Peace & Partnership samenvatting (week 1-12)
Intro ............................................................................................................................................................................ 2
Week 1: bedrijfsethiek ................................................................................................................................................ 2
Week 2: CSRD & ESRS 1 ............................................................................................................................................... 4
Week 3-5: Corporate Goverance .................................................................................................................................. 7
Week 6: Bystander effect........................................................................................................................................... 12
Week 7-8: Dilemmatraining ....................................................................................................................................... 14
Week 9: conflictmanagement sOjlen.......................................................................................................................... 17
Week 10: Lokale samenwerkingen ............................................................................................................................ 19
Week 11: InternaOonale samenwerking .................................................................................................................... 20
Week 12: InternaOonale solariditeit .......................................................................................................................... 23
1
,INTRO
- SDG 16: Peace, justice and strong institutions
o Sterke publieke diensten (bv. anti discriminatie-
wetten)
o Gerechtigheid (bv. geen corruptie)
o Vrede (bv. geen geweld, uitbuiting, mensenhandel
- Positieve of negatieve spiraal, versterken of verzwakken
- Klassieke mensenrechten
o Bv. eigendomsrecht
- Hedendaagse mensenrechten
o Bv. leefmilieu, veiligheid
WEEK 1: BEDRIJFSETHIEK
Wat is bedrijfsethiek?
Bedrijfsethiek verwijst naar de principes, waarden en normen die van toepassing zijn op beslissingen en
gedragingen van individuen en organisaties binnen een professionele context. Het gaat om het overwegen
van wat ethisch verantwoord is bij het omgaan met alle stakeholders, zoals werknemers, klanten,
investeerders en de maatschappij.
- Integriteit en Verantwoordelijkheid: Bedrijfsethiek richt zich op eerlijkheid, eerlijke behandeling
en maatschappelijke verantwoordelijkheid voor duurzaam success.
- Verder dan de wet: Het naleven van de wet is een noodzakelijke voorwaarde, maar op zichzelf niet
voldoende; ethiek gaat verder dan louter wettelijke verplichtingen.
- Impact: Hoe groter de onderneming, hoe groter de verantwoordelijkheid om de wereld beter te
maken5.
Positieve gevolgen
- Vertrouwen en reputatie: Consequente ethische beslissingen bouwen vertrouwen op bij klanten,
personeel en investeerders, wat groei en stabiliteit bevordert
- Klanttevredenheid: Eerlijke marketing en productkwaliteit leiden tot loyale klanten en positieve
mond-aan-mondreclame
2
, - Werknemersbetrokkenheid: Ethische waarden trekken talent aan, verhogen de productiviteit en
verlagen het personeelsverloop
- Langetermijnsucces: Duurzaamheid en maatschappelijke impact dragen bij aan blijvend succes en
een verminderde milieu-impact
- Juridische compliance: Het vermindert juridische risico's, boetes en reputatieschade door
juridische geschillen.
Negatieve gevolgen (onethische bedrijfsvoering)
- Reputatieschade: Fraude of misleiding tast het vertrouwen van klanten en investeerders aan
- Juridische gevolgen: Onethische praktijken kunnen leiden tot vervolging, hoge boetes en
aanzienlijke financiële schade.
- Werknemerstevredenheid: Het negeren van rechten leidt tot een lage moraal, arbeidsgeschillen en
lagere productiviteit.
- Klachten en terugroepacties: Onethische productie leidt tot productfouten, consumentenklachten
en kostbare terugroepacties.
- Maatschappelijke afwijzing: Ernstige misstanden zoals kinderarbeid of milieuvervuiling leiden tot
boycots en publieke afwijzing
12 Basisprincipes van ethische bedrijfsvoering
- Leadership / Leiderschap: De bewuste inspanning om de andere 11 principes te integreren en voor
te leven in beslissingen en gedrag.
- Accountability / Verantwoordingsplicht: Jezelf en anderen verantwoordelijk houden; dit vraagt om
aanspreekbaarheid, introspectie en een bereidheid tot leren.
- Integrity / Integriteit: Onkreukbaarheid en betrouwbaarheid; consistent het juiste doen en jezelf
aan een hogere standaard houden19.
- Respect for Others / Respect voor anderen: Iedereen verdient waardigheid, privacy, gelijkheid en
empathie.
- Honesty / Eerlijkheid: Waarheidsvinding is cruciaal; slecht nieuws moet net zo open worden
gecommuniceerd als goed nieuws om oplossingen te vinden.
- Respect for Laws / Respect voor wetten: Handhaving van alle wetten; bij juridische grijze zones
kiest men voor legaliteit boven het uitbuiten van mazen in de wet.
- Responsibility / Verantwoordelijkheid: Het stimuleren van eigenaarschap en actieve
betrokkenheid van medewerkers bij het bereiken van resultaten
- Transparency / Transparantie: Informatie over financiën, lonen en beleid beschikbaar maken voor
belanghebbenden (zowel actief als passief)
- Compassion / Mededogen: Oprechte zorg voor het welzijn en de emoties van stakeholders;
empathische betrokkenheid
- Fairness / Eerlijkheid (Gelijke kansen): Iedereen moet dezelfde kansen krijgen; persoonlijke of
zakelijke voordelen mogen nooit boven gelijkheid gaan, onderscheid waar situatie het vraagt
- Loyalty / Loyaliteit: Toewijding aan medewerkers en het bedrijf; het spontaan uitvoeren van
gemaakte beloftes
- Environmental concern / Milieubewustzijn: Bewustzijn van de milieu-impact en beperkte
middelen; werknemers aanmoedigen om schadebeperkende oplossingen te vinden.
Veruitwendiging ethische principes
De manier waarop een organisatie ethiek in de praktijk brengt:
- Ethisch leiderschap en voorbeeldgedrag: Het management moet waarden belichamen; ethiek en
ESG (Environment, Social, Governance) komen hierbij vóór winst en financiën
- Ethische gedragscodes (codes of conduct): Specifieke richtlijnen die beschrijven welke normen in
lijn zijn met de organisatiewaarden
3
, - Training en bewustwording: Programma's die medewerkers leren hoe ze ethische normen
toepassen in hun dagelijks werk
- Transparantie en open communicatie: Een veilige cultuur waarin werknemers zonder angst voor
vergelding ethische zorgen kunnen uiten
- Belonings- en sanctioneringsbeleid: Ethisch gedrag belonen en schendingen passend bestraffen
om de prioriteit van ethiek te bevestigen
- Stakeholderbetrokkenheid: Luisteren naar en betrekken van klanten, leveranciers en de
gemeenschap bij besluitvorming
- OnaTankelijk toezicht en audits: Het controleren van de naleving en het in kaart brengen van
incidenten35.
WEEK 2: CSRD & ESRS 1
Algemene context: EU CSRD & ESRS G1
Het belangrijkste kader is de CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive= verordening), die
wordt geconcretiseerd via de ESRS (European Sustainability Reporting Standards)
- Dubbele Materialiteit: Rapportering vindt plaats op basis van zowel de impact van de onderneming
op de wereld als de financiële risico's/kansen voor de onderneming zelf
- EFRAG: De werkgroep die de technische standaarden bepaalt. European Financial Reporting
Advisory Group.
De twee betekenissen van 'Governance'
- Corporate Governance (Deugdelijk Bestuur): Dit gaat over de algemene structuur, het bestuur en
de leiding van de vennootschap (bijv. de rol van de raad van bestuur), wat hoofdzakelijk behandeld
wordt in ESRS 2
- Governance als Business Conduct (Zakelijk Gedrag): Dit heeft betrekking op het ethisch gedrag
van de onderneming zelf, zoals corruptiebestrijding, politieke invloed en relaties met leveranciers.
Dit is de kern van ESRS G1
Toepassing en Relevantie voor KMO’s
- De CSRD-regels worden gefaseerd ingevoerd tussen 2024 en 2028. Vanaf 1 januari 2024 moeten
grote organisaties van openbaar belang reeds rapporteren over het boekjaar 2024 (verslag in 2025)
- Hoewel de verplichting primair voor grote bedrijven geldt, zijn KMO’s essentieel omdat zij vaak
deel uitmaken van de waardeketen van grote ondernemingen. Grote bedrijven hebben data van
hun leveranciers (vaak KMO's) nodig om aan hun eigen rapporteringsverplichting te voldoen.
Daarnaast bevat ESRS G1 specifieke bescherming voor KMO's, zoals in de betalingspraktijken.
KMO’s zijn financieel kwetsbaar
Belangrijkste thema’s in ESRS G1= business conduct
De standaard ESRS G1 focust op drie grote praktijkgebieden
- Business ethics and corporate culture (Bedrijfsethiek en bedrijfscultuur): Inclusief corruptie- en
omkopingsbestrijding, bescherming van klokkenluiders en dierenwelzijn
- Management of relationships with suppliers (Beheer van relaties met leveranciers): Inclusief
betalingspraktijken (bijv. op tijd betalen)
- Political influence and lobbying (Politieke invloed en lobbyactiviteiten): De activiteiten en
toezeggingen van de onderneming met betrekking tot politieke beïnvloeding
4
Intro ............................................................................................................................................................................ 2
Week 1: bedrijfsethiek ................................................................................................................................................ 2
Week 2: CSRD & ESRS 1 ............................................................................................................................................... 4
Week 3-5: Corporate Goverance .................................................................................................................................. 7
Week 6: Bystander effect........................................................................................................................................... 12
Week 7-8: Dilemmatraining ....................................................................................................................................... 14
Week 9: conflictmanagement sOjlen.......................................................................................................................... 17
Week 10: Lokale samenwerkingen ............................................................................................................................ 19
Week 11: InternaOonale samenwerking .................................................................................................................... 20
Week 12: InternaOonale solariditeit .......................................................................................................................... 23
1
,INTRO
- SDG 16: Peace, justice and strong institutions
o Sterke publieke diensten (bv. anti discriminatie-
wetten)
o Gerechtigheid (bv. geen corruptie)
o Vrede (bv. geen geweld, uitbuiting, mensenhandel
- Positieve of negatieve spiraal, versterken of verzwakken
- Klassieke mensenrechten
o Bv. eigendomsrecht
- Hedendaagse mensenrechten
o Bv. leefmilieu, veiligheid
WEEK 1: BEDRIJFSETHIEK
Wat is bedrijfsethiek?
Bedrijfsethiek verwijst naar de principes, waarden en normen die van toepassing zijn op beslissingen en
gedragingen van individuen en organisaties binnen een professionele context. Het gaat om het overwegen
van wat ethisch verantwoord is bij het omgaan met alle stakeholders, zoals werknemers, klanten,
investeerders en de maatschappij.
- Integriteit en Verantwoordelijkheid: Bedrijfsethiek richt zich op eerlijkheid, eerlijke behandeling
en maatschappelijke verantwoordelijkheid voor duurzaam success.
- Verder dan de wet: Het naleven van de wet is een noodzakelijke voorwaarde, maar op zichzelf niet
voldoende; ethiek gaat verder dan louter wettelijke verplichtingen.
- Impact: Hoe groter de onderneming, hoe groter de verantwoordelijkheid om de wereld beter te
maken5.
Positieve gevolgen
- Vertrouwen en reputatie: Consequente ethische beslissingen bouwen vertrouwen op bij klanten,
personeel en investeerders, wat groei en stabiliteit bevordert
- Klanttevredenheid: Eerlijke marketing en productkwaliteit leiden tot loyale klanten en positieve
mond-aan-mondreclame
2
, - Werknemersbetrokkenheid: Ethische waarden trekken talent aan, verhogen de productiviteit en
verlagen het personeelsverloop
- Langetermijnsucces: Duurzaamheid en maatschappelijke impact dragen bij aan blijvend succes en
een verminderde milieu-impact
- Juridische compliance: Het vermindert juridische risico's, boetes en reputatieschade door
juridische geschillen.
Negatieve gevolgen (onethische bedrijfsvoering)
- Reputatieschade: Fraude of misleiding tast het vertrouwen van klanten en investeerders aan
- Juridische gevolgen: Onethische praktijken kunnen leiden tot vervolging, hoge boetes en
aanzienlijke financiële schade.
- Werknemerstevredenheid: Het negeren van rechten leidt tot een lage moraal, arbeidsgeschillen en
lagere productiviteit.
- Klachten en terugroepacties: Onethische productie leidt tot productfouten, consumentenklachten
en kostbare terugroepacties.
- Maatschappelijke afwijzing: Ernstige misstanden zoals kinderarbeid of milieuvervuiling leiden tot
boycots en publieke afwijzing
12 Basisprincipes van ethische bedrijfsvoering
- Leadership / Leiderschap: De bewuste inspanning om de andere 11 principes te integreren en voor
te leven in beslissingen en gedrag.
- Accountability / Verantwoordingsplicht: Jezelf en anderen verantwoordelijk houden; dit vraagt om
aanspreekbaarheid, introspectie en een bereidheid tot leren.
- Integrity / Integriteit: Onkreukbaarheid en betrouwbaarheid; consistent het juiste doen en jezelf
aan een hogere standaard houden19.
- Respect for Others / Respect voor anderen: Iedereen verdient waardigheid, privacy, gelijkheid en
empathie.
- Honesty / Eerlijkheid: Waarheidsvinding is cruciaal; slecht nieuws moet net zo open worden
gecommuniceerd als goed nieuws om oplossingen te vinden.
- Respect for Laws / Respect voor wetten: Handhaving van alle wetten; bij juridische grijze zones
kiest men voor legaliteit boven het uitbuiten van mazen in de wet.
- Responsibility / Verantwoordelijkheid: Het stimuleren van eigenaarschap en actieve
betrokkenheid van medewerkers bij het bereiken van resultaten
- Transparency / Transparantie: Informatie over financiën, lonen en beleid beschikbaar maken voor
belanghebbenden (zowel actief als passief)
- Compassion / Mededogen: Oprechte zorg voor het welzijn en de emoties van stakeholders;
empathische betrokkenheid
- Fairness / Eerlijkheid (Gelijke kansen): Iedereen moet dezelfde kansen krijgen; persoonlijke of
zakelijke voordelen mogen nooit boven gelijkheid gaan, onderscheid waar situatie het vraagt
- Loyalty / Loyaliteit: Toewijding aan medewerkers en het bedrijf; het spontaan uitvoeren van
gemaakte beloftes
- Environmental concern / Milieubewustzijn: Bewustzijn van de milieu-impact en beperkte
middelen; werknemers aanmoedigen om schadebeperkende oplossingen te vinden.
Veruitwendiging ethische principes
De manier waarop een organisatie ethiek in de praktijk brengt:
- Ethisch leiderschap en voorbeeldgedrag: Het management moet waarden belichamen; ethiek en
ESG (Environment, Social, Governance) komen hierbij vóór winst en financiën
- Ethische gedragscodes (codes of conduct): Specifieke richtlijnen die beschrijven welke normen in
lijn zijn met de organisatiewaarden
3
, - Training en bewustwording: Programma's die medewerkers leren hoe ze ethische normen
toepassen in hun dagelijks werk
- Transparantie en open communicatie: Een veilige cultuur waarin werknemers zonder angst voor
vergelding ethische zorgen kunnen uiten
- Belonings- en sanctioneringsbeleid: Ethisch gedrag belonen en schendingen passend bestraffen
om de prioriteit van ethiek te bevestigen
- Stakeholderbetrokkenheid: Luisteren naar en betrekken van klanten, leveranciers en de
gemeenschap bij besluitvorming
- OnaTankelijk toezicht en audits: Het controleren van de naleving en het in kaart brengen van
incidenten35.
WEEK 2: CSRD & ESRS 1
Algemene context: EU CSRD & ESRS G1
Het belangrijkste kader is de CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive= verordening), die
wordt geconcretiseerd via de ESRS (European Sustainability Reporting Standards)
- Dubbele Materialiteit: Rapportering vindt plaats op basis van zowel de impact van de onderneming
op de wereld als de financiële risico's/kansen voor de onderneming zelf
- EFRAG: De werkgroep die de technische standaarden bepaalt. European Financial Reporting
Advisory Group.
De twee betekenissen van 'Governance'
- Corporate Governance (Deugdelijk Bestuur): Dit gaat over de algemene structuur, het bestuur en
de leiding van de vennootschap (bijv. de rol van de raad van bestuur), wat hoofdzakelijk behandeld
wordt in ESRS 2
- Governance als Business Conduct (Zakelijk Gedrag): Dit heeft betrekking op het ethisch gedrag
van de onderneming zelf, zoals corruptiebestrijding, politieke invloed en relaties met leveranciers.
Dit is de kern van ESRS G1
Toepassing en Relevantie voor KMO’s
- De CSRD-regels worden gefaseerd ingevoerd tussen 2024 en 2028. Vanaf 1 januari 2024 moeten
grote organisaties van openbaar belang reeds rapporteren over het boekjaar 2024 (verslag in 2025)
- Hoewel de verplichting primair voor grote bedrijven geldt, zijn KMO’s essentieel omdat zij vaak
deel uitmaken van de waardeketen van grote ondernemingen. Grote bedrijven hebben data van
hun leveranciers (vaak KMO's) nodig om aan hun eigen rapporteringsverplichting te voldoen.
Daarnaast bevat ESRS G1 specifieke bescherming voor KMO's, zoals in de betalingspraktijken.
KMO’s zijn financieel kwetsbaar
Belangrijkste thema’s in ESRS G1= business conduct
De standaard ESRS G1 focust op drie grote praktijkgebieden
- Business ethics and corporate culture (Bedrijfsethiek en bedrijfscultuur): Inclusief corruptie- en
omkopingsbestrijding, bescherming van klokkenluiders en dierenwelzijn
- Management of relationships with suppliers (Beheer van relaties met leveranciers): Inclusief
betalingspraktijken (bijv. op tijd betalen)
- Political influence and lobbying (Politieke invloed en lobbyactiviteiten): De activiteiten en
toezeggingen van de onderneming met betrekking tot politieke beïnvloeding
4
