,Inhoudsopgave
Introductie en premedicatie .......................................................................................................... 5
Sedatie ........................................................................................................................................... 6
Major transquilizers: fenothiazines en butyrfenonen ...................................................................... 6
Minor transquilizers: benzodiazepines........................................................................................... 7
a-2 agonisten............................................................................................................................... 8
Premedicatie ................................................................................................................................... 9
Narcotische analgetica ................................................................................................................ 9
Inductie ...................................................................................................................................... 10
Inductiemiddelen ...........................................................................................................................10
Barbituraten............................................................................................................................... 10
Propofol..................................................................................................................................... 10
Alfaxalone.................................................................................................................................. 11
Imidazole-derivaten ................................................................................................................... 11
Dissociatieve anesthetica........................................................................................................... 12
Spierrelaxantia ........................................................................................................................... 13
Ondersteunende medicatie ............................................................................................................14
Parasympathicolytica ................................................................................................................. 14
Sympathicomimetica ................................................................................................................. 15
Andere producten ...................................................................................................................... 15
Onderhoud .................................................................................................................................. 16
Injectie anesthesie .........................................................................................................................16
Inhalatie anesthesie .......................................................................................................................16
Volatiele anesthetica.................................................................................................................. 17
Anesthesietoestel ....................................................................................................................... 18
Basisbegrippen ..............................................................................................................................18
Basisonderdelen anesthesietoestel .................................................................................................18
Gasreservoir .............................................................................................................................. 18
Ontspanner = reduceerventiel .................................................................................................... 19
Flow- en rotameter ..................................................................................................................... 19
Verdamper ................................................................................................................................. 19
Oxygen bypass ........................................................................................................................... 19
Common gas outlet.................................................................................................................... 19
Anesthesiesystemen ................................................................................................................... 20
Non-rebreathing .............................................................................................................................20
Open systeem............................................................................................................................ 20
Halfopen systeem ...................................................................................................................... 20
Rebreathing ...................................................................................................................................22
Halfgesloten systeem ................................................................................................................. 22
Gesloten systeem ...................................................................................................................... 22
, Cirkelsysteem (kringloopsysteem) .............................................................................................. 22
CO2 absorbers ........................................................................................................................... 23
Verbinding anesthesiesysteem met patiënt ......................................................................................23
Tracheotube .............................................................................................................................. 23
Masker ...................................................................................................................................... 23
Larynxmasker ............................................................................................................................ 23
Artificiële respiratie ..................................................................................................................... 24
Indicatie.........................................................................................................................................24
Eenvoudige artificiële respiratie .......................................................................................................24
Artificiële respiratie met apparatuur .................................................................................................24
Intermittent positive pressure ventilation (IPPV) ........................................................................... 25
Positive end-expiratory pressure (PEEP) ...................................................................................... 25
Overgang inspiratie/expiratie....................................................................................................... 25
Geassisteerd en/of gecontroleerd ............................................................................................... 25
Opvolgen ventilatie .................................................................................................................... 26
Monitoring................................................................................................................................... 27
Monitoring zonder toestellen ...........................................................................................................27
Monitoring met hulpmiddelen .........................................................................................................27
(Oesofago)stethoscoop .............................................................................................................. 27
Electrocardiografie (ECG) ........................................................................................................... 28
Capnometrie en capnografie ...................................................................................................... 28
Multigasanalyse ......................................................................................................................... 28
Pulse oximetrie .......................................................................................................................... 29
Bloeddrukmeting ....................................................................................................................... 29
Complicaties tijdens anesthesie .................................................................................................. 30
Circulatie .......................................................................................................................................30
Hartfrequentie ........................................................................................................................... 30
Hartritme ................................................................................................................................... 30
Bloeddruk .................................................................................................................................. 31
Hartstilstand.............................................................................................................................. 31
Ventilatie........................................................................................................................................33
Hypoventilatie............................................................................................................................ 33
Ventilatie-perfusie mismatch ...................................................................................................... 34
Apnee ........................................................................................................................................ 35
Laryngospasmen ....................................................................................................................... 35
Aspiratie .................................................................................................................................... 35
Anafylactische/-oïde reacties..........................................................................................................36
Intra-arteriële injecties ....................................................................................................................36
Luchtembolie .................................................................................................................................36
Maligne hyperthermie .....................................................................................................................36
Complicaties na anesthesie ......................................................................................................... 37
, Bronchopneumonie ........................................................................................................................37
Ileus ..............................................................................................................................................37
Hypostase long ..............................................................................................................................37
Lever- en nierafwijkingen .................................................................................................................37
Zenuwletsels ..................................................................................................................................37
Myopathie ......................................................................................................................................38
Hypothermie ..................................................................................................................................38
Tremoren/spierrillingen ...................................................................................................................38
Obstructie bovenste luchtwegen .....................................................................................................38
Excitatie recovery ...........................................................................................................................38
Locoregionale anesthesie ............................................................................................................ 39
Lokale anesthetica .........................................................................................................................39
Middelen ................................................................................................................................... 39
Toxiciteit .................................................................................................................................... 40
Oppervlakte/contact anesthesie .....................................................................................................40
Huid .......................................................................................................................................... 40
Mucosae ................................................................................................................................... 40
Gewrichten/peesschedes........................................................................................................... 40
Infiltratie anesthesie .......................................................................................................................41
Intraveneuze regionale anesthesie (IVRA) .........................................................................................41
Geleidingsanesthesie .....................................................................................................................42
Hoofd paard............................................................................................................................... 42
Kop rund .................................................................................................................................... 44
Kop hond en kat ......................................................................................................................... 44
Ledematen paard (en rund) ........................................................................................................ 45
Kleine huisdieren ....................................................................................................................... 45
Anesthesie castratie ................................................................................................................... 46
Paravertebrale anesthesie...............................................................................................................46
Proximale paravertebrale anesthesie .......................................................................................... 46
Distale paravertebrale anesthesie ............................................................................................... 47
Epidurale anesthesie ......................................................................................................................47
Techniek .................................................................................................................................... 48
Lokalisatie ................................................................................................................................. 48
Bevestiging ................................................................................................................................ 49
Tegenindicaties .......................................................................................................................... 49
Complicaties ............................................................................................................................. 49
Spinale anesthesie .........................................................................................................................49
,Introductie en premedicatie
Componenten anesthesie
1. Analgesie
2. Bewusteloosheid
3. Spierrelaxatie: hoge spiertonus > veel energie, moeilijkere chirurgie, intubatie en
beademing
4. Neurovegetatieve bescherming: fysiologische parameters behouden en autonome
reflexen voorkomen
Fases anesthesie
1. Premedicatie: alle medicatie voor inductie
2. Inductie: bewustzijnsverlies
3. Onderhoud: in slap houden
4. Recovery: wakker worden
Pijnbestrijding
- Weefselschade
Ø Ontstekingsreactie > mediatoren > perifere sensitisatie
Ø Pijnprikkels naar CZS > neurotransmitters > centrale sensitisatie > CNS windup
- Hyperalgesie: pijnlijke prikkel wordt als pijnlijker ervaren
- Allodynie: normale prikkers worden als pijnlijk ervaren
- Pre-emptive analgesie: pijnstiller voor of tijdens ingreep
Pre-anesthetische voorbereiding
1. Vasten
- Water: 2-4u (schepen/geiten 6-8u)
- Voedsel: KHD 4-6u, GHD 8-24u, jonge dieren korter/niet
- Doel: daling kans op regurgitatie/braken, minder abdominale druk van organen
op longen
- Postoperatief ook enkele uren vasten: voorkomen aspiratie
2. Pre-anesthetisch onderzoek
- Objectieve gegevens: diersoort, ras, geslacht, leeftijd, lichaamsgewicht, dracht,
geplande ingreep
- Anamnese: aandoening, verloop ziekteproces, andere aandoeningen, karakter,
huidige medicatie, verloop eerdere anesthesie
- KOZ: algemene indruk, basisonderzoek, auscultatie hart en longen, venen
ZGOLGL (zetten goed op, lopen goed leeg > bruikbaar om katheter te steken),
larynxreflex
- Specifieke onderzoek: indien aangewezen HCT, BE, WBC, lever- en nierwaarden
Anesthesierisico
- Mens: 1/10.000
- KHD: 1/500
- GHD: 1/100
,Sedatie
Verlagen van het bewustzijn van de patient, zonder bewustzijnsverlies. Kan gebruikt worden:
- Als onderdeel van de premedicatie
- Voor diagnostische ingrepen
- Voor chirurgische ingrepen (icm analgetica of locoregionale anesthesie)
- Voor transport/scheren
Major transquilizers: fenothiazines en butyrfenonen
Dieren iets kalmer, maar geen diepe sedatie > dieren snel wakker bij prikkel
“ Neuroleptica “
Vaak icm narcotische analgetica: “neuroleptanalgesie” (bv ACP + morfine)
Fenothiazines: Acepromazine (ACP) > KHD en GHD, oraal of inspuitbaar
Butyrofenonen: Azaperone > varken
Geen antidood beschikbaar: bij hypotensie behandelen met vocht en alfa1-agonisten
Werking
- Blokkeren D2 dopamine receptoren
- Trage, matige, langdurige sedatie (4-6u)
- Weinig analgesie
- Beschermends edect tegen aritmieën door catecholamines
- Anti-emetisch (postop minder misselijkheid), anti-histamine
Nevene;ecten
- Alfa-lytisch edect (blokkeren a-receptoren)
- Rem VC > VD
- Daling bloeddruk
- Miltdilatatie > daling HCT
- VD + verstoorde thermoregulatie via D2 > hypothermie
- Penisprolaps
- Verlengde recovery (niet gewenst bij korte ingreep)
- Incoördinatie bij hoge dosis
- Uitzonderlijke paradoxe reacties > excitatie
Tegenindicaties
- Hypovolemie
- Hypotensie
- Bloeding: door de VD houdt de bloeding langer aan
- Anemie: ACP zorgt via miltdilatatie voor nog langere HCT
- Hypothermie
- Zeer jonge dieren: langere werkingsduur > minder melkopname > hypoglycemie
- Laparoscopie: grotere kans op milt aanprikken door miltdilatatie
,Minor transquilizers: benzodiazepines
Dieren iets kalmer, maar geen diepe sedatie
Midazolam > paard
Diazepam > KHD
Zolazepam > enkel icm tiletamine (dissociatief anestheticum), poedervorm, KHD
Antidood: flumazenil
Werking
- Werken in op de GABA-receptoren > inhiberend edect op CZS
- Anxiolytisch
- Matige sedatie
- Varken, vogel, konijn ++
- Hond, paard +
- Kat +/-, soms exicatie
- Spierrelaxerend
- Anticonvulsief (epilepsie)
Nevene;ecten
- Beperkte onderdrukking cardiopulmonair systeem
- Spierzwakte (kan nuttig zijn, bv icm ketamine)
- Excitatie bij solo-gebruik kat
- Passage doorgeen placenta > edect op neonati bij keizersnede
- Soms korte tijd polyfagie
- Ernstig leverlijden > meer receptoren benzodiazepines ontwikkeld en minder afbraak >
verhoogde gevoeligheid voor benzodiazepines > lagere dosis geven
, a-2 agonisten
Echte sedativa, betrouwbare sedatie
Xylazine ratio a2/a1 160/1
Detomidine ratio a2/a1 260:1
Romifidine ratio a2/a1 340:1 > GHD
Medetomidine ratio a2/a1 1620:1 > KHD
Dexmedetomidine ratio a2/a1 1620:1 > KHD, meest specifiek
Antidood: Atipamezole (antisedan): zelfde hoeveelheid als medetomidine
Werking
- Binden op a2-receptoren
- Presynapaptische a2-receptoren > blokkeren noradrenaline vrijstelling > sedatie
en daling sympathicustonus
- Perifere a2- en a1-receptoren > VC, daling insulinevrijstelling, stijging
glucagonvrijstelling, daling ADH secreties
- Krachtige, betrouwbare sedatie
- Rund: sterke sedatie
- Paard: lichte sedatie
- Varken: beetje sedatie
- Analgesie
- Matig somatisch
- Goed visceraal
- Enige spierrelaxatie
Gebruik
- Sedatie: diagnostisch of chirurgisch
- Premedicatie
- Supplement tijdens onderhoud
- Epiduraal: Xylazine > penetreert goed en lang aanwezig > langdurig pijnstillend
Nevene;ecten
- Cariovasculair > VC
- Bifasisch edect bloeddruk: initieel hypertensie door perifere vasoconstrictie,
daarna hypotensie door baroreceptor reflex en daling sympathicustonus
- Bradycardie
- Blocks
- Respiratoire depressive > daling frequentie, diepere ADH
- Zweten
- Ataxie
- Diurese door remming ADH
- Braken KHD
- Uteruscontracties GHD > let op tijdens dracht
- Hyperglycemie > let op met diabetes
- Daling GI-motiliteit > let op bij GI-symptomen en koliek
- Overdreven reactive bij aanraking
- Te hoge dosis of toedienen aan niet gesedeerd dier: excitatie
- NOOIT ICM SULFONAMIDEN + TRIMETHOPRIM > STERFTE PAARD
Introductie en premedicatie .......................................................................................................... 5
Sedatie ........................................................................................................................................... 6
Major transquilizers: fenothiazines en butyrfenonen ...................................................................... 6
Minor transquilizers: benzodiazepines........................................................................................... 7
a-2 agonisten............................................................................................................................... 8
Premedicatie ................................................................................................................................... 9
Narcotische analgetica ................................................................................................................ 9
Inductie ...................................................................................................................................... 10
Inductiemiddelen ...........................................................................................................................10
Barbituraten............................................................................................................................... 10
Propofol..................................................................................................................................... 10
Alfaxalone.................................................................................................................................. 11
Imidazole-derivaten ................................................................................................................... 11
Dissociatieve anesthetica........................................................................................................... 12
Spierrelaxantia ........................................................................................................................... 13
Ondersteunende medicatie ............................................................................................................14
Parasympathicolytica ................................................................................................................. 14
Sympathicomimetica ................................................................................................................. 15
Andere producten ...................................................................................................................... 15
Onderhoud .................................................................................................................................. 16
Injectie anesthesie .........................................................................................................................16
Inhalatie anesthesie .......................................................................................................................16
Volatiele anesthetica.................................................................................................................. 17
Anesthesietoestel ....................................................................................................................... 18
Basisbegrippen ..............................................................................................................................18
Basisonderdelen anesthesietoestel .................................................................................................18
Gasreservoir .............................................................................................................................. 18
Ontspanner = reduceerventiel .................................................................................................... 19
Flow- en rotameter ..................................................................................................................... 19
Verdamper ................................................................................................................................. 19
Oxygen bypass ........................................................................................................................... 19
Common gas outlet.................................................................................................................... 19
Anesthesiesystemen ................................................................................................................... 20
Non-rebreathing .............................................................................................................................20
Open systeem............................................................................................................................ 20
Halfopen systeem ...................................................................................................................... 20
Rebreathing ...................................................................................................................................22
Halfgesloten systeem ................................................................................................................. 22
Gesloten systeem ...................................................................................................................... 22
, Cirkelsysteem (kringloopsysteem) .............................................................................................. 22
CO2 absorbers ........................................................................................................................... 23
Verbinding anesthesiesysteem met patiënt ......................................................................................23
Tracheotube .............................................................................................................................. 23
Masker ...................................................................................................................................... 23
Larynxmasker ............................................................................................................................ 23
Artificiële respiratie ..................................................................................................................... 24
Indicatie.........................................................................................................................................24
Eenvoudige artificiële respiratie .......................................................................................................24
Artificiële respiratie met apparatuur .................................................................................................24
Intermittent positive pressure ventilation (IPPV) ........................................................................... 25
Positive end-expiratory pressure (PEEP) ...................................................................................... 25
Overgang inspiratie/expiratie....................................................................................................... 25
Geassisteerd en/of gecontroleerd ............................................................................................... 25
Opvolgen ventilatie .................................................................................................................... 26
Monitoring................................................................................................................................... 27
Monitoring zonder toestellen ...........................................................................................................27
Monitoring met hulpmiddelen .........................................................................................................27
(Oesofago)stethoscoop .............................................................................................................. 27
Electrocardiografie (ECG) ........................................................................................................... 28
Capnometrie en capnografie ...................................................................................................... 28
Multigasanalyse ......................................................................................................................... 28
Pulse oximetrie .......................................................................................................................... 29
Bloeddrukmeting ....................................................................................................................... 29
Complicaties tijdens anesthesie .................................................................................................. 30
Circulatie .......................................................................................................................................30
Hartfrequentie ........................................................................................................................... 30
Hartritme ................................................................................................................................... 30
Bloeddruk .................................................................................................................................. 31
Hartstilstand.............................................................................................................................. 31
Ventilatie........................................................................................................................................33
Hypoventilatie............................................................................................................................ 33
Ventilatie-perfusie mismatch ...................................................................................................... 34
Apnee ........................................................................................................................................ 35
Laryngospasmen ....................................................................................................................... 35
Aspiratie .................................................................................................................................... 35
Anafylactische/-oïde reacties..........................................................................................................36
Intra-arteriële injecties ....................................................................................................................36
Luchtembolie .................................................................................................................................36
Maligne hyperthermie .....................................................................................................................36
Complicaties na anesthesie ......................................................................................................... 37
, Bronchopneumonie ........................................................................................................................37
Ileus ..............................................................................................................................................37
Hypostase long ..............................................................................................................................37
Lever- en nierafwijkingen .................................................................................................................37
Zenuwletsels ..................................................................................................................................37
Myopathie ......................................................................................................................................38
Hypothermie ..................................................................................................................................38
Tremoren/spierrillingen ...................................................................................................................38
Obstructie bovenste luchtwegen .....................................................................................................38
Excitatie recovery ...........................................................................................................................38
Locoregionale anesthesie ............................................................................................................ 39
Lokale anesthetica .........................................................................................................................39
Middelen ................................................................................................................................... 39
Toxiciteit .................................................................................................................................... 40
Oppervlakte/contact anesthesie .....................................................................................................40
Huid .......................................................................................................................................... 40
Mucosae ................................................................................................................................... 40
Gewrichten/peesschedes........................................................................................................... 40
Infiltratie anesthesie .......................................................................................................................41
Intraveneuze regionale anesthesie (IVRA) .........................................................................................41
Geleidingsanesthesie .....................................................................................................................42
Hoofd paard............................................................................................................................... 42
Kop rund .................................................................................................................................... 44
Kop hond en kat ......................................................................................................................... 44
Ledematen paard (en rund) ........................................................................................................ 45
Kleine huisdieren ....................................................................................................................... 45
Anesthesie castratie ................................................................................................................... 46
Paravertebrale anesthesie...............................................................................................................46
Proximale paravertebrale anesthesie .......................................................................................... 46
Distale paravertebrale anesthesie ............................................................................................... 47
Epidurale anesthesie ......................................................................................................................47
Techniek .................................................................................................................................... 48
Lokalisatie ................................................................................................................................. 48
Bevestiging ................................................................................................................................ 49
Tegenindicaties .......................................................................................................................... 49
Complicaties ............................................................................................................................. 49
Spinale anesthesie .........................................................................................................................49
,Introductie en premedicatie
Componenten anesthesie
1. Analgesie
2. Bewusteloosheid
3. Spierrelaxatie: hoge spiertonus > veel energie, moeilijkere chirurgie, intubatie en
beademing
4. Neurovegetatieve bescherming: fysiologische parameters behouden en autonome
reflexen voorkomen
Fases anesthesie
1. Premedicatie: alle medicatie voor inductie
2. Inductie: bewustzijnsverlies
3. Onderhoud: in slap houden
4. Recovery: wakker worden
Pijnbestrijding
- Weefselschade
Ø Ontstekingsreactie > mediatoren > perifere sensitisatie
Ø Pijnprikkels naar CZS > neurotransmitters > centrale sensitisatie > CNS windup
- Hyperalgesie: pijnlijke prikkel wordt als pijnlijker ervaren
- Allodynie: normale prikkers worden als pijnlijk ervaren
- Pre-emptive analgesie: pijnstiller voor of tijdens ingreep
Pre-anesthetische voorbereiding
1. Vasten
- Water: 2-4u (schepen/geiten 6-8u)
- Voedsel: KHD 4-6u, GHD 8-24u, jonge dieren korter/niet
- Doel: daling kans op regurgitatie/braken, minder abdominale druk van organen
op longen
- Postoperatief ook enkele uren vasten: voorkomen aspiratie
2. Pre-anesthetisch onderzoek
- Objectieve gegevens: diersoort, ras, geslacht, leeftijd, lichaamsgewicht, dracht,
geplande ingreep
- Anamnese: aandoening, verloop ziekteproces, andere aandoeningen, karakter,
huidige medicatie, verloop eerdere anesthesie
- KOZ: algemene indruk, basisonderzoek, auscultatie hart en longen, venen
ZGOLGL (zetten goed op, lopen goed leeg > bruikbaar om katheter te steken),
larynxreflex
- Specifieke onderzoek: indien aangewezen HCT, BE, WBC, lever- en nierwaarden
Anesthesierisico
- Mens: 1/10.000
- KHD: 1/500
- GHD: 1/100
,Sedatie
Verlagen van het bewustzijn van de patient, zonder bewustzijnsverlies. Kan gebruikt worden:
- Als onderdeel van de premedicatie
- Voor diagnostische ingrepen
- Voor chirurgische ingrepen (icm analgetica of locoregionale anesthesie)
- Voor transport/scheren
Major transquilizers: fenothiazines en butyrfenonen
Dieren iets kalmer, maar geen diepe sedatie > dieren snel wakker bij prikkel
“ Neuroleptica “
Vaak icm narcotische analgetica: “neuroleptanalgesie” (bv ACP + morfine)
Fenothiazines: Acepromazine (ACP) > KHD en GHD, oraal of inspuitbaar
Butyrofenonen: Azaperone > varken
Geen antidood beschikbaar: bij hypotensie behandelen met vocht en alfa1-agonisten
Werking
- Blokkeren D2 dopamine receptoren
- Trage, matige, langdurige sedatie (4-6u)
- Weinig analgesie
- Beschermends edect tegen aritmieën door catecholamines
- Anti-emetisch (postop minder misselijkheid), anti-histamine
Nevene;ecten
- Alfa-lytisch edect (blokkeren a-receptoren)
- Rem VC > VD
- Daling bloeddruk
- Miltdilatatie > daling HCT
- VD + verstoorde thermoregulatie via D2 > hypothermie
- Penisprolaps
- Verlengde recovery (niet gewenst bij korte ingreep)
- Incoördinatie bij hoge dosis
- Uitzonderlijke paradoxe reacties > excitatie
Tegenindicaties
- Hypovolemie
- Hypotensie
- Bloeding: door de VD houdt de bloeding langer aan
- Anemie: ACP zorgt via miltdilatatie voor nog langere HCT
- Hypothermie
- Zeer jonge dieren: langere werkingsduur > minder melkopname > hypoglycemie
- Laparoscopie: grotere kans op milt aanprikken door miltdilatatie
,Minor transquilizers: benzodiazepines
Dieren iets kalmer, maar geen diepe sedatie
Midazolam > paard
Diazepam > KHD
Zolazepam > enkel icm tiletamine (dissociatief anestheticum), poedervorm, KHD
Antidood: flumazenil
Werking
- Werken in op de GABA-receptoren > inhiberend edect op CZS
- Anxiolytisch
- Matige sedatie
- Varken, vogel, konijn ++
- Hond, paard +
- Kat +/-, soms exicatie
- Spierrelaxerend
- Anticonvulsief (epilepsie)
Nevene;ecten
- Beperkte onderdrukking cardiopulmonair systeem
- Spierzwakte (kan nuttig zijn, bv icm ketamine)
- Excitatie bij solo-gebruik kat
- Passage doorgeen placenta > edect op neonati bij keizersnede
- Soms korte tijd polyfagie
- Ernstig leverlijden > meer receptoren benzodiazepines ontwikkeld en minder afbraak >
verhoogde gevoeligheid voor benzodiazepines > lagere dosis geven
, a-2 agonisten
Echte sedativa, betrouwbare sedatie
Xylazine ratio a2/a1 160/1
Detomidine ratio a2/a1 260:1
Romifidine ratio a2/a1 340:1 > GHD
Medetomidine ratio a2/a1 1620:1 > KHD
Dexmedetomidine ratio a2/a1 1620:1 > KHD, meest specifiek
Antidood: Atipamezole (antisedan): zelfde hoeveelheid als medetomidine
Werking
- Binden op a2-receptoren
- Presynapaptische a2-receptoren > blokkeren noradrenaline vrijstelling > sedatie
en daling sympathicustonus
- Perifere a2- en a1-receptoren > VC, daling insulinevrijstelling, stijging
glucagonvrijstelling, daling ADH secreties
- Krachtige, betrouwbare sedatie
- Rund: sterke sedatie
- Paard: lichte sedatie
- Varken: beetje sedatie
- Analgesie
- Matig somatisch
- Goed visceraal
- Enige spierrelaxatie
Gebruik
- Sedatie: diagnostisch of chirurgisch
- Premedicatie
- Supplement tijdens onderhoud
- Epiduraal: Xylazine > penetreert goed en lang aanwezig > langdurig pijnstillend
Nevene;ecten
- Cariovasculair > VC
- Bifasisch edect bloeddruk: initieel hypertensie door perifere vasoconstrictie,
daarna hypotensie door baroreceptor reflex en daling sympathicustonus
- Bradycardie
- Blocks
- Respiratoire depressive > daling frequentie, diepere ADH
- Zweten
- Ataxie
- Diurese door remming ADH
- Braken KHD
- Uteruscontracties GHD > let op tijdens dracht
- Hyperglycemie > let op met diabetes
- Daling GI-motiliteit > let op bij GI-symptomen en koliek
- Overdreven reactive bij aanraking
- Te hoge dosis of toedienen aan niet gesedeerd dier: excitatie
- NOOIT ICM SULFONAMIDEN + TRIMETHOPRIM > STERFTE PAARD
