Groot worden: een samenvatting van de ontwikkelingspsychologie van het kind

Baby (0 – 1,5 jaar) Peuter (1,5 – 3 jaar) Kleuter (3 – 6 jaar) Lagere schoolkind (6 – Adolescent (12 – 18 jaar
12 jaar)
Lichamelijke Grote groei  Asynchrone groei = niet  Groeitempo in lengte en Begin lagere school  Overgangsperiode
ontwikkeling  Ontwikkeling van tanden alle lichaamsdelen groeien gewicht vertraagt = eerste strekking  Sommige prettig, sommi
(melkgebit) – start bij baby in dezelfde proportie,  Geringe sekseverschillen in  Door sneller groeien moeite met die
op 6 maanden hierdoor meer lengte en gewicht ledematen in verhouding verandering
verhoudingen volwassen  Groei is eerder synchroon tot hoofd en vervanging  Lichaam ontwikkelt zich i
lichaam = in proportie groeien van baby-vet door volwassenlichaam
 Groeitempo in lengte en spierweefsel verdwijnen  Ook seksespecifieke
gewicht vertraagt ronde mollige veranderingen tijdens
 Slanker (vetverbranding) lichaamsvormen kleuter pubertijdsjaren
 Geringe sekseverschillen
 Ontwikkeling van tanden  ‘volwassen’ proporties Belangrijke veranderingen
(melkgebit) – start bij baby  Melktanden wisselen  Versnelling van de
op 6 maanden  Grote groei lichaamsgroei en de
verandering in
Einde lagere school lichaamsproporties
(adolescentie)  Ontwikkeling van
= tweede strekking secundaire
 Moment van groei heeft geslachtskenmerken en d
invloed op sociaal- geslachtsorganen =
emotionele ontwikkeling seksuele rijpingsprocesse

=> ontstaan wanneer volwasse
hoeveelheden
geslachtshormonen en
groeihormonen geproduceerd
worden

 Voor meisjes (einde rond
15) 1 tot 2 jaar eerder da
voor jongens (einde rond
16)
 Ook individuele verschille

De seksuele
rijpingsprocessen
 Primaire
geslachtskenmerken
ontwikkelen
= lichamelijke
ontwikkelingen die
rechtstreeks betrekking
hebben op de
voortplanting: genitaliën
(geslachtsorganen), eers
menstruatie (menarche)
eerste zaadlozing
(spermarche)
 Secundaire
geslachtskenmerken
ontwikkelen
= zichtbare tekenen van
seksuele rijping die niet

, direct betrekking hebben
op de voortplanting:
borstontwikkeling, pubair
beharing en (voor
jongens!) verlaging van d
stem

Versnelling van groei en
verandering in proporties
1) versnelling van groei
 Groei, lengte, gewicht, …
 Groeiversnelling niet voo
heel het lichaam tegelijk
 Eerste hoofd, handen en
voeten, dan armen en
benen, dan romp = twee
strekking
 Meisjes beginnen eerder
aan deze groeiversnelling
dan jongens (= even ‘gek
grootteverschil van
ongeveer 11 tot 14 jaar)
2) verandering in
lichaamsproporties
 Jongens: bredere
schouders, smallere
heupen, langere benen
 Meisjes: smallere
schouders, bredere
heupen, kortere benen
 Verhouding spier-en
vetontwikkeling jongens
meisjes verschilt: meisjes
meer vet, jongens meer
spier
 Algemene veranderingen
uithoudingsvermogen
stijgt, huid wordt vettiger
(acne), zweetklieren
nemen toe

Gevolgen van
rijpingsprocessen
 Nieuwe uitdagingen,
grotere kwetsbaarheid en
spanningen
 Lichamelijke ontwikkeling
leidt tot psychische
reacties en bevragen
zelfbeeld (tirannie van de
norm, jeugdpuistjes, …)

Acceleratieverschijnsel
= versnelde ontwikkeling van d

, huidige adolescent in vergelijkin
met de adolescenten van enkel
generaties geleden
 Nu groter en vroeger
geslachtsrijp
 Redenen:
 Rijkere voeding
 Betere gezondheidszo
 Afschaffing
kinderarbeid
 Doorbreken seksuele
taboes
Motorische ontwikkeling Grote groei:  Fundamentele  Fundamentele  Motoriek verbetert sterk  Enfant parfait bereikt in
 Reflexen bewegingsactiviteiten bewegingsactiviteiten  Vanaf 12j voordeel lagere school
 Zitten (= belangrijk in menselijk (start in peutertijd) nemen jongens  Spierweefsel ontwikkelt n
 Grijpen leven: springen, rennen toe  6j = Evenwicht,  Kracht en
 Staan hinkelen, …) nemen toe  Kwalitatieve lichaamsbeheersing en uithoudingsvermogen
 Lopen  Zelfredzaamheid neemt verandering: ze worden hand-oogcoördinatie nemen toe (o.a. vergrotin
 kruipen toe: meer zelfstandigheid, er beter in! nemen toe hart en longen hebben
wilt graag en kan veel zelf  Moeilijke bewegingen met  10j = perfecte beheersing invloed)
doen. evenwicht worden eigen van het eigen lichaam =  Sporten wordt belangrijk
 Grove en fijne motoriek gemaakt door de kleuter l’enfant parfait / volmaakt om meerdere redenen
ontwikkelen verder.  Zelfredzaamheid neemt kind  Technieken verbetere
 Zindelijkheidstraining = toe  Relatie tussen motorische  Lichamelijke
leren beheersen van de  Fijne motoriek ontwikkelt en sociaal-emotionele aantrekkelijkheid
sluitspieren = vooruitgang in ontwikkeling: belangrijk vergroten
OPGELET! Niet constructies, inkleuren, voor acceptatie en plaats  Competitieve plaats
forceren! puzzels, knippen, plakken, in groep, anders verwerven
=> kan leiden tot trauma … ‘overblijvers’  ‘just for fun’ -
 Middagdutje is belangrijk,  Handvoorkeur (einde  Sportactiviteiten amusement (met
kunnen ook een hele nacht kleuter) (meerdere sporten leeftijdsgenoten)
doorslapen = links- of uitproberen tot 14j)
rechtshandigheid duidelijk
Motorische ontwikkeling verkiezen
stimuleren is belangrijk
 ruimte binnen en buiten
 diverse spelmaterialen
Tekenontwikkeling - Duidelijke vorderingen: Duidelijke vorderingen: Schematische fase van  Kritischere houding t.a.v.
Tot 4j in het krabbelstadium, de Toevallige lijnen en krabbels kleuterperiode gaat over naar tekeningen (eindresultaa
oudere peuter kan beheerst (grote bewegingen) worden naturalistische stadium omwille van beperkingen
krabbelen. cirkelvormige lijnen (met enkel (visueel realisme – 7 tot 12j) in realistische weergave
hand of vingers bewegen) en = kind tekent werkelijkheid zoals van de werkelijkheid
 Toevallige lijnen en krijgen betekenis (benoemen) als ze er uit ziet / is en meer details  Ontevreden kijk op eigen
krabbels worden toevallige symbool voor de werkelijkheid kunnen.
geometrische figuren.  meer realiteitszin  Daarom soms stoppen,
Peuter tekent om het tekenen Evolutie in het benoemen o realistischere details blijven herbeginnen of
zelf en het plezier dat hij  Eerst na het tekenen o realistischere toevlucht in kalmerend
hieraan beleeft.  Dan tijdens het tekenen proporties tekenen of karikaturen
 Ten slotte voor het = neemt toe!  Enkele jongeren verfijnen
tekenen o realistischere hun tekentechnieken zod
= doel voor ogen en vormen het resultaat de kritische
taak goed ten einde  verdwijnen stijve realiteitstoets kan
brengen ledematen en foutieve doorstaan
bevestigingen