samenvatting aansprakelijkheids-en verzekeringsrecht

Aansprakelijkheid-en verzekeringsrecht



Les 1: inleiding



Aansprakelijkheid Vervolgbaarheid wegens veroorzaakte schade, verplichting tot herstel schade
ten opzichte van derden
Roerende goederen Goederen die verplaatsbaar zijn zonder schade te berokkenen
Onroerende goederen Goederen die NIET verplaatsbaar zijn zonder schade te berokkenen



Soorten aansprakelijkheid:

Strafrechtelijke aansprakelijkheid: verplichting om strafrechtelijke sanctie te ondergaan na begaan misdrijf

o Behoort tot publiekrecht: schending van openbare orde (gevolg: OM/parket stelt vordering in)
o Doel: bestraffen
o Misdrijf nodig
 Misdrijf: inbreuk op strafwet (overtreding, wanbedrijf of misdaad)
 Nullum crimen (poeha), sine lege: je kan alleen gestraft worden voor iets als het al in
wet staat dat het verboden is – welke straf erop staat
o Persoonlijk karakter/individueel:
 Voorbeeld: 16-jarige is betrokken bij vechtpartij – ouders kunnen burgerlijk
aansprakelijk zijn , NOOIT
strafrechtelijk aansprakelijk


Burgerlijke aansprakelijkheid: verplichting tot herstel van schade wegens contractuele
wanprestatie/onrechtmatige daad

o Behoort tot privaatrecht
o Doel: vergoeden – NIET bestraffen
 Geen misdrijf wel contractuele wanprestatie of onrechtmatige daad nodig


Soorten:

o Contractuele aansprakelijkheid: aansprakelijkheid wegens niet-nakoming of gebrekkige nakoming van
contractuele verbintenis (contractuele wanprestatie)

o Buitencontractuele aansprakelijkheid: aansprakelijkheid wegens plegen van onrechtmatige daad
waardoor schade aan andere wordt veroorzaakt, zonder dat er contractuele band bestaat tussen
partijen

o Quasi-contractuele aansprakelijkheid: aansprakelijkheid ontstaan zonder contract & zonder fout, maar
omwille van wettelijk opgelegde verbintenis die voortvloeit uit feitelijke situatie die door bilijkheid
herstel vereist




Deontologische aansprakelijkheid: verplichting tot ondergaan van deontologische sancties wegens
schending plichtenleer

o Voorbeeld: schrappen (je mag beroep niet meer uitoefenen), schorsing of blaam (“tik op de
vingers”)




Strafrechtelijke en burgerlijke aansprakelijkheid:

o Vordering nodig voor schadelijder voor schadevergoeding
o Schadevergoeding: burgerlijke rechtbank of burgerlijke partij-stelling voor strafrechtbank
o Strafrechtelijke en burgerlijke aansprakelijkheid kunnen samen voorkomen

, o Voorbeeld: Een bestuurder rijdt door rood licht en veroorzaakt een ongeval waarbij iemand
gewond raakt.
 Strafrechtelijke aansprakelijkheid: hij wordt vervolgd voor het misdrijf “onopzettelijke
slagen en verwondingen”.
 Burgerlijke aansprakelijkheid: hij moet het slachtoffer vergoeden voor de geleden
schade

Verschil in contractuele en buitencontractuele aansprakelijkheid:

o Bevrijdingsbeding, schadebeding en andere contractuele bepalingen
o Contractuele aansprakelijkheid
 Bevrijdingsbeding/ exonerartie: contractuele bepaling waarbij schuldenaar NIET
aansprakelijk wordt gesteld voor niet nakoming verbintenis
 Schadebeding: contractuele clausule waarin de partijen op voorhand overeenkomen
welk bedrag (of welke berekeningswijze) verschuldigd zal zijn als één partij haar
verbintenissen niet nakomt.

o Buitencontractuele aansprakelijkheid
 Clausules niet mogelijk, aangezien er geen contract is



o Vergoedbare schade
o Contractuele aansprakelijkheid: enkel voorzienbare schade mag vergoed worden
o Buitencontractuele aansprakelijkheid: alle schade kan vergoed worden



o Bewijslast bij contractuele resultaatverbintenis
o Middelenverbintenis: schuldenaar moet alle nodige zorg besteden, maar niet noodzakelijk
resultaat bereiken
 Voorbeeld: arts die ingreep zal uitvoeren
 Bewijslast: zwaarder - Schuldeiser moet aantonen dat schuldenaar onvoldoende zorg
heeft besteed

o Resultaatverbintenis: schuldenaar moet bepaald resultaat bereiken
 Voorbeeld: levering van een product
 Bewijslast: lichter – schuldeiser moet bewijzen dat resultaat niet bereikt is



o Verjaringsregels
o Verjaring: verlies van rechtsvordering wegens verstrijken van wettelijk bepaalde termijn
 Contractuele aansprakelijkheid: 10 jaar
 Buitencontractuele aansprakelijkheid: 5 jaar vanaf dag dat je op de hoogte bent van
schade & identiteit aansprakelijk persoon


o Bewijsrecht
o Contractuele aansprakelijkheid: geschrift vereist indien waarde <3.500 euro
o Buitencontractuele aansprakelijkheid: vrij bewijs – elk soort bewijs is toegestaan

, Les 2: samenloop en coëxistentie – contractuele en buitencontractuele aansprakelijkheid



Contractuele aansprakelijkheid:

 Voor wie is men aansprakelijk
o Eigen fouten
o Fouten van hulppersonen (Art. 5.229 BW) – mensen die schuldenaar inschakelt om verbintenis
uit te voeren
 Soorten hulppersonen:
 Aangestelden: personen die onder jouw gezag/toezicht werken
(werknemers, stagiairs)
 Zelfstandige uitvoeringsagenten: personen die zelfstandig werken,
maar die jij inschakelt om jouw contractuele verbintenis uit te voeren

⚠️niet iedereen die helpt is een hulppersoon: wie enkel materiële hulpmiddelen ter beschikking stelt is geen
hulppersoon ⚠️



Kan aangestelde of zelfstandige uitvloeringsagent aansprakelijkheid oplopen?

 Contractuele aansprakelijkheid
o Hulppersonen heeft zelf geen contract met schuldeiser van opdrachtgever
 Aansprakelijk voor eigen fouten en die van hulppersoon

 Buitencontractuele aansprakelijkheid
o Zelfstandige uitvoeringsagent
 kan buitencontractueel aansprakelijk gesteld worden

o Aangestelde
 ⚠️quasi-immuniteit ⚠️afgeschaft sinds 1 januari
 Aangestelde geniet meestal van quasi-immuniteit
 Hij/zij kan niet rechtstreeks buitencontractueel aansprakelijk gesteld worden
tenzij er sprake is van:
o Opzettelijke fout
o Zware fout
o Herhaaldelijke lichte fout

Samenloop



Samenloop: contractpartijen toch beroep doen op buitencontractuele aansprakelijkheid

 Er is dus
o Een contractuele relatie (overeenkomst)
o Een contractuele wanprestatie (slechte uitvoering van contract)

 Waarom beroep doen op buitencontractuele aansprakelijkheid:
o Ontsnapping Bevrijdingsbeding (niet aansprakelijk boven… of indien…)
o Profiteren van langere verjaringstermijn
o Bredere omvang schadevergoeding
o Dekking rechtsbijstand

 Principe samenloopverbod
o Contractpartijen kunnen zich, binnen contractuele verhouding NIET beroepen op
buitencontractuele regels tenzij anders bedongen – door sluiten contract kiezen partijen
ervoor dat alle rechten, plichten en risico’s geregeld worden door contract