Inhoud
LES 1 = plannen & budgetteren..........................................................................................5
financieel management................................................................................................... 5
financieel management, thema’s....................................................................................5
plannen, doelen & budget................................................................................................... 5
de organisatie & zijn stakeholders...................................................................................5
de organisatie............................................................................................................... 5
de stakeholders............................................................................................................ 5
plannen & budgetteren.................................................................................................... 6
plannen........................................................................................................................ 6
soorten planningen....................................................................................................... 6
strategische planning = belangrijke aspecten..............................................................6
strategische planning = voordelen...............................................................................7
strategische planning = stappen in het proces.............................................................7
strategisch managementproces...................................................................................7
verschillende soorten doelstellingen............................................................................7
strategische planning: doelen: LT doelen.....................................................................8
tactische planning: belangrijkste kenmerken...............................................................8
tactische planning: voorbeelden...................................................................................8
tactisch niveau – vertalen naar kt doelen.....................................................................8
budgetteren – tactisch niveau – vertalen naar kt doelen..............................................8
budgetteren = > NOod aan cijfers op kt.......................................................................8
operationele planning = belangrijkste aspecten..........................................................9
operationele planning = voordelen...............................................................................9
operationele planning = instructies..............................................................................9
knelpuntfactoren = externe omgeving.........................................................................9
knelpuntfactoren = interne omgeving..........................................................................9
budgettering = voorwaarden voor een goed budget.....................................................10
budgettering = voorwaarden voor een goed budget..................................................10
budgettering = fasen van het budgetteringsproces......................................................10
fase 1 = planning....................................................................................................... 11
fase 2 – coördinatie.................................................................................................... 11
fase 3 – controle......................................................................................................... 11
budgettering = budgetcontrole.....................................................................................11
de stakeholders ‘accounting’ begrippen.....................................................................11
budgetcontrole def..................................................................................................... 12
budgetcontrole stappen............................................................................................. 12
1
, budgetcontrole => enkele instrumenten (niet zelf kunnen opstellen)........................12
budgetcontrole => financieel managementrapport v. kosten & opbrengsten............12
budgetcontrole = financieel managementrapport v jaarrekening..............................12
kpi’s = enkele financiële kengetallen.........................................................................13
de balanced scorecard............................................................................................... 14
benchmarking............................................................................................................. 15
LES 2 = verkoopprijsbepaling........................................................................................... 16
het budget – de omzet................................................................................................... 16
inleiding...................................................................................................................... 16
verkoopprijsbepaling methode 1: micro – economisch..................................................16
micro-economische benadering..................................................................................16
verkoopprijsbepaling methode 2 = strategisch management.......................................17
marketing/strategisch management benadering........................................................17
opfrissing marktvormen.............................................................................................. 18
verkoopprijsbepaling methode 3 = gebaseerd op de kostprijs......................................18
verkoopprijs o.B.V. KOSTPRIJSINFORMATIE.................................................................18
karakteristieken vd onderneming...............................................................................18
tijdshorizon : korte termijn.......................................................................................... 19
TIJDSHORIZON: LANGE TERMIJN.................................................................................20
les 3 & 4 = kostenverloop................................................................................................. 21
het commercieel budget = evolutie van de kosten.......................................................21
voorbeeld investering door een bedrijf.......................................................................22
voorbeeld lening door bedrijf......................................................................................22
begrip kostenobject.................................................................................................... 22
begrip kostprijs........................................................................................................... 22
doeleinden van de kostprijsberekening......................................................................22
standaardkostprijsberekening....................................................................................23
kostenindeling (dia 15 toepassing).............................................................................23
kosten (volgens soort (= aard van de kosten))...........................................................23
kosten volgens gedrag............................................................................................... 27
variabele kosten (verloop).......................................................................................... 27
standaardkostprijs obv constante & variabele kosten................................................28
kosten volgens toewijsbaarheid..................................................................................28
samengevat op basis van voorbeeld torfs..................................................................29
LES 5 = kostprijscalculatie................................................................................................ 29
kostprijsberekening (= cost accounting).......................................................................29
nut.............................................................................................................................. 29
hoe............................................................................................................................. 29
2
, definitie...................................................................................................................... 30
toewijzing v kosten in functie van tijd.........................................................................30
COURANTE METHODE................................................................................................. 32
er bestaat geen 1 kostprijs......................................................................................... 33
Les 6 = break-even analyse.............................................................................................. 33
begrippen...................................................................................................................... 33
break even afzet......................................................................................................... 33
break even omzet....................................................................................................... 34
formule break-even afzet............................................................................................... 34
FORMULE BREAK-even omzet........................................................................................34
LES 7 = kasstroomanalyse................................................................................................ 34
wat is cashflow........................................................................................................... 34
operationele cashflow (ocf)........................................................................................35
investeringscashflow (icf)........................................................................................... 35
financieringscashflow (fcf).......................................................................................... 35
verschil tussen cashflow & winst................................................................................35
wat is een ‘goede’ & een ‘slechte’ cashflow...............................................................35
hoe wordt de cashflow bepaald..................................................................................36
................................................................................................................................... 36
directe methode : principe (dia 15-22 oefeningen)........................................................36
evenwicht tussen kasstromen....................................................................................36
nettowerkkapitaalbehoefte......................................................................................... 37
bedrijfskapitaalbehoefte............................................................................................. 37
nettowerkkapitaalbehoefte......................................................................................... 38
gevolgen van negatieve cashflow..................................................................................39
optimalisatie cashflow................................................................................................ 39
les 8 = financieel plan...................................................................................................... 40
de investeringsbegroting............................................................................................ 41
het financieringsplan.................................................................................................. 41
de exploitatiebegroting.............................................................................................. 41
de liquiditeitenbegroting = kasstroomanalyse...........................................................42
gebudgetteerde jaarrekening........................................................................................42
de balans.................................................................................................................... 42
de resultatenrekening................................................................................................ 42
de toelichting.............................................................................................................. 43
de sociale balans........................................................................................................ 43
les 9 = financiële analyse................................................................................................. 43
wat is financiële analyse............................................................................................. 43
3
, nadelen bij opmaken financiële analyse.....................................................................43
verticale analyse............................................................................................................ 43
principe...................................................................................................................... 43
analyse van de omzet................................................................................................. 43
analyse van de kosten................................................................................................ 44
verticale analyse : duvel moortgat.............................................................................44
horizontale analyse........................................................................................................ 45
analyse van de omzet................................................................................................. 45
analyse van de kosten................................................................................................ 46
horizontale analyse : duvel moortgat (rr)...................................................................46
ratio analyse.................................................................................................................. 46
LIQUIDITEIT................................................................................................................. 47
SOLVABILITEIT............................................................................................................... 52
hoe bepaal je de solvabiliteit......................................................................................52
eerste hulp bij solvabiliteitsproblemen.......................................................................53
solvabiliteit : duvel moortgat......................................................................................53
rendabiliteit................................................................................................................... 54
hoe bepaal je de rendabiliteit ?..................................................................................54
rendabiliteitsproblemen.............................................................................................. 56
rendabiliteit : duvel moortgat.....................................................................................56
verband tussen liquiditeit, solvabiliteit & rendabiliteit...................................................57
het verschil tussen de 3 begrippen.............................................................................57
is er een volgorde van belangrijkheid ?......................................................................57
FINANCIEEL EVENWICHT............................................................................................. 57
4
LES 1 = plannen & budgetteren..........................................................................................5
financieel management................................................................................................... 5
financieel management, thema’s....................................................................................5
plannen, doelen & budget................................................................................................... 5
de organisatie & zijn stakeholders...................................................................................5
de organisatie............................................................................................................... 5
de stakeholders............................................................................................................ 5
plannen & budgetteren.................................................................................................... 6
plannen........................................................................................................................ 6
soorten planningen....................................................................................................... 6
strategische planning = belangrijke aspecten..............................................................6
strategische planning = voordelen...............................................................................7
strategische planning = stappen in het proces.............................................................7
strategisch managementproces...................................................................................7
verschillende soorten doelstellingen............................................................................7
strategische planning: doelen: LT doelen.....................................................................8
tactische planning: belangrijkste kenmerken...............................................................8
tactische planning: voorbeelden...................................................................................8
tactisch niveau – vertalen naar kt doelen.....................................................................8
budgetteren – tactisch niveau – vertalen naar kt doelen..............................................8
budgetteren = > NOod aan cijfers op kt.......................................................................8
operationele planning = belangrijkste aspecten..........................................................9
operationele planning = voordelen...............................................................................9
operationele planning = instructies..............................................................................9
knelpuntfactoren = externe omgeving.........................................................................9
knelpuntfactoren = interne omgeving..........................................................................9
budgettering = voorwaarden voor een goed budget.....................................................10
budgettering = voorwaarden voor een goed budget..................................................10
budgettering = fasen van het budgetteringsproces......................................................10
fase 1 = planning....................................................................................................... 11
fase 2 – coördinatie.................................................................................................... 11
fase 3 – controle......................................................................................................... 11
budgettering = budgetcontrole.....................................................................................11
de stakeholders ‘accounting’ begrippen.....................................................................11
budgetcontrole def..................................................................................................... 12
budgetcontrole stappen............................................................................................. 12
1
, budgetcontrole => enkele instrumenten (niet zelf kunnen opstellen)........................12
budgetcontrole => financieel managementrapport v. kosten & opbrengsten............12
budgetcontrole = financieel managementrapport v jaarrekening..............................12
kpi’s = enkele financiële kengetallen.........................................................................13
de balanced scorecard............................................................................................... 14
benchmarking............................................................................................................. 15
LES 2 = verkoopprijsbepaling........................................................................................... 16
het budget – de omzet................................................................................................... 16
inleiding...................................................................................................................... 16
verkoopprijsbepaling methode 1: micro – economisch..................................................16
micro-economische benadering..................................................................................16
verkoopprijsbepaling methode 2 = strategisch management.......................................17
marketing/strategisch management benadering........................................................17
opfrissing marktvormen.............................................................................................. 18
verkoopprijsbepaling methode 3 = gebaseerd op de kostprijs......................................18
verkoopprijs o.B.V. KOSTPRIJSINFORMATIE.................................................................18
karakteristieken vd onderneming...............................................................................18
tijdshorizon : korte termijn.......................................................................................... 19
TIJDSHORIZON: LANGE TERMIJN.................................................................................20
les 3 & 4 = kostenverloop................................................................................................. 21
het commercieel budget = evolutie van de kosten.......................................................21
voorbeeld investering door een bedrijf.......................................................................22
voorbeeld lening door bedrijf......................................................................................22
begrip kostenobject.................................................................................................... 22
begrip kostprijs........................................................................................................... 22
doeleinden van de kostprijsberekening......................................................................22
standaardkostprijsberekening....................................................................................23
kostenindeling (dia 15 toepassing).............................................................................23
kosten (volgens soort (= aard van de kosten))...........................................................23
kosten volgens gedrag............................................................................................... 27
variabele kosten (verloop).......................................................................................... 27
standaardkostprijs obv constante & variabele kosten................................................28
kosten volgens toewijsbaarheid..................................................................................28
samengevat op basis van voorbeeld torfs..................................................................29
LES 5 = kostprijscalculatie................................................................................................ 29
kostprijsberekening (= cost accounting).......................................................................29
nut.............................................................................................................................. 29
hoe............................................................................................................................. 29
2
, definitie...................................................................................................................... 30
toewijzing v kosten in functie van tijd.........................................................................30
COURANTE METHODE................................................................................................. 32
er bestaat geen 1 kostprijs......................................................................................... 33
Les 6 = break-even analyse.............................................................................................. 33
begrippen...................................................................................................................... 33
break even afzet......................................................................................................... 33
break even omzet....................................................................................................... 34
formule break-even afzet............................................................................................... 34
FORMULE BREAK-even omzet........................................................................................34
LES 7 = kasstroomanalyse................................................................................................ 34
wat is cashflow........................................................................................................... 34
operationele cashflow (ocf)........................................................................................35
investeringscashflow (icf)........................................................................................... 35
financieringscashflow (fcf).......................................................................................... 35
verschil tussen cashflow & winst................................................................................35
wat is een ‘goede’ & een ‘slechte’ cashflow...............................................................35
hoe wordt de cashflow bepaald..................................................................................36
................................................................................................................................... 36
directe methode : principe (dia 15-22 oefeningen)........................................................36
evenwicht tussen kasstromen....................................................................................36
nettowerkkapitaalbehoefte......................................................................................... 37
bedrijfskapitaalbehoefte............................................................................................. 37
nettowerkkapitaalbehoefte......................................................................................... 38
gevolgen van negatieve cashflow..................................................................................39
optimalisatie cashflow................................................................................................ 39
les 8 = financieel plan...................................................................................................... 40
de investeringsbegroting............................................................................................ 41
het financieringsplan.................................................................................................. 41
de exploitatiebegroting.............................................................................................. 41
de liquiditeitenbegroting = kasstroomanalyse...........................................................42
gebudgetteerde jaarrekening........................................................................................42
de balans.................................................................................................................... 42
de resultatenrekening................................................................................................ 42
de toelichting.............................................................................................................. 43
de sociale balans........................................................................................................ 43
les 9 = financiële analyse................................................................................................. 43
wat is financiële analyse............................................................................................. 43
3
, nadelen bij opmaken financiële analyse.....................................................................43
verticale analyse............................................................................................................ 43
principe...................................................................................................................... 43
analyse van de omzet................................................................................................. 43
analyse van de kosten................................................................................................ 44
verticale analyse : duvel moortgat.............................................................................44
horizontale analyse........................................................................................................ 45
analyse van de omzet................................................................................................. 45
analyse van de kosten................................................................................................ 46
horizontale analyse : duvel moortgat (rr)...................................................................46
ratio analyse.................................................................................................................. 46
LIQUIDITEIT................................................................................................................. 47
SOLVABILITEIT............................................................................................................... 52
hoe bepaal je de solvabiliteit......................................................................................52
eerste hulp bij solvabiliteitsproblemen.......................................................................53
solvabiliteit : duvel moortgat......................................................................................53
rendabiliteit................................................................................................................... 54
hoe bepaal je de rendabiliteit ?..................................................................................54
rendabiliteitsproblemen.............................................................................................. 56
rendabiliteit : duvel moortgat.....................................................................................56
verband tussen liquiditeit, solvabiliteit & rendabiliteit...................................................57
het verschil tussen de 3 begrippen.............................................................................57
is er een volgorde van belangrijkheid ?......................................................................57
FINANCIEEL EVENWICHT............................................................................................. 57
4