistische vraag?
Inzicht krijgen in ideeën, bezorgdheden en verwachtingen (ICE)
Niet stigmatiseren
Eerste hulpaanbod formuleren
1.1 Algemene gegevens
algemene persoonsgegevens (naam, contactgegevens, leeftijd);
verwijsgegevens:
- door wie is het kind of de adolescent doorverwezen? (eigen initiatief, CLB, Kind & Gezin, arts,
…);
- de reden van verwijzing;
contactgegevens huisarts, andere betrokken hulpverleners (kinesist, psycholoog);
gewicht(sevolutie)(info bij huisarts, CLB, kind&gezin) en lengte
1.2 Voedingsanamnese
Methode: Dietary History, 24 u-recall, dagboek, FFQ, …
Te bevragen onderdelen:
- dagelijks eetpatroon
- maaltijdstructuur:
gebruik (hoofd)maaltijden (ontbijt!) en tussendoortjes;
overslaan maaltijden;
grazen (hele dag door eten).
- tempo van het eten;
- context/omgeving van maaltijden (waar, met wie, organisatie);
- eten in weekends, bij bijzondere gelegenheden, uit eten gaan, op school of in de sportclub,
gescheiden ouders: veranderingen in vet- en energie-inname, alcoholgebruik, overslaan
maaltijden, uit eten gaan;
- voedingssamenstelling: kwaliteit en kwantiteit van voedingsmiddelen;
- eetgewoontes in gezin/ouders;
- permissief/restrictief, druk om te eten, gebruik van voeding als beloning;
- dieetgeschiedenis, dieetgedrag;
1
, Evaluatie voedingsinname:
- Vergelijken met aanbevolen hoeveelheden OF
- Vergelijken met voedingsstoffenbehoefte (zie Toeg. VL):
- een vermoeden bestaat van nutriëntdeficiënties;
- de diëtist de exacte voedingsinname wil berekenen;
- de jonge cliënt, de ouders of de arts dit wensen;
- het kind en ouders meer inzicht of motivatie nodig hebben (verschil tussen huidige
voedingsinname ten opzichte van gezonde voeding).
In kaart brengen van eetgedrag: gebruik model 4 eetcompetenties of 4 G’s:
- Geregeld: heeft te maken met alles rond het plannen en organiseren van maaltijden.
- Genieten: heeft te maken met alles rond het plezier dat eten en voeding mag geven.
- Gevarieerd: heeft te maken met de mate van variatie in het voedingspatroon.
- Genoeg: heeft te maken met het luisteren naar interne honger- en verzadigingssignalen van
het lichaam.
In kaart brengen van eetgedrag: is er sprake van
- verstoord eetgedrag?
- emo-eten, lijngericht eetgedrag (eten ifv “gezond gewicht”), extern eten?
- controleverlies met eetbuien?
- eetstoornissen? Zie psychopathologie
1.3 Antropometrie
Evaluatie gewicht: zie Toegepaste Voedingsleer
- < 2 jaar:
- gewicht voor leeftijdcurve
- gewicht voor lengtecurve
- Z-scores
- > 2 jaar: kunnen voor examen
- gewicht voor lengtecurve
- BMI-curve
Berekening percentage overgewicht:
- Obv gewicht voor lengte-curve: actueel gewicht x 100/gewicht ifv lengte
- Obv BMI-curve: actuele BMI x 100/BMI p50
% overgewicht/gewichtsindex Interpretatie
90 – 120 Gezond gewicht
120 – 139 Overgewicht
140 – 159 Obesitas (klasse 1)
160 – 179 Ernstige obesitas (klasse 2)
> 180 Zeer ernstige obesitas (klasse 3)
2
Prevalentie: 2022-2023:
• Overgewicht: 19 – 21% van de kinderen/ado tussen 3 en 17 jaar
waarvan
• Obesitas: 4 - 7% van de kinderen/ado tussen 3 en 17 jaar
1 Diëtistisch onderzoek
Kennismaking en opbouwen therapeutische relatie
Exploratie hulpvraag:
- kind versus ouder
- Realistische vraag?
Inzicht krijgen in ideeën, bezorgdheden en verwachtingen (ICE)
Niet stigmatiseren
Eerste hulpaanbod formuleren
1.1 Algemene gegevens
algemene persoonsgegevens (naam, contactgegevens, leeftijd);
verwijsgegevens:
- door wie is het kind of de adolescent doorverwezen? (eigen initiatief, CLB, Kind & Gezin, arts,
…);
- de reden van verwijzing;
contactgegevens huisarts, andere betrokken hulpverleners (kinesist, psycholoog);
gewicht(sevolutie)(info bij huisarts, CLB, kind&gezin) en lengte
1.2 Voedingsanamnese
Methode: Dietary History, 24 u-recall, dagboek, FFQ, …
Te bevragen onderdelen:
- dagelijks eetpatroon
- maaltijdstructuur:
gebruik (hoofd)maaltijden (ontbijt!) en tussendoortjes;
overslaan maaltijden;
grazen (hele dag door eten).
- tempo van het eten;
- context/omgeving van maaltijden (waar, met wie, organisatie);
- eten in weekends, bij bijzondere gelegenheden, uit eten gaan, op school of in de sportclub,
gescheiden ouders: veranderingen in vet- en energie-inname, alcoholgebruik, overslaan
maaltijden, uit eten gaan;
- voedingssamenstelling: kwaliteit en kwantiteit van voedingsmiddelen;
- eetgewoontes in gezin/ouders;
- permissief/restrictief, druk om te eten, gebruik van voeding als beloning;
- dieetgeschiedenis, dieetgedrag;
1
, Evaluatie voedingsinname:
- Vergelijken met aanbevolen hoeveelheden OF
- Vergelijken met voedingsstoffenbehoefte (zie Toeg. VL):
- een vermoeden bestaat van nutriëntdeficiënties;
- de diëtist de exacte voedingsinname wil berekenen;
- de jonge cliënt, de ouders of de arts dit wensen;
- het kind en ouders meer inzicht of motivatie nodig hebben (verschil tussen huidige
voedingsinname ten opzichte van gezonde voeding).
In kaart brengen van eetgedrag: gebruik model 4 eetcompetenties of 4 G’s:
- Geregeld: heeft te maken met alles rond het plannen en organiseren van maaltijden.
- Genieten: heeft te maken met alles rond het plezier dat eten en voeding mag geven.
- Gevarieerd: heeft te maken met de mate van variatie in het voedingspatroon.
- Genoeg: heeft te maken met het luisteren naar interne honger- en verzadigingssignalen van
het lichaam.
In kaart brengen van eetgedrag: is er sprake van
- verstoord eetgedrag?
- emo-eten, lijngericht eetgedrag (eten ifv “gezond gewicht”), extern eten?
- controleverlies met eetbuien?
- eetstoornissen? Zie psychopathologie
1.3 Antropometrie
Evaluatie gewicht: zie Toegepaste Voedingsleer
- < 2 jaar:
- gewicht voor leeftijdcurve
- gewicht voor lengtecurve
- Z-scores
- > 2 jaar: kunnen voor examen
- gewicht voor lengtecurve
- BMI-curve
Berekening percentage overgewicht:
- Obv gewicht voor lengte-curve: actueel gewicht x 100/gewicht ifv lengte
- Obv BMI-curve: actuele BMI x 100/BMI p50
% overgewicht/gewichtsindex Interpretatie
90 – 120 Gezond gewicht
120 – 139 Overgewicht
140 – 159 Obesitas (klasse 1)
160 – 179 Ernstige obesitas (klasse 2)
> 180 Zeer ernstige obesitas (klasse 3)
2
