1 Inleiding tot het onderzoekproces
1.1 Aanleiding van onderzoek
Onderzoek kan is breed inzetbaar en kan zowel fundamenteel als
toegepast van aard zijn. De oorzaak van een onderzoek vertrekt vanuit
een specifieke vraag over iets wat we nog niet kennen of beter willen
begrijpen.
1.1.1 Fundamenteel onderzoek
Gericht op het uitbreiden en verdiepen van onze kennis zonder
directe toepassing in de praktijk voor ogen te hebben
o Betere willen bergrijpen hoe bepaalde processen lopen
o Gericht op theoretische vragen die nieuwe inzichten opleveren
Bijvoorbeeld fundamenteel onderzoek naar een virus: de
onderzoekers willen de mechanismes ontrafelen van dit virus maar
is niet gericht op een oplossing tegen het onderzoek.
1.1.2 Toegepast onderzoek
Gericht op het beantwoorden van specifieke vragen of het
ontwikkelen van concrete oplossingen
o Voortgebouwd uit inzichten die zijn opgedaan in fundamenteel
onderzoek
Terugkomend op het onderzoek naar virus: een onderzoekers
gebruiken de kennis van het fundamenteel onderzoek om een veilig
en effectief vaccin te ontwikkelen
Zowel fundamenteel als toegepast onderzoek zijn cruciaal binnen de
wetenschap. Fundamenteel onderzoek zorgt voor een diepere kennis
basis. Toegepast onderzoek zet deze kennis om in toepassingen die directe
impact hebben op de samenleving.
Voorbeeld onderzoeksvragen:
- Fundamenteel onderzoek: "Hoe beïnvloedt slaap de werking van
neurale netwerken in de hersenen tijdens geheugenconsolidatie?"
- Toegepast onderzoek: “Hoe kan het verbeteren van de slaapkwaliteit
de geheugenprestaties van studenten tijdens examens verbeteren?"
1.2 De probleemstelling
Het definiëren van een probleemstelling is essentieel in een
onderzoeksproces
Helpt om het onderzoek helder te krijgen en zorgt voor een
praktisch en relevant onderzoek.
De 5xW+H methode helpt om het probleem vanuit verschillende
invalshoeken te benaderen: Wie, wat, waar, wanneer, waarom en
hoe
, 1.2.1 WAT is het probleem
Om een praktijkprobleem te beschrijven is het belangrijk om te formuleren
wat er precies aan de hand is
- Wat gaat er mis?
- Wat is niet wenselijk of onaanvaardbaar?
- Wat wordt er gemist?
- Wat kan beter?
- Wat is wel succesvol en kan eventueel breder geïmplementeerd
worden?
- Wat is de onopgeloste vraag waarop een antwoord gezocht moet
worden?
1.2.2 Wie heeft het probleem
Het moet duidelijk zijn wie door het probleem getroffen wordt. Dit kunnen
verschillende belanghebbende zijn.
- Welke personen of groepen ervaren het probleem?
- Wat is hun rol in het probleem?
- Hoe ervaren zijn het probleem?
1.2.3 Wanneer treedt het probleem op?
Het is van belang om te beschrijven op welke momenten het probleem
zich manifesteert
- Op welke momenten treedt het probleem op?
- Op welke frequentie treedt het probleem op?
1.2.4 Waarom is het een probleem?
Het is belangrijk om duidelijk te hebben waarom het een probleem is dit
maakt het onderzoek meer relevant
1.2.5 Waar doet het probleem zich voor?
Op welke plekken, gebieden, onderdelen, processen wordt het probleem
ervaren?
1.2.6 Hoe is het probleem ontstaan
Het is belangrijk om te weten hoe het probleem tot stand is gekomen.
Door het probleem zorgvuldig te formuleren worden verschillende
problemen duidelijk en legt een goede basis voor het formuleren van de
doelstellingen van het onderzoek.
1.3 De onderzoekscyclus
Onderzoekers leveren geen directe oplossingen. Er wordt kennis gedeeld
die professionals kunnen toepassen in hun praktijk.
1.3.1 Kennis als basis voor oplossingen.
Onderzoekers leveren informatie zonder daar oplossingen voor te bieden.
Onderzoekers bieden kennis, maar nieuwe kennis roept vaak weer nieuwe
, vragen op wat leidt tot nieuw onderzoek. Dit continue proces wordt de
onderzoek cyclus genoemd
Een onderzoek cyclus is niet lineair, maar circulair wat betekend dat de
resultaten van één cyclus vaak de basis vormen voor toekomstig
onderzoek
1.3.2 De onderzoekscyclus in stappen
1) Theorie/ probleem als startpunt.
a. Fundamenteel onderzoek is de oorzaak
van een theoretische vraag die nog
verdere verdieping nodig heeft
b. Toegepast onderzoek: de vraag
onmiddellijk ingegeven door een
praktijkprobleem
2) Formuleren van een onderzoeksvraag
Op basis van de eerder gekregen theorie of probleem wordt een
onderzoeksvraag geformuleerd. Dit biedt de richting van het gehele
onderzoek, het is specifiek en helder om een duidelijke vraag te
kunnen formuleren.
3) Opstellen van een onderzoeksplan
Een plan dat de details biedt van hoe het onderzoek gevoerd zal
worden (data, manier, …)
4) Uitvoeren van het onderzoek: het verzamelen van alle gegevens,
dit gebeurt telkens volgens de richtlijnen van het onderzoeksplan of
protocol.
5) Conclusies trekken en nieuwe kennis genereren. Na dat alle
gegevens verzameld zijn, worden er conclusies getrokken die een
antwoord bieden op de onderzoeksvraag.
6) Nieuw probleem en vervolgonderzoek
Deze kennis roept vaak ook nieuwe vragen op, dat de aanleiding kan
zijn tot verder of nieuw onderzoek wat de cyclus weer opnieuw kan
laten beginnen.
1.3.3 Het belang van de onderzoekscyclus
Het is een doorlopend proces dat zorgt voor een wetenschappelijke
vooruitgang en voor voedings- en dieetkunde uiterst relevant is om de
relatie tussen voeding en het lichaam te kunnen bereiken.
- Evidence based practice: voedingsadviezen moeten gebaseerd zijn
op wetenschappelijk onderzoek (het moet verifieerbaar zijn)
- Complexiteit van voedingsvraagstukken: voedingsgerelateerde
problemen zijn vaak complex en multifactorieel.
- Beleidsimplicaties: onderzoek in voedings- en dieetkunde kan directe
implicaties (de kennis uit dit onderzoek die invloed heeft op
beslissingen, acties, strategieën) hebben voor het
volksgezondheidsbeleid. Grondig onderzoek biedt robuuste
resultaten die duidelijk bruikbaar zijn.
1.1 Aanleiding van onderzoek
Onderzoek kan is breed inzetbaar en kan zowel fundamenteel als
toegepast van aard zijn. De oorzaak van een onderzoek vertrekt vanuit
een specifieke vraag over iets wat we nog niet kennen of beter willen
begrijpen.
1.1.1 Fundamenteel onderzoek
Gericht op het uitbreiden en verdiepen van onze kennis zonder
directe toepassing in de praktijk voor ogen te hebben
o Betere willen bergrijpen hoe bepaalde processen lopen
o Gericht op theoretische vragen die nieuwe inzichten opleveren
Bijvoorbeeld fundamenteel onderzoek naar een virus: de
onderzoekers willen de mechanismes ontrafelen van dit virus maar
is niet gericht op een oplossing tegen het onderzoek.
1.1.2 Toegepast onderzoek
Gericht op het beantwoorden van specifieke vragen of het
ontwikkelen van concrete oplossingen
o Voortgebouwd uit inzichten die zijn opgedaan in fundamenteel
onderzoek
Terugkomend op het onderzoek naar virus: een onderzoekers
gebruiken de kennis van het fundamenteel onderzoek om een veilig
en effectief vaccin te ontwikkelen
Zowel fundamenteel als toegepast onderzoek zijn cruciaal binnen de
wetenschap. Fundamenteel onderzoek zorgt voor een diepere kennis
basis. Toegepast onderzoek zet deze kennis om in toepassingen die directe
impact hebben op de samenleving.
Voorbeeld onderzoeksvragen:
- Fundamenteel onderzoek: "Hoe beïnvloedt slaap de werking van
neurale netwerken in de hersenen tijdens geheugenconsolidatie?"
- Toegepast onderzoek: “Hoe kan het verbeteren van de slaapkwaliteit
de geheugenprestaties van studenten tijdens examens verbeteren?"
1.2 De probleemstelling
Het definiëren van een probleemstelling is essentieel in een
onderzoeksproces
Helpt om het onderzoek helder te krijgen en zorgt voor een
praktisch en relevant onderzoek.
De 5xW+H methode helpt om het probleem vanuit verschillende
invalshoeken te benaderen: Wie, wat, waar, wanneer, waarom en
hoe
, 1.2.1 WAT is het probleem
Om een praktijkprobleem te beschrijven is het belangrijk om te formuleren
wat er precies aan de hand is
- Wat gaat er mis?
- Wat is niet wenselijk of onaanvaardbaar?
- Wat wordt er gemist?
- Wat kan beter?
- Wat is wel succesvol en kan eventueel breder geïmplementeerd
worden?
- Wat is de onopgeloste vraag waarop een antwoord gezocht moet
worden?
1.2.2 Wie heeft het probleem
Het moet duidelijk zijn wie door het probleem getroffen wordt. Dit kunnen
verschillende belanghebbende zijn.
- Welke personen of groepen ervaren het probleem?
- Wat is hun rol in het probleem?
- Hoe ervaren zijn het probleem?
1.2.3 Wanneer treedt het probleem op?
Het is van belang om te beschrijven op welke momenten het probleem
zich manifesteert
- Op welke momenten treedt het probleem op?
- Op welke frequentie treedt het probleem op?
1.2.4 Waarom is het een probleem?
Het is belangrijk om duidelijk te hebben waarom het een probleem is dit
maakt het onderzoek meer relevant
1.2.5 Waar doet het probleem zich voor?
Op welke plekken, gebieden, onderdelen, processen wordt het probleem
ervaren?
1.2.6 Hoe is het probleem ontstaan
Het is belangrijk om te weten hoe het probleem tot stand is gekomen.
Door het probleem zorgvuldig te formuleren worden verschillende
problemen duidelijk en legt een goede basis voor het formuleren van de
doelstellingen van het onderzoek.
1.3 De onderzoekscyclus
Onderzoekers leveren geen directe oplossingen. Er wordt kennis gedeeld
die professionals kunnen toepassen in hun praktijk.
1.3.1 Kennis als basis voor oplossingen.
Onderzoekers leveren informatie zonder daar oplossingen voor te bieden.
Onderzoekers bieden kennis, maar nieuwe kennis roept vaak weer nieuwe
, vragen op wat leidt tot nieuw onderzoek. Dit continue proces wordt de
onderzoek cyclus genoemd
Een onderzoek cyclus is niet lineair, maar circulair wat betekend dat de
resultaten van één cyclus vaak de basis vormen voor toekomstig
onderzoek
1.3.2 De onderzoekscyclus in stappen
1) Theorie/ probleem als startpunt.
a. Fundamenteel onderzoek is de oorzaak
van een theoretische vraag die nog
verdere verdieping nodig heeft
b. Toegepast onderzoek: de vraag
onmiddellijk ingegeven door een
praktijkprobleem
2) Formuleren van een onderzoeksvraag
Op basis van de eerder gekregen theorie of probleem wordt een
onderzoeksvraag geformuleerd. Dit biedt de richting van het gehele
onderzoek, het is specifiek en helder om een duidelijke vraag te
kunnen formuleren.
3) Opstellen van een onderzoeksplan
Een plan dat de details biedt van hoe het onderzoek gevoerd zal
worden (data, manier, …)
4) Uitvoeren van het onderzoek: het verzamelen van alle gegevens,
dit gebeurt telkens volgens de richtlijnen van het onderzoeksplan of
protocol.
5) Conclusies trekken en nieuwe kennis genereren. Na dat alle
gegevens verzameld zijn, worden er conclusies getrokken die een
antwoord bieden op de onderzoeksvraag.
6) Nieuw probleem en vervolgonderzoek
Deze kennis roept vaak ook nieuwe vragen op, dat de aanleiding kan
zijn tot verder of nieuw onderzoek wat de cyclus weer opnieuw kan
laten beginnen.
1.3.3 Het belang van de onderzoekscyclus
Het is een doorlopend proces dat zorgt voor een wetenschappelijke
vooruitgang en voor voedings- en dieetkunde uiterst relevant is om de
relatie tussen voeding en het lichaam te kunnen bereiken.
- Evidence based practice: voedingsadviezen moeten gebaseerd zijn
op wetenschappelijk onderzoek (het moet verifieerbaar zijn)
- Complexiteit van voedingsvraagstukken: voedingsgerelateerde
problemen zijn vaak complex en multifactorieel.
- Beleidsimplicaties: onderzoek in voedings- en dieetkunde kan directe
implicaties (de kennis uit dit onderzoek die invloed heeft op
beslissingen, acties, strategieën) hebben voor het
volksgezondheidsbeleid. Grondig onderzoek biedt robuuste
resultaten die duidelijk bruikbaar zijn.
