Juridisch knelpunt 1
⇒
Zijn parlementszetels van de partij of van de gekozene?
Casus 1
De zaak Kim Geybels
- Kim Geybels was spoedarts, kreeg veel aandacht
- Werd senatrice
- Was voorzitter van Jong-NVA
- Ze gaat op vakantie in Thailand met haar toenmalige vriend
- Vriend gebruikte drugs
- Loopt allemaal mis en eindigt met afpersing
- Kim wanhopig → ze dreigen opgepakt te worden door de Thaise politie
- Dus ze contacteert haar voorzitter
- Met de vraag om haar te helpen via de Belgische ambassade
- Dat lukt, de 2 geraken terug in België
- Maar uiteraard kan haar partij daar niet mee lachen
- Wanneer ze landen, wordt ze opgehaald en op het matje geroepen
VA is hier niet blij mee, ze willen haar uit de Senaat zetten → iemand anders in de plek
N
→ Kan de N-VA de zetel van Kim Geybels aan een opvolger toekennen?
A. Nee, enkel Kim Geybels beslist hierover
B. Ja, de zetel is van de partij
C. Ja, maar enkel als de Kim Geybels eerst uit de partij zet
→ Meerderheid stemt op B
→ Dit is wat de GW zegt:
rt. 42 GW: “De leden van beide Kamers vertegenwoordigen de Natie en niet enkel
A
degenen die hen hebben verkozen.”
⇒
Dus: “Nee, enkel Kim Geybels beslist daarover”
- Dit is wel een artikel dat in de GW stond sinds 1831
- Toen er helemaal nog geen politieke partijen waren
it is ook een bescherming die de GW biedt → eens je bent verkozen, ben je de verkozene
D
van het hele land en ben je volledig vrij om te doen wat je wil. Je hebt vrijheid om te spreken,
en niemand kan je daarin binden, ook niet een partij.
Maar partijen zien dat anders natuurlijk!
- Op bepaald moment een wetsvoorstel gekomen van de liberalen: “Ieder lid van de
wetgevende kamers dat tijdens een zittingsperiode lid is van meer dan 1 politieke
fractie houdt onmiddellijk op zitting te hebben en kan slechts opnieuw zijn mandaat
bekleden na opnieuw te zijn verkozen.” → Taylor-Pinxten
- Dit is niet grondwettig, want dat is in strijd met art. 42 GW
- Je kan als wetgever niet zomaar zeggen dat iemand die verkozen is, en
bijvoorbeeld van partij verandert, dat die dan weg moet gaan
,Terug naar Kim Geybels
- Ze wordt op het matje geroepen door de partij
- Ze vragen haar ontslag te nemen → ze neemt ontslag
- Paar dagen later denkt ze: ik wou eigenlijk helemaal geen ontslag nemen
- Er is nog geen opvolger, dus ik trek mijn ontslag in
- Senaat zegt: ontslag is onomkeerbaar
- Vervolgens wordt zo ook uit de N-VA gezet
- Kim zegt: dit is gebeurd onder druk
Chronologie
Was de bevestiging door de Senaat van het ontslag van Kim Geybels en de bevestiging
→
van haar opvolger onregelmatig?
Knelpunten:
1. Is het ontslag onherroepbaar?
2. Was de procedure voor het ontslag rechtmatig?
3. Was er sprake van een manifest gebrek?
Is het ontslag onherroepbaar?
Kim Geybels Belgische Staat
rt. 48 GW → Senaat moet geloofsbrieven
A rt. 42 GW → Senator beschikt vrij over het
A
onderzoeken, tot dan kan het ontslag mandaat → vrijwillig ontslag van een
worden herroepen senator neemt onmiddellijk effect zodra de
voorzitter is ingelicht, en is onherroepbaar
,Was de procedure van het ontslag rechtmatig?
Kim Geybels Belgische Staat
ntslagregeling in strijd met art. 3 Eerste
O - ntslagregeling parlementsleden
O
Protocol EVRM behoort tot de beleidsvrijheid van de
- Geen beroep mogelijk tegen LS: niet vergelijkbaar met betwisting
beslissing van de Senaat kiesresultaten
- Senaat oordeelde niet onpartijdig: 2
senatoren die haar onder druk - rt. 48 GW → Senaat beslist vrij en
A
zetten, waren lid van het Bureau en exclusief over de samenstelling van
de plenaire vergadering de Senaat
- Inperking niet voorzien bij wet: geen
duidelijk reglement over de
procedure voor ontslag
- Geen rechten van verdediging
Was er sprake van een manifest gebrek?
Kim Geybels Belgische Staat
rt. 1109-1112 BW → partijdruk na een reis
A rt. 1112 BW → senator heeft volledige
A
van 24u autonomie, staat niet in een ondergeschikte
relatie zoals een WN, en dus kon niet onder
druk worden gezet om ontslag te nemen
EHRM, G.K. t. België → 21 mei 2019
- Schending art. 3 Eerste Protocol EVRM
- Veroordeling van de Belgische Staat tot billijke vergoeding → art. 41 EVRM
- 5.000 EUR morele schadevergoeding
- 29.968, 59 EUR onkostenvergoeding
- Geen vergoeding voor verlies vergoedingen als senator
- Schending heeft te maken met onregelmatige procedure en gebrek
aan garanties → niet duidelijk wat de uitkomst zou geweest zijn indien
de procedure regelmatig was verlopen
Casus 2
et amper 7 stemmen verschil haalde het VB in de kieskring Brussel een zitje in het Vlaams
M
Parlement binnen, ten koste van de Open VLD. De liberalen vragen een herstelling.
“Logisch, gezien het uiterst kleine verschil.”
- Open VLD is het niet eens met die uitslagen
- Ze vragen een hertelling
- Vlaams Parlement wil dat niet doen
- Ze denken dat het allemaal in orde was
- Open VLD denkt: hierbij laten of naar EHRM gaan?
- Willen aankaarten dat de verkozenen kunnen stemmen over
de geldigheid van hun eigen verkiezing
→ Uiteindelijk is de Open VLD niet naar het EHRM gegaan
, ⇒
Maar: mag Vlaams Parlement hierover oordelen?
- Art. 48 GW → elke Kamer onderzoekt de geloofsbrieven van haar leden en beslecht
de geschillen die hieromtrent rijzen
- Art. 31 §1 BWHI → elk parlement spreekt zich uit over de geldigheid van de
kiesverrichtingen betreffende zijn leden en hun opvolgers, in geval van
nietigverklaring van de verkiezing moeten alle formaliteiten worden overgedaan, ook
de voordracht van de kandidaten
- Art. 3 Eerste Protocol EVRM → de Hoge Verdragsluitende Partijen verbinden zich
om met redelijke tussenpozen vrije, geheime verkiezingen te houden onder de
voorwaarden die de vrije meningsuiting van het volk bij het kiezen van de
wetgevende macht waarborgen
Gelijkaardige zaak voor het EHRM gehad →Mugemangango
- Was lijsttrekker voor het Waals Parlement in Henegouwen
- Heeft 14 stemmen te weinig voor een zetel
- Maar er waren heel veel blanco, ongeldige, betwiste stemmen (21.000)
- Problemen tijdens het tellen
- Vermoeidheid na 12u ononderbroken telen
- Gebrek aan opleiding
- Stembiljetten gevonden waarvan niet zeker of ze zijn meegeteld
- Commissie voor het onderzoek van de geloofsbrieven bevestigt dat het om ernstige
fouten gaat die het resultaat hebben kunnen beïnvloeden
- Waals Parlement wijst verzoek om hertelling af
- Bevestigt dat alles in orde was
- Daartegen kon niet in beroep worden gegaan
rgumenten
A Antwoord regering Conclusie EHRM
Mugemangango
rt. 3 Eerste Protocol EVRM V
A oldoende garanties in de d hoc procedure →
A
impliceert positieve organisatie van de procedure moet waarborgen
verplichting van de Staat om verkiezingen bieden tegen willekeur, en
verkiezingen te organiseren ervoor zorgen dat het
op een adequate manier, parlement de wil van de
inclusief de effectieve kiezer respecteert
beoordeling van klachten
door een bekwaam en
onpartijdig orgaan
erzoeker werd enkel
V roblemen waren niet
P r waren voldoende
E
gehoord door de commissie, abnormaal of zwaarwegend ernstige aanwijzingen die
die slechts een adviserende een zorgvuldige beoordeling
bevoegdheid had en niet noodzaakten + verzoeker
gevolgd werd door het moet gehoord worden en uit
Waals Parlement de motivering bij de
beslissing moet blijken dat
zijn argumenten werden
overwogen en beantwoord
arlementsleden hadden
P aakt deel uit van het
M arlement was nog niet in
P
belangenconflict: het Belgisch patrimonium, functie: nog geen eed
verzoek inwilligen zou hun gebaseerd op het principe afgelegd
zetel in gevaar kunnen van de scheiding der
brengen machten
⇒
Zijn parlementszetels van de partij of van de gekozene?
Casus 1
De zaak Kim Geybels
- Kim Geybels was spoedarts, kreeg veel aandacht
- Werd senatrice
- Was voorzitter van Jong-NVA
- Ze gaat op vakantie in Thailand met haar toenmalige vriend
- Vriend gebruikte drugs
- Loopt allemaal mis en eindigt met afpersing
- Kim wanhopig → ze dreigen opgepakt te worden door de Thaise politie
- Dus ze contacteert haar voorzitter
- Met de vraag om haar te helpen via de Belgische ambassade
- Dat lukt, de 2 geraken terug in België
- Maar uiteraard kan haar partij daar niet mee lachen
- Wanneer ze landen, wordt ze opgehaald en op het matje geroepen
VA is hier niet blij mee, ze willen haar uit de Senaat zetten → iemand anders in de plek
N
→ Kan de N-VA de zetel van Kim Geybels aan een opvolger toekennen?
A. Nee, enkel Kim Geybels beslist hierover
B. Ja, de zetel is van de partij
C. Ja, maar enkel als de Kim Geybels eerst uit de partij zet
→ Meerderheid stemt op B
→ Dit is wat de GW zegt:
rt. 42 GW: “De leden van beide Kamers vertegenwoordigen de Natie en niet enkel
A
degenen die hen hebben verkozen.”
⇒
Dus: “Nee, enkel Kim Geybels beslist daarover”
- Dit is wel een artikel dat in de GW stond sinds 1831
- Toen er helemaal nog geen politieke partijen waren
it is ook een bescherming die de GW biedt → eens je bent verkozen, ben je de verkozene
D
van het hele land en ben je volledig vrij om te doen wat je wil. Je hebt vrijheid om te spreken,
en niemand kan je daarin binden, ook niet een partij.
Maar partijen zien dat anders natuurlijk!
- Op bepaald moment een wetsvoorstel gekomen van de liberalen: “Ieder lid van de
wetgevende kamers dat tijdens een zittingsperiode lid is van meer dan 1 politieke
fractie houdt onmiddellijk op zitting te hebben en kan slechts opnieuw zijn mandaat
bekleden na opnieuw te zijn verkozen.” → Taylor-Pinxten
- Dit is niet grondwettig, want dat is in strijd met art. 42 GW
- Je kan als wetgever niet zomaar zeggen dat iemand die verkozen is, en
bijvoorbeeld van partij verandert, dat die dan weg moet gaan
,Terug naar Kim Geybels
- Ze wordt op het matje geroepen door de partij
- Ze vragen haar ontslag te nemen → ze neemt ontslag
- Paar dagen later denkt ze: ik wou eigenlijk helemaal geen ontslag nemen
- Er is nog geen opvolger, dus ik trek mijn ontslag in
- Senaat zegt: ontslag is onomkeerbaar
- Vervolgens wordt zo ook uit de N-VA gezet
- Kim zegt: dit is gebeurd onder druk
Chronologie
Was de bevestiging door de Senaat van het ontslag van Kim Geybels en de bevestiging
→
van haar opvolger onregelmatig?
Knelpunten:
1. Is het ontslag onherroepbaar?
2. Was de procedure voor het ontslag rechtmatig?
3. Was er sprake van een manifest gebrek?
Is het ontslag onherroepbaar?
Kim Geybels Belgische Staat
rt. 48 GW → Senaat moet geloofsbrieven
A rt. 42 GW → Senator beschikt vrij over het
A
onderzoeken, tot dan kan het ontslag mandaat → vrijwillig ontslag van een
worden herroepen senator neemt onmiddellijk effect zodra de
voorzitter is ingelicht, en is onherroepbaar
,Was de procedure van het ontslag rechtmatig?
Kim Geybels Belgische Staat
ntslagregeling in strijd met art. 3 Eerste
O - ntslagregeling parlementsleden
O
Protocol EVRM behoort tot de beleidsvrijheid van de
- Geen beroep mogelijk tegen LS: niet vergelijkbaar met betwisting
beslissing van de Senaat kiesresultaten
- Senaat oordeelde niet onpartijdig: 2
senatoren die haar onder druk - rt. 48 GW → Senaat beslist vrij en
A
zetten, waren lid van het Bureau en exclusief over de samenstelling van
de plenaire vergadering de Senaat
- Inperking niet voorzien bij wet: geen
duidelijk reglement over de
procedure voor ontslag
- Geen rechten van verdediging
Was er sprake van een manifest gebrek?
Kim Geybels Belgische Staat
rt. 1109-1112 BW → partijdruk na een reis
A rt. 1112 BW → senator heeft volledige
A
van 24u autonomie, staat niet in een ondergeschikte
relatie zoals een WN, en dus kon niet onder
druk worden gezet om ontslag te nemen
EHRM, G.K. t. België → 21 mei 2019
- Schending art. 3 Eerste Protocol EVRM
- Veroordeling van de Belgische Staat tot billijke vergoeding → art. 41 EVRM
- 5.000 EUR morele schadevergoeding
- 29.968, 59 EUR onkostenvergoeding
- Geen vergoeding voor verlies vergoedingen als senator
- Schending heeft te maken met onregelmatige procedure en gebrek
aan garanties → niet duidelijk wat de uitkomst zou geweest zijn indien
de procedure regelmatig was verlopen
Casus 2
et amper 7 stemmen verschil haalde het VB in de kieskring Brussel een zitje in het Vlaams
M
Parlement binnen, ten koste van de Open VLD. De liberalen vragen een herstelling.
“Logisch, gezien het uiterst kleine verschil.”
- Open VLD is het niet eens met die uitslagen
- Ze vragen een hertelling
- Vlaams Parlement wil dat niet doen
- Ze denken dat het allemaal in orde was
- Open VLD denkt: hierbij laten of naar EHRM gaan?
- Willen aankaarten dat de verkozenen kunnen stemmen over
de geldigheid van hun eigen verkiezing
→ Uiteindelijk is de Open VLD niet naar het EHRM gegaan
, ⇒
Maar: mag Vlaams Parlement hierover oordelen?
- Art. 48 GW → elke Kamer onderzoekt de geloofsbrieven van haar leden en beslecht
de geschillen die hieromtrent rijzen
- Art. 31 §1 BWHI → elk parlement spreekt zich uit over de geldigheid van de
kiesverrichtingen betreffende zijn leden en hun opvolgers, in geval van
nietigverklaring van de verkiezing moeten alle formaliteiten worden overgedaan, ook
de voordracht van de kandidaten
- Art. 3 Eerste Protocol EVRM → de Hoge Verdragsluitende Partijen verbinden zich
om met redelijke tussenpozen vrije, geheime verkiezingen te houden onder de
voorwaarden die de vrije meningsuiting van het volk bij het kiezen van de
wetgevende macht waarborgen
Gelijkaardige zaak voor het EHRM gehad →Mugemangango
- Was lijsttrekker voor het Waals Parlement in Henegouwen
- Heeft 14 stemmen te weinig voor een zetel
- Maar er waren heel veel blanco, ongeldige, betwiste stemmen (21.000)
- Problemen tijdens het tellen
- Vermoeidheid na 12u ononderbroken telen
- Gebrek aan opleiding
- Stembiljetten gevonden waarvan niet zeker of ze zijn meegeteld
- Commissie voor het onderzoek van de geloofsbrieven bevestigt dat het om ernstige
fouten gaat die het resultaat hebben kunnen beïnvloeden
- Waals Parlement wijst verzoek om hertelling af
- Bevestigt dat alles in orde was
- Daartegen kon niet in beroep worden gegaan
rgumenten
A Antwoord regering Conclusie EHRM
Mugemangango
rt. 3 Eerste Protocol EVRM V
A oldoende garanties in de d hoc procedure →
A
impliceert positieve organisatie van de procedure moet waarborgen
verplichting van de Staat om verkiezingen bieden tegen willekeur, en
verkiezingen te organiseren ervoor zorgen dat het
op een adequate manier, parlement de wil van de
inclusief de effectieve kiezer respecteert
beoordeling van klachten
door een bekwaam en
onpartijdig orgaan
erzoeker werd enkel
V roblemen waren niet
P r waren voldoende
E
gehoord door de commissie, abnormaal of zwaarwegend ernstige aanwijzingen die
die slechts een adviserende een zorgvuldige beoordeling
bevoegdheid had en niet noodzaakten + verzoeker
gevolgd werd door het moet gehoord worden en uit
Waals Parlement de motivering bij de
beslissing moet blijken dat
zijn argumenten werden
overwogen en beantwoord
arlementsleden hadden
P aakt deel uit van het
M arlement was nog niet in
P
belangenconflict: het Belgisch patrimonium, functie: nog geen eed
verzoek inwilligen zou hun gebaseerd op het principe afgelegd
zetel in gevaar kunnen van de scheiding der
brengen machten
