psychologie H7
de systematische benadering
1. uitgangspunten en basisbegrippen
1.1 ons gedrag, gevoelens, gedachten en interacties situeren zich in een
systeem
● zien persoon als schakel binnen een systeem, dat op zijn beurt deel uitmaakt
van andere systemen
● GGGI krijgen pas betekenis binnen het samenspel van elementen en de
relaties tussen die elementen binnen een systeem
● aandacht voor het systeem
intrapsychisch denken of interpsychisch denken of
persoonsgerichte benadering systeemgerichte benadering
persoon staat centraal persoon in relatie tot zijn omgeving
staat centraal
persoon bepaald zelf het systeem bepaald
gekeken naar gedrag, gevoelens en gekeken naar samenhang, verbindingen
gedachten van de persoon en betekenisverlening
aandacht is naar de binnenkant gericht aandacht is naar buiten gericht
mensen functioneren in een verzameling van systemen = hiërarchisch geordend
-> hoe hoger, hoe complexer
-> elk eigen regels
biosfeer > maatschappij > (sub)cultuur > gemeenschap > familie > 2 personen >
persoon > beleving en gedrag > zenuwstelsel > organen > weefsels > cellen >
moleculen > atomen
1.2 ons gedrag, gevoelens, gedachten en interacties worden
multifunctioneel en circulair bepaald
-> mensen voortdurend op zoek naar verklaringen > doen voorspellingen
● lineair causale logica
- oorzaak leidt tot gevolg
- A→B
- gewisseld door circulair causale logica
● circulair causale logica
- A en B beïnvloeden elkaar
- beste voorstellen als een cirkel
- complexiteit van de werkelijkheid komt tot haar recht
- moeilijk om over te spreken want onze taal is lineair
1
, ● monocausaal denken
mensen denken niet enkel niet enkel lineair maar ook geneigd om te denken
in termen van 1 oorzaak en 1 gevolg
-> proberen gebeurtenissen te overzien en controleren
● multicausaliteit
- meerdere factoren leiden samen tot een situatie
- nooit 1 verklaring
- meerdere beïnvloedende factoren
● multifactoriële circulaire beïnvloeding
GGGI zijn constant in een onderlinge wisselwerking en van elkaar en context
afhankelijk
-> moeten vanuit verschillende hoeken kijken welke verschillende
beïnvloedingen er spelen
1.3 de systeemtheorie is een manier van denken die de psychologie
overstijgt
bij ontstaan van systeemtheorie hebben verschillende wetenschappen een
belangrijke rol gespeeld
● gestaltpsychologie
- mensen nemen werkelijkheid waar in gehelen en niet in afzonderlijke
elementen
● cybernetica:
- bestudeert communicatie en systemen op basis van
terugkoppelingsmechanismen
● informatica:
- wetenschap over verwerken van info. met computers
● ecologie:
- wetenschap die de verhouding tussen planten en dieren onderling en
tussen die planten en dieren en hun omgeving bestudeert
systematische benadering is een interdisciplinaire theorie = bestudeert systemen als
entiteit
systeemtheorie ook metatheorie genoemd = een theorie over theorieën, zonder zelf
een specifiek inhoudelijk domein te behandelen
2. hedendaagse denkers
3. kritische kanttekeningen
2
de systematische benadering
1. uitgangspunten en basisbegrippen
1.1 ons gedrag, gevoelens, gedachten en interacties situeren zich in een
systeem
● zien persoon als schakel binnen een systeem, dat op zijn beurt deel uitmaakt
van andere systemen
● GGGI krijgen pas betekenis binnen het samenspel van elementen en de
relaties tussen die elementen binnen een systeem
● aandacht voor het systeem
intrapsychisch denken of interpsychisch denken of
persoonsgerichte benadering systeemgerichte benadering
persoon staat centraal persoon in relatie tot zijn omgeving
staat centraal
persoon bepaald zelf het systeem bepaald
gekeken naar gedrag, gevoelens en gekeken naar samenhang, verbindingen
gedachten van de persoon en betekenisverlening
aandacht is naar de binnenkant gericht aandacht is naar buiten gericht
mensen functioneren in een verzameling van systemen = hiërarchisch geordend
-> hoe hoger, hoe complexer
-> elk eigen regels
biosfeer > maatschappij > (sub)cultuur > gemeenschap > familie > 2 personen >
persoon > beleving en gedrag > zenuwstelsel > organen > weefsels > cellen >
moleculen > atomen
1.2 ons gedrag, gevoelens, gedachten en interacties worden
multifunctioneel en circulair bepaald
-> mensen voortdurend op zoek naar verklaringen > doen voorspellingen
● lineair causale logica
- oorzaak leidt tot gevolg
- A→B
- gewisseld door circulair causale logica
● circulair causale logica
- A en B beïnvloeden elkaar
- beste voorstellen als een cirkel
- complexiteit van de werkelijkheid komt tot haar recht
- moeilijk om over te spreken want onze taal is lineair
1
, ● monocausaal denken
mensen denken niet enkel niet enkel lineair maar ook geneigd om te denken
in termen van 1 oorzaak en 1 gevolg
-> proberen gebeurtenissen te overzien en controleren
● multicausaliteit
- meerdere factoren leiden samen tot een situatie
- nooit 1 verklaring
- meerdere beïnvloedende factoren
● multifactoriële circulaire beïnvloeding
GGGI zijn constant in een onderlinge wisselwerking en van elkaar en context
afhankelijk
-> moeten vanuit verschillende hoeken kijken welke verschillende
beïnvloedingen er spelen
1.3 de systeemtheorie is een manier van denken die de psychologie
overstijgt
bij ontstaan van systeemtheorie hebben verschillende wetenschappen een
belangrijke rol gespeeld
● gestaltpsychologie
- mensen nemen werkelijkheid waar in gehelen en niet in afzonderlijke
elementen
● cybernetica:
- bestudeert communicatie en systemen op basis van
terugkoppelingsmechanismen
● informatica:
- wetenschap over verwerken van info. met computers
● ecologie:
- wetenschap die de verhouding tussen planten en dieren onderling en
tussen die planten en dieren en hun omgeving bestudeert
systematische benadering is een interdisciplinaire theorie = bestudeert systemen als
entiteit
systeemtheorie ook metatheorie genoemd = een theorie over theorieën, zonder zelf
een specifiek inhoudelijk domein te behandelen
2. hedendaagse denkers
3. kritische kanttekeningen
2
