Rechtspraak verdiepend strafrecht
De invulling van het algemeen opzet in recente RS
Arrest Feiten Uitspraak / redenering Belangrijk punt
Algemeen opzet ≠ bepaald opzet
HvB Gent 2 februari 2022 Dader wil een misdrijf plegen t.a.v. Het vereiste opzet hee? enkel betrekking op de Algemeen opzet volstaat: men hoe? geen bepaald opzet te
(error personae) persoon A, maar raakt onopze9elijk daad, niet op de concrete persoon of de precieze hebben t.a.v. een specifieke persoon. Error personae sluit opzet
persoon B (vergissing van persoon). gevolgen. Het is irrelevant dat een andere persoon NIET uit.
werd geraakt dan degene die men viseerde.
Sluit aan bij art. 392 Sw. en dominante doctrine.
= Wetens en willens (zonder meer)
Cass. 29 november 2022 Veroordeelde betaalt CassaQe: het misdrijf vereist enkel algemeen opzet: Klassieke definiQe van algemeen opzet = wetens en willens de
(FamilieverlaHng – art. onderhoudsgeld niet. Voert aan dat weten dat men onderhoudsplichQg is én willen niet daad stellen.
391bis Sw.) bijzonder opzet vereist is (“vrijwillig betalen.
in gebreke blijven”). Daad en gevolg vallen hier quasi samen → arrest zegt weinig over
Geen bijzondere beweegreden vereist. Het middel “gevolgen willen”. De onderhoudsplicht NIET willen nakomen ligt
faalt naar recht, omdat het uitgaat van een hier héél dicht in lijn van: de wil dat de onderhoudsplicht niet is
verkeerde interpretaQe van het recht. nageleefd.
- Bij bijvoorbeeld een duw en verwonding kan je dit meer
van elkaar onderscheiden: ik wil die duw wel, maar ik wil
NIET dat die persoon valt.
- Hier kan je niet zeggen: ik wil wel mijn onderhoudsplicht
niet nakomen, maar ik wil niet dat mijn ex-echtgenote
verstoken blij? van geld. Dit hangt samen.
= Alleen wetens (zonder meer)?
Cass. 18 oktober 2022 Home-invasion. Dader betwist dat CassaQe: geen bijzonder opzet vereist. Voldoende is Opvallend: algemeen opzet wordt hier herleid tot ‘wetens’. Het
(Wederrechtelijke hij wetens en willens meewerkte; dat de dader bewust is van het objecQef ‘willens’-element wordt niet expliciet benoemd → doctrinaire
vrijheidsberoving – art. beweert dat bijzonder opzet vereist wederrechtelijk karakter van de vrijheidsberoving. kriQek (prof).
434 Sw.) is.
Verschil met onachtzaamheid
1
,HvB Antwerpen 26 maart Handelaar koopt en verkoopt door Algemeen opzet kan volgen uit vrijwillige Grensvervaging met onachtzaamheid.
2021 derden nagemaakte juwelen. Zegt onwetendheid: het nalaten zich te informeren.
(Namaakgoederen) dat hij het niet wist. Prof: vrijwillig onwetend blijven ≠ willens en wetens handelen.
Het gaat hier om een Gezien winstoogmerk ook bedrieglijk opzet Het lijkt volgens hem iets te weinig om algemeen opzet te zijn en
douanemisdrijf. aangenomen. lijkt meer te passen bij onzorgvuldigheid. Volgens de prof legt het
- = het opze9elijk nalaten + winstoogmerk. hof te gemakkelijk een algemeen opzet vast uit vrijwillige
onwetendheid, wat eigenlijk meer bij onachtzaamheid hoort;
wetens en willens handelen vereist dat de dader daadwerkelijk
kennis hee? van de aard van zijn daad, niet alleen dat hij nalaQg
is geweest om zich te informeren. Het winstoogmerk kan wél
bedrieglijk opzet ondersteunen.
Corr. Brussel 22 mei 2024 Werkgever vraagt rijbewijs niet op “Wetens” omvat ook door eigen schuld niet weten. Opnieuw: wetens = had moeten weten → sterke toenadering tot
(Toevertrouwen voertuig en vertrouwt voertuig toe aan Onwetendheid door nalaQgheid volstaat. onachtzaamheid: onvoldoende voorzorg te nemen om u te
aan persoon zonder werknemer zonder rijrecht. informeren. Een normaal zorgvuldige persoon zou dit zijn
rijrecht) nagegaan.
Verschil met schuld door weHnsbreuk?
HvB Gent 18 december Misdrijf vereist opzet; rechter leidt Algemeen opzet mag worden vermoed uit het Algemeen opzet ≈ schuld door wetsinbreuk.
2020 (2019/NT/503) opzet af uit materieel feit en materieel feit; dader gaat enkel vrijuit bij
(Schuld door toerekenbaarheid. rechtvaardiging, schulduitsluiQng of niet- De dader die geen rechtvaardigingsgrond,
wetsinbreuk) toerekeningsvatbaarheid. schulduitsluiQngsgrond etc. kan inroepen die zal opze9elijk
handelen. Wetens en willens wordt NIET meer posiQef getoetst
→ zeer ruime invulling.
- Het bestaan en opzet wordt al afgeleid uit dat materieel
feit. Deze invulling van opzet is niet meer dan schuld
door wetsinbreuk.
Verschil met voliHef karakter?
HvB Antwerpen 17 Beklaagde graa? zandduin af op Algemeen opzet = bewust en zonder dwang Prof: “bewust” wordt vaag ingevuld. Algemeen opzet lijkt hier
februari 2021 advies van buur, meent te goeder handelen. Geen kwade trouw of bedrieglijk opzet afgeleid uit afwezigheid van rechtsdwaling, wat eerder past bij
(Stedenbouwmisdrijf – trouw dat geen vergunning nodig is. vereist. Goede trouw is geen schuld door wetsinbreuk. Volgens de prof legt het hof de lat voor
vergunning) schulduitsluiQngsgrond. algemeen opzet te laag door “bewust en zonder dwang” gelijk te
- Side note: goede trouw kan wel het gevolg stellen aan wetens en willens; strikt genomen vereist algemeen
zijn van onoverwinnelijke dwaling of opzet dat de dader weet dat hij iets onweegs doet en de daad uit
onwetendheid, en als aan de vwd’en vrije wil stelt, ongeacht kwade bedoelingen
voldaan is van dwaling, dan geldt het als
schulduitslui:ngsgrond.
2
,Verwarring van ‘wetens’ en ‘willens’?
HvB Gent 18 december Stedenbouwkundige overtredingen. Hof: wetens en willens = bewust en met kennis van Prof: ‘behoorde te weten’ ≠ ‘wist’.
2020 (2020/NT/71) Beklaagde voert aan dat hij dacht zaken + geen rechtvaardiging of schulduitsluiQng.
(Stedenbouwkundig geen vergunning nodig te hebben. Willens herleid tot ontbreken van schulduitsluiQngsgrond →
overtreding) Algemeen opzet vereist dat iemand bewust en uit conceptueel problemaQsch. Het is niet omdat je géén
vrije wil handelt; als iemand denkt dat hij mag schuldontheffingsgrond hebt, dat je het gewild hebt.
handelen, sluit dat opzet niet uit.
Het hof legt “wetens en willens” te breed uit. Strikt moet de dader
weten dat hij iets tegen de wet doet en de daad uit vrije wil
stellen. Goede trouw sluit opzet niet uit, behalve bij
onoverwinnelijke dwaling.
Het ene wetens = het andere wetens?
Cass. 23 april 2024 Beklaagde verleent intensieve hulp Vereist is dat de dader weet dat de organisaQe zulke Opzet moet ook slaan op verzwarende omstandigheid: het
(Criminele organisaHe – aan criminele organisaQe; betwist technieken gebruikt. Die kennis mag feitelijk worden gebruik van geweld, bedreiging etc.
art. 324ter Sw.) kennis van verzwarende methodes afgeleid uit omstandigheden.
(inQmidaQe, geweld…). Prof: te vergaand om kennis automaQsch af te leiden uit
betrokkenheid. De prof vindt dat CassaQe te snel aannam dat wie
deelneemt aan een criminele organisaQe automaQsch weet dat
er geweld, inQmidaQe of lisQge middelen worden gebruikt.
Volgens hem moet dat aparte kennisvereiste echt bewezen
worden; betrokken zijn ≠ automaQsch alles weten wat de
organisaQe doet.
Verwarring met het materieel element?
Corr. Brussel 13 april 2021 UiQng (pamfle9en, grappen) zonder Misdrijf vereist bijzonder opzet: de wil om aan te Prof: de “wil om aan te ze9en” lijkt ook onder algemeen opzet te
(AanzeZen tot haat) expliciet aanze9en tot haat. ze9en tot haat, discriminaQe of geweld. Zonder deze vallen. Onderscheid bijzonder/algemeen opzet is hier
specifieke bedoeling kan de gedraging niet strajaar betwistbaar. Hij denkt dat het hier gaat om een algemeen opzet.
worden gesteld; pamfle9en, grappen, karikaturen of Volgens hem is dit eigenlijk niet zo verschillend van algemeen
opinies vallen dan onder de vrijheid van opzet (wetens en willens de daad stellen), want bij algemeen
meningsuiQng. opzet wil je de gedraging uitvoeren terwijl je weet wat je doet: ik
weet dat ik u aanzet en ik wil dat ook. Het bijzondere opzet vereist
Met andere woorden: de rechtbank legt de nadruk alleen dat die specifieke bedoeling aanwezig is, maar de prof ziet
op de bedoeling van de dader – enkel wie het verschil met algemeen opzet niet alQjd scherp.
daadwerkelijk de wil had om aan te ze9en tot haat
of discriminaQe kan strajaar worden gesteld.
3
, De invulling van het bijzonder opzet in recente RS
Arrest / bepaling Feiten / context Uitspraak / redenering Belangrijk punt
IntenHe: verschil met algemeen opzet?
Corr. Brussel 13 april Beklaagde uit zich op een manier die De rechtbank stelt dat aanze9en tot haat, geweld of Randgeval volgens de prof. Hier wordt een duidelijk
2021 volgens het OM aanzet tot haat, discriminaQe een bijzonder opzet vereist: er moet onderscheid gemaakt tussen louter wetens en willens uiten
(AanzeZen tot haat) geweld of discriminaQe op grond van bewezen zijn dat de dader de specifieke wil had om (algemeen opzet) en de bedoeling hebben om aan te ze9en
“vermeend ras”. aan te ze9en tot haat, geweld of discriminaQe. (bijzonder opzet).
Cass. 28 mei 2024 – Bestuurder verlaat na een ongeval de Het middel faalt naar recht. Prof: ruime invulling van bijzonder opzet.
Vluchtmisdrijf plaats. Hij stelt dat hij is uitgestapt,
(art. 33 met het slachtoffer sprak en in paniek CassaQe bevesQgt dat het bijzonder opzet (de
Wegverkeerswet) was, dus geen intenQe had om bedoeling om zich te on9rekken aan diensQge
vaststellingen te ontlopen. vaststellingen) feitelijk kan worden afgeleid uit
omstandigheden: niet blijven ter plaatse, geen
gegevens nalaten, ongeloofwaardige verklaringen.
Bedrieglijk opzet, afgeleid uit de intenHe
Cass. 9 juni 2021 – Bedrijfsleider gebruikt Het bedrieglijk opzet bestaat uit: handelen met een Hier wordt bijzonder opzet afgeleid uit de intenQe.
Misbruik van vennootschapsgoederen in eigen doel strijdig met het vennootschapsbelang en
vennootschapsgoederen belang, tegen het belang van de wetende dat dit aanzienlijke schade zal veroorzaken. De prof wijst erop dat er aan de andere kant cass.RS is die zegt:
(art. 492bis Sw.) vennootschap. bedrieglijk oogmerk OF oogmerk om te schaden volstaat.
Maar… een oogmerk op zich lijkt onvoldoende…
Cass. 8 juni 2022 – Beledigende gedragingen in de CassaQe beslist dat seksisme GEEN bijzonder opzet Prof zeer kriQsch. Ondanks duidelijke intenQe en kennis van
Seksisme openbare ruimte, gericht tegen een vereist. Het moreel element bestaat uit: intenQe om schadelijk gevolg, herleidt Cass. dit tot algemeen opzet. Volgens
persoon wegens geslacht. minachQng te uiten of iemand als minderwaardig te de prof wordt algemeen opzet hier kunstmaQg opgerekt.
beschouwen, wetende dat dit de waardigheid ernsQg
kan aantasten. Dus ook am zegt HvC zelf dat er een kwaadwillige intenQe is, is
er toch maar een algemeen opzet vereist, terwijl de wet inzake
de strajaarstelling van seksisme duidelijker lijkt richQng een
bijzonder opzet te gaan.
Zelfs niet als (impliciet) in de wet bepaald
4
De invulling van het algemeen opzet in recente RS
Arrest Feiten Uitspraak / redenering Belangrijk punt
Algemeen opzet ≠ bepaald opzet
HvB Gent 2 februari 2022 Dader wil een misdrijf plegen t.a.v. Het vereiste opzet hee? enkel betrekking op de Algemeen opzet volstaat: men hoe? geen bepaald opzet te
(error personae) persoon A, maar raakt onopze9elijk daad, niet op de concrete persoon of de precieze hebben t.a.v. een specifieke persoon. Error personae sluit opzet
persoon B (vergissing van persoon). gevolgen. Het is irrelevant dat een andere persoon NIET uit.
werd geraakt dan degene die men viseerde.
Sluit aan bij art. 392 Sw. en dominante doctrine.
= Wetens en willens (zonder meer)
Cass. 29 november 2022 Veroordeelde betaalt CassaQe: het misdrijf vereist enkel algemeen opzet: Klassieke definiQe van algemeen opzet = wetens en willens de
(FamilieverlaHng – art. onderhoudsgeld niet. Voert aan dat weten dat men onderhoudsplichQg is én willen niet daad stellen.
391bis Sw.) bijzonder opzet vereist is (“vrijwillig betalen.
in gebreke blijven”). Daad en gevolg vallen hier quasi samen → arrest zegt weinig over
Geen bijzondere beweegreden vereist. Het middel “gevolgen willen”. De onderhoudsplicht NIET willen nakomen ligt
faalt naar recht, omdat het uitgaat van een hier héél dicht in lijn van: de wil dat de onderhoudsplicht niet is
verkeerde interpretaQe van het recht. nageleefd.
- Bij bijvoorbeeld een duw en verwonding kan je dit meer
van elkaar onderscheiden: ik wil die duw wel, maar ik wil
NIET dat die persoon valt.
- Hier kan je niet zeggen: ik wil wel mijn onderhoudsplicht
niet nakomen, maar ik wil niet dat mijn ex-echtgenote
verstoken blij? van geld. Dit hangt samen.
= Alleen wetens (zonder meer)?
Cass. 18 oktober 2022 Home-invasion. Dader betwist dat CassaQe: geen bijzonder opzet vereist. Voldoende is Opvallend: algemeen opzet wordt hier herleid tot ‘wetens’. Het
(Wederrechtelijke hij wetens en willens meewerkte; dat de dader bewust is van het objecQef ‘willens’-element wordt niet expliciet benoemd → doctrinaire
vrijheidsberoving – art. beweert dat bijzonder opzet vereist wederrechtelijk karakter van de vrijheidsberoving. kriQek (prof).
434 Sw.) is.
Verschil met onachtzaamheid
1
,HvB Antwerpen 26 maart Handelaar koopt en verkoopt door Algemeen opzet kan volgen uit vrijwillige Grensvervaging met onachtzaamheid.
2021 derden nagemaakte juwelen. Zegt onwetendheid: het nalaten zich te informeren.
(Namaakgoederen) dat hij het niet wist. Prof: vrijwillig onwetend blijven ≠ willens en wetens handelen.
Het gaat hier om een Gezien winstoogmerk ook bedrieglijk opzet Het lijkt volgens hem iets te weinig om algemeen opzet te zijn en
douanemisdrijf. aangenomen. lijkt meer te passen bij onzorgvuldigheid. Volgens de prof legt het
- = het opze9elijk nalaten + winstoogmerk. hof te gemakkelijk een algemeen opzet vast uit vrijwillige
onwetendheid, wat eigenlijk meer bij onachtzaamheid hoort;
wetens en willens handelen vereist dat de dader daadwerkelijk
kennis hee? van de aard van zijn daad, niet alleen dat hij nalaQg
is geweest om zich te informeren. Het winstoogmerk kan wél
bedrieglijk opzet ondersteunen.
Corr. Brussel 22 mei 2024 Werkgever vraagt rijbewijs niet op “Wetens” omvat ook door eigen schuld niet weten. Opnieuw: wetens = had moeten weten → sterke toenadering tot
(Toevertrouwen voertuig en vertrouwt voertuig toe aan Onwetendheid door nalaQgheid volstaat. onachtzaamheid: onvoldoende voorzorg te nemen om u te
aan persoon zonder werknemer zonder rijrecht. informeren. Een normaal zorgvuldige persoon zou dit zijn
rijrecht) nagegaan.
Verschil met schuld door weHnsbreuk?
HvB Gent 18 december Misdrijf vereist opzet; rechter leidt Algemeen opzet mag worden vermoed uit het Algemeen opzet ≈ schuld door wetsinbreuk.
2020 (2019/NT/503) opzet af uit materieel feit en materieel feit; dader gaat enkel vrijuit bij
(Schuld door toerekenbaarheid. rechtvaardiging, schulduitsluiQng of niet- De dader die geen rechtvaardigingsgrond,
wetsinbreuk) toerekeningsvatbaarheid. schulduitsluiQngsgrond etc. kan inroepen die zal opze9elijk
handelen. Wetens en willens wordt NIET meer posiQef getoetst
→ zeer ruime invulling.
- Het bestaan en opzet wordt al afgeleid uit dat materieel
feit. Deze invulling van opzet is niet meer dan schuld
door wetsinbreuk.
Verschil met voliHef karakter?
HvB Antwerpen 17 Beklaagde graa? zandduin af op Algemeen opzet = bewust en zonder dwang Prof: “bewust” wordt vaag ingevuld. Algemeen opzet lijkt hier
februari 2021 advies van buur, meent te goeder handelen. Geen kwade trouw of bedrieglijk opzet afgeleid uit afwezigheid van rechtsdwaling, wat eerder past bij
(Stedenbouwmisdrijf – trouw dat geen vergunning nodig is. vereist. Goede trouw is geen schuld door wetsinbreuk. Volgens de prof legt het hof de lat voor
vergunning) schulduitsluiQngsgrond. algemeen opzet te laag door “bewust en zonder dwang” gelijk te
- Side note: goede trouw kan wel het gevolg stellen aan wetens en willens; strikt genomen vereist algemeen
zijn van onoverwinnelijke dwaling of opzet dat de dader weet dat hij iets onweegs doet en de daad uit
onwetendheid, en als aan de vwd’en vrije wil stelt, ongeacht kwade bedoelingen
voldaan is van dwaling, dan geldt het als
schulduitslui:ngsgrond.
2
,Verwarring van ‘wetens’ en ‘willens’?
HvB Gent 18 december Stedenbouwkundige overtredingen. Hof: wetens en willens = bewust en met kennis van Prof: ‘behoorde te weten’ ≠ ‘wist’.
2020 (2020/NT/71) Beklaagde voert aan dat hij dacht zaken + geen rechtvaardiging of schulduitsluiQng.
(Stedenbouwkundig geen vergunning nodig te hebben. Willens herleid tot ontbreken van schulduitsluiQngsgrond →
overtreding) Algemeen opzet vereist dat iemand bewust en uit conceptueel problemaQsch. Het is niet omdat je géén
vrije wil handelt; als iemand denkt dat hij mag schuldontheffingsgrond hebt, dat je het gewild hebt.
handelen, sluit dat opzet niet uit.
Het hof legt “wetens en willens” te breed uit. Strikt moet de dader
weten dat hij iets tegen de wet doet en de daad uit vrije wil
stellen. Goede trouw sluit opzet niet uit, behalve bij
onoverwinnelijke dwaling.
Het ene wetens = het andere wetens?
Cass. 23 april 2024 Beklaagde verleent intensieve hulp Vereist is dat de dader weet dat de organisaQe zulke Opzet moet ook slaan op verzwarende omstandigheid: het
(Criminele organisaHe – aan criminele organisaQe; betwist technieken gebruikt. Die kennis mag feitelijk worden gebruik van geweld, bedreiging etc.
art. 324ter Sw.) kennis van verzwarende methodes afgeleid uit omstandigheden.
(inQmidaQe, geweld…). Prof: te vergaand om kennis automaQsch af te leiden uit
betrokkenheid. De prof vindt dat CassaQe te snel aannam dat wie
deelneemt aan een criminele organisaQe automaQsch weet dat
er geweld, inQmidaQe of lisQge middelen worden gebruikt.
Volgens hem moet dat aparte kennisvereiste echt bewezen
worden; betrokken zijn ≠ automaQsch alles weten wat de
organisaQe doet.
Verwarring met het materieel element?
Corr. Brussel 13 april 2021 UiQng (pamfle9en, grappen) zonder Misdrijf vereist bijzonder opzet: de wil om aan te Prof: de “wil om aan te ze9en” lijkt ook onder algemeen opzet te
(AanzeZen tot haat) expliciet aanze9en tot haat. ze9en tot haat, discriminaQe of geweld. Zonder deze vallen. Onderscheid bijzonder/algemeen opzet is hier
specifieke bedoeling kan de gedraging niet strajaar betwistbaar. Hij denkt dat het hier gaat om een algemeen opzet.
worden gesteld; pamfle9en, grappen, karikaturen of Volgens hem is dit eigenlijk niet zo verschillend van algemeen
opinies vallen dan onder de vrijheid van opzet (wetens en willens de daad stellen), want bij algemeen
meningsuiQng. opzet wil je de gedraging uitvoeren terwijl je weet wat je doet: ik
weet dat ik u aanzet en ik wil dat ook. Het bijzondere opzet vereist
Met andere woorden: de rechtbank legt de nadruk alleen dat die specifieke bedoeling aanwezig is, maar de prof ziet
op de bedoeling van de dader – enkel wie het verschil met algemeen opzet niet alQjd scherp.
daadwerkelijk de wil had om aan te ze9en tot haat
of discriminaQe kan strajaar worden gesteld.
3
, De invulling van het bijzonder opzet in recente RS
Arrest / bepaling Feiten / context Uitspraak / redenering Belangrijk punt
IntenHe: verschil met algemeen opzet?
Corr. Brussel 13 april Beklaagde uit zich op een manier die De rechtbank stelt dat aanze9en tot haat, geweld of Randgeval volgens de prof. Hier wordt een duidelijk
2021 volgens het OM aanzet tot haat, discriminaQe een bijzonder opzet vereist: er moet onderscheid gemaakt tussen louter wetens en willens uiten
(AanzeZen tot haat) geweld of discriminaQe op grond van bewezen zijn dat de dader de specifieke wil had om (algemeen opzet) en de bedoeling hebben om aan te ze9en
“vermeend ras”. aan te ze9en tot haat, geweld of discriminaQe. (bijzonder opzet).
Cass. 28 mei 2024 – Bestuurder verlaat na een ongeval de Het middel faalt naar recht. Prof: ruime invulling van bijzonder opzet.
Vluchtmisdrijf plaats. Hij stelt dat hij is uitgestapt,
(art. 33 met het slachtoffer sprak en in paniek CassaQe bevesQgt dat het bijzonder opzet (de
Wegverkeerswet) was, dus geen intenQe had om bedoeling om zich te on9rekken aan diensQge
vaststellingen te ontlopen. vaststellingen) feitelijk kan worden afgeleid uit
omstandigheden: niet blijven ter plaatse, geen
gegevens nalaten, ongeloofwaardige verklaringen.
Bedrieglijk opzet, afgeleid uit de intenHe
Cass. 9 juni 2021 – Bedrijfsleider gebruikt Het bedrieglijk opzet bestaat uit: handelen met een Hier wordt bijzonder opzet afgeleid uit de intenQe.
Misbruik van vennootschapsgoederen in eigen doel strijdig met het vennootschapsbelang en
vennootschapsgoederen belang, tegen het belang van de wetende dat dit aanzienlijke schade zal veroorzaken. De prof wijst erop dat er aan de andere kant cass.RS is die zegt:
(art. 492bis Sw.) vennootschap. bedrieglijk oogmerk OF oogmerk om te schaden volstaat.
Maar… een oogmerk op zich lijkt onvoldoende…
Cass. 8 juni 2022 – Beledigende gedragingen in de CassaQe beslist dat seksisme GEEN bijzonder opzet Prof zeer kriQsch. Ondanks duidelijke intenQe en kennis van
Seksisme openbare ruimte, gericht tegen een vereist. Het moreel element bestaat uit: intenQe om schadelijk gevolg, herleidt Cass. dit tot algemeen opzet. Volgens
persoon wegens geslacht. minachQng te uiten of iemand als minderwaardig te de prof wordt algemeen opzet hier kunstmaQg opgerekt.
beschouwen, wetende dat dit de waardigheid ernsQg
kan aantasten. Dus ook am zegt HvC zelf dat er een kwaadwillige intenQe is, is
er toch maar een algemeen opzet vereist, terwijl de wet inzake
de strajaarstelling van seksisme duidelijker lijkt richQng een
bijzonder opzet te gaan.
Zelfs niet als (impliciet) in de wet bepaald
4