Theorie Academisch en Juridisch Nederlands
Waarom academisch Nederlands?
- Joris Vlieghe en Wiede Sieds Koopal: geen pessimistisch beeld
maar taalbeheersing is erg verzwakt. Volgens hen heeft dat als
oorzaak de frenetieke chatcultuur: schrijftaal verliest haar meer
indirecte en formele karakter en daarmee ook haar historisch
verankerde betekenis voor kritische wetenschap en onderwijs. Een
tweede oorzaak is volgens hen dat jongeren nauwelijks nog fysiek
schrijven en dat er veel minder gelezen wordt.
- Professoren klagen over taalfouten bij examens van studenten: ze
zijn niet meer beschaamd.
- Ann Dooms: professoren hebben het gevoel dat het taal- en
kennisniveau erop achteruitgaan. “Studenten kunnen tijdens
debatten minder goed redeneren, ze krijgen hun gedachten niet
helder op papier.”
- Rik Vosters; al vanaf de 18e eeuw werd aan de alarmbel getrokken
omdat de taalbeheersing zogezegd verzwakt. Er zijn enkele
nuanceringen mogelijk volgens hem: ten eerste wordt er alleen
gefocust op de spelling niet op de taalvaardigheid, democratisering
van het onderwijs speelt een rol: bredere instroom, jongeren die
thuis geen Nederlands spreken.
- Lieve de Wachter: pleit voor een herwaardering van het
Nederlands. Afnemende aandacht voor correcte spelling kom door
sociale media, jongeren krijgen de boodschap mee dat correct
schrijven minder belangrijk is.
- Van der Meulen: ongeacht je achtergrond kun je altijd taal leren,
ook standaardtaal. Corrigeren is noodzakelijk voor het verwerven
van standaardtaal en cultureel kapitaal.
Waarom juridisch Nederlands?
, - Koen Geens: werkte mee aan campagne Heerlijk Helder,
opgestart door Radio 2, later overgenomen door de Vlaamse
Overheid.
Hij vindt dat juristen heel erg slecht communiceren. Dit blijkt ook uit
Justitiebarometer en een onderzoek uit 2016 van de KUL: vertrouwen
ligt laag en taal is onduidelijk, juristen geven vaak te weinig
informatie.
De Justitiebarometer toont een grote kloof aan tussen burger en
justitie maar begint stilaan te dalen.
- Luc Huyse: vindt de kritiek op jongeren niet terecht als de juristen
zelf niet duidelijk en correct schrijven. Hij vindt dat dat eerst moet
veranderen voor we iets aan jongeren kunnen verwijten.
- Andries Kinsbergen: goede taalbeheersing zorgt voor meer
toegankelijkheid van het recht voor de samenleving. Het is niet
alleen een kwestie van taalbeheersing en juridische vakkundigheid,
maar ook van sociale rechtvaardigheid.
- Walter Van Gerven: hij vindt dat een jurist veel meer moet kunnen
dan het toepassen van technische regeltjes en juridische techniek.
Emotionele intelligentie, psychologisch inzicht en het vermogen om
genuanceerd te spreken en te schrijven in eenvoudige begrijpelijke
taal zijn even onmisbaar.
- Marc Lahousse: een rechtsonderhorige zal zich pas kunnen vinden
in een beslissing, als hij de draagwijdte ervan begrijpt.
- Ig Nobelprice 2022: "Waarom zijn juridische documenten soms zo
slecht te begrijpen?", was de vraag die wetenschappers uit Canada,
de VS, het VK en Australië zich afvroegen. Conclusie: dat ligt
blijkbaar vooral aan het feit dat ze simpelweg slecht geschreven zijn
en het komt dus niet doordat ze zulke moeilijke concepten
gebruiken.
- Project Kruid, Hoge Raad voor de Justitie: “zorgen voor
aandacht voor toegankelijke en begrijpelijke rechtstaal bij
magistraten en niet-magistraten om de toepassing van het recht
mogelijk te maken of te vergemakkelijken”. De focus ligt op het
juridisch taalgebruik dat verband houdt met gerechtelijke procedure.
Wat is goed Nederlands?
Waarom academisch Nederlands?
- Joris Vlieghe en Wiede Sieds Koopal: geen pessimistisch beeld
maar taalbeheersing is erg verzwakt. Volgens hen heeft dat als
oorzaak de frenetieke chatcultuur: schrijftaal verliest haar meer
indirecte en formele karakter en daarmee ook haar historisch
verankerde betekenis voor kritische wetenschap en onderwijs. Een
tweede oorzaak is volgens hen dat jongeren nauwelijks nog fysiek
schrijven en dat er veel minder gelezen wordt.
- Professoren klagen over taalfouten bij examens van studenten: ze
zijn niet meer beschaamd.
- Ann Dooms: professoren hebben het gevoel dat het taal- en
kennisniveau erop achteruitgaan. “Studenten kunnen tijdens
debatten minder goed redeneren, ze krijgen hun gedachten niet
helder op papier.”
- Rik Vosters; al vanaf de 18e eeuw werd aan de alarmbel getrokken
omdat de taalbeheersing zogezegd verzwakt. Er zijn enkele
nuanceringen mogelijk volgens hem: ten eerste wordt er alleen
gefocust op de spelling niet op de taalvaardigheid, democratisering
van het onderwijs speelt een rol: bredere instroom, jongeren die
thuis geen Nederlands spreken.
- Lieve de Wachter: pleit voor een herwaardering van het
Nederlands. Afnemende aandacht voor correcte spelling kom door
sociale media, jongeren krijgen de boodschap mee dat correct
schrijven minder belangrijk is.
- Van der Meulen: ongeacht je achtergrond kun je altijd taal leren,
ook standaardtaal. Corrigeren is noodzakelijk voor het verwerven
van standaardtaal en cultureel kapitaal.
Waarom juridisch Nederlands?
, - Koen Geens: werkte mee aan campagne Heerlijk Helder,
opgestart door Radio 2, later overgenomen door de Vlaamse
Overheid.
Hij vindt dat juristen heel erg slecht communiceren. Dit blijkt ook uit
Justitiebarometer en een onderzoek uit 2016 van de KUL: vertrouwen
ligt laag en taal is onduidelijk, juristen geven vaak te weinig
informatie.
De Justitiebarometer toont een grote kloof aan tussen burger en
justitie maar begint stilaan te dalen.
- Luc Huyse: vindt de kritiek op jongeren niet terecht als de juristen
zelf niet duidelijk en correct schrijven. Hij vindt dat dat eerst moet
veranderen voor we iets aan jongeren kunnen verwijten.
- Andries Kinsbergen: goede taalbeheersing zorgt voor meer
toegankelijkheid van het recht voor de samenleving. Het is niet
alleen een kwestie van taalbeheersing en juridische vakkundigheid,
maar ook van sociale rechtvaardigheid.
- Walter Van Gerven: hij vindt dat een jurist veel meer moet kunnen
dan het toepassen van technische regeltjes en juridische techniek.
Emotionele intelligentie, psychologisch inzicht en het vermogen om
genuanceerd te spreken en te schrijven in eenvoudige begrijpelijke
taal zijn even onmisbaar.
- Marc Lahousse: een rechtsonderhorige zal zich pas kunnen vinden
in een beslissing, als hij de draagwijdte ervan begrijpt.
- Ig Nobelprice 2022: "Waarom zijn juridische documenten soms zo
slecht te begrijpen?", was de vraag die wetenschappers uit Canada,
de VS, het VK en Australië zich afvroegen. Conclusie: dat ligt
blijkbaar vooral aan het feit dat ze simpelweg slecht geschreven zijn
en het komt dus niet doordat ze zulke moeilijke concepten
gebruiken.
- Project Kruid, Hoge Raad voor de Justitie: “zorgen voor
aandacht voor toegankelijke en begrijpelijke rechtstaal bij
magistraten en niet-magistraten om de toepassing van het recht
mogelijk te maken of te vergemakkelijken”. De focus ligt op het
juridisch taalgebruik dat verband houdt met gerechtelijke procedure.
Wat is goed Nederlands?
