aandoeningen van de slokdarm
tack: les 1 en 2
Maagdarmstelsel:
*mesenterium: dubbel peritoneum blad
Over duodenum en deel van colon
Bevat: arterie, venen, lymfestelsel, vetweefsel
Darmwand:
Mucosa
Submucosa
Muscularis externa
Serosa
Veel zenuwen
Veel hormonen
continu door hersenen in het oog gehouden: belongingssysteem bij eten
Overleven
Maagdarmziektes:
Frequent
Vrouwen > mannen
Toenemend tot 45 daarna minder gi ziektes ( als je niks anders hebt)
Digestieve tumoren:
= belangrijke oorzaak mortaliteit
Alcohol -> slokdarmkanker, colonrectale kanker, lever + pancreatische ziekten
, Aandoeningen van de slokdarm
Heel variabel
Grote bron van morbiditeit
Cricofaryngeus = bovenste slokdarm sfincter
Bovenste 1/3 gestreeept spierweefsel
Onderste 2/3 glad spierweefsel
3 typische symptomen van de slokdarm
-dysfagie
-pyrosis en regurgitatie
-thoracale pijn
(-) globus gevoel
*globus gevoel: gevoel krop in de keel
Werking bovenste slokdarm sfincter
Secundair:
-verslikken
-vermageren
-anemie
-hoest, keellast
Dysfagie:
= Achter borsbeen na passage iets blijven zitten
Organisch vs functioneel
Organisch functionele
Vernauwing van het lumen afsluiten lumen door contractie
Etiologie: strictuur, tumor etiologie: achalasia; niet contraheren
Onderzoek: vernauwing onderzoek: niets te zien
Symptomen: symptomen:
Initieel enkel voor vast voedsel direct voor vast en vloeibaar
Voedselimpactie grote taaie bolus pijnaanvallen los van bollus (s’nachts)
Progressief ontstaan chronisch, flucturererend
*snellere progressie maligne tumor
Verloop? Initieel vast en vloeibaar? Verslikken? Pijn na het eten of ook op random momenten?
Oro-pharyngeaal vs oesofagale dysfagie
Oro-pharyngeaal oesofagale dysfagie
Bij het afslikken later blijven vastzitten
Overgang van keelholte naar slokdarm lukt niet overgang van slokdarm naar maag
Zit het vast na het afslikken? Krijg je het niet afgeslikt?
Verslik je je soms *kan in foute keelgat schieten
!!!! alarm teken voor esofagogastroscopie
odynofagie
,= pijn na het slikken bij passage van de bolus
Wanneer bolus in de slokdarm komt
Etiologie: reflux esofagitis, virale of candida esofagitis,
Mechanisme: aantasting mucosa door
-reflux
-virus
-candida
*Impactie pijn
= doffe / krampende pijn retrosternaal door contracties boven geimpacteerde bolus
Stenose? -> checken op tumor
!!! alarm teken voor esofagogastroscopie
Pyrosis en regurgitatie
Pyrosis = branderig gevoel dat opstijgt achter het jejunum
Symptomen:
Pijn laag achter borstbeen
Regurgitatie = zuur, bitter of niet zuur vocht dat tot in de mond komt
soms enkel opstiend gevoel achter borstbeen
Maag inhoudt terug komen achter borstbeen dat je voelt
Globus gevoel
= gevoel dat er iets in de keel zit, brok in de keel
*geen duidelijk verband met slikken / deglutitiie
Etiologie: onzekere oozaak
Mechanisme: Hypertonie bovenste sfincter+ hypersensitiviteit zenuwen bovenste deel keel
Symptomen:
Gevoel dat er iets in de keel zit
Verdwijnt meestal met het eten
Vooral bij nerveuze personen
Gaat het weg bij het eten? Is het constant aanwezig? Lukt het slikken nog goed?
samenvatting
!!! dysfagie, odynofagie -> esofagogastroscopie
Dysfagie: functioneel vs organisch, orofaryneaal vs oesofaryngeaal
Odynofagie: beschadiging mucosa vs impactie pijn
Globusgevoel: hypertensie: verdwijnt tijdens eten
Pyrosis: laag borstbeen reguritatie: tot aan mond of voelen opstijgen
Technische onderzoeken bij het vermoeden van slokdarmlijden
Anamnese
, Geen ko bij slodkarm
*drinken -> zien of je goed kan afslikken
Endoscopie
= flexibele buis + lichtbron
In slokdarm mucosa, vernauwingen, ontstekingen zien
Biopsies, vernauwingen openen, bloedingenstoppen, bloedvat dichtklippen
Meestal eerste onderzoek
Voordeel: nadeel:
Directe visualisatie nausea
Biopsies braakneigingen
Kort, snel veilig
Sedatie?
Pt merkt niet wat er gebeurd is
<-> kan niet goed functioneren daarna
Obv
-angst
-voorkeur pt
-wat je gaat doen bv dilatatie -> sedatie
Wanneer?
-oppervlakkige letsels zien
-biopsie
-therapie
Ph meting
= zuurprofiel meten
Over 24u ien hoeveel zuur er terug komt
5cm boven gastro-oesofagale junctie
Percentage tijd ph in slokdamr <4
Meer dan 6% van de tijd? -> abnormale reflux
+ impedantie:
Alle passage meten van vloeistof en lucht
Reflux en aerofagie meten
Mechanisme:
Elektrodes met kleine stroom
Goed geleiden: biologische vloeistoffen (ionen in)
Slecht geleiden: lucht
Het zuur:
Val in elektrische weerstand v onder naar bov
manometrie
= slokdarmdrukken mten
motorische functie: meting contracties slokdarm rust vs slikmanoevre
meten thv
-faryngo-oesofagle sfincter (cricooesofageus)
-slokdarmlichaam
-gastro-oesofagale sfincter
tack: les 1 en 2
Maagdarmstelsel:
*mesenterium: dubbel peritoneum blad
Over duodenum en deel van colon
Bevat: arterie, venen, lymfestelsel, vetweefsel
Darmwand:
Mucosa
Submucosa
Muscularis externa
Serosa
Veel zenuwen
Veel hormonen
continu door hersenen in het oog gehouden: belongingssysteem bij eten
Overleven
Maagdarmziektes:
Frequent
Vrouwen > mannen
Toenemend tot 45 daarna minder gi ziektes ( als je niks anders hebt)
Digestieve tumoren:
= belangrijke oorzaak mortaliteit
Alcohol -> slokdarmkanker, colonrectale kanker, lever + pancreatische ziekten
, Aandoeningen van de slokdarm
Heel variabel
Grote bron van morbiditeit
Cricofaryngeus = bovenste slokdarm sfincter
Bovenste 1/3 gestreeept spierweefsel
Onderste 2/3 glad spierweefsel
3 typische symptomen van de slokdarm
-dysfagie
-pyrosis en regurgitatie
-thoracale pijn
(-) globus gevoel
*globus gevoel: gevoel krop in de keel
Werking bovenste slokdarm sfincter
Secundair:
-verslikken
-vermageren
-anemie
-hoest, keellast
Dysfagie:
= Achter borsbeen na passage iets blijven zitten
Organisch vs functioneel
Organisch functionele
Vernauwing van het lumen afsluiten lumen door contractie
Etiologie: strictuur, tumor etiologie: achalasia; niet contraheren
Onderzoek: vernauwing onderzoek: niets te zien
Symptomen: symptomen:
Initieel enkel voor vast voedsel direct voor vast en vloeibaar
Voedselimpactie grote taaie bolus pijnaanvallen los van bollus (s’nachts)
Progressief ontstaan chronisch, flucturererend
*snellere progressie maligne tumor
Verloop? Initieel vast en vloeibaar? Verslikken? Pijn na het eten of ook op random momenten?
Oro-pharyngeaal vs oesofagale dysfagie
Oro-pharyngeaal oesofagale dysfagie
Bij het afslikken later blijven vastzitten
Overgang van keelholte naar slokdarm lukt niet overgang van slokdarm naar maag
Zit het vast na het afslikken? Krijg je het niet afgeslikt?
Verslik je je soms *kan in foute keelgat schieten
!!!! alarm teken voor esofagogastroscopie
odynofagie
,= pijn na het slikken bij passage van de bolus
Wanneer bolus in de slokdarm komt
Etiologie: reflux esofagitis, virale of candida esofagitis,
Mechanisme: aantasting mucosa door
-reflux
-virus
-candida
*Impactie pijn
= doffe / krampende pijn retrosternaal door contracties boven geimpacteerde bolus
Stenose? -> checken op tumor
!!! alarm teken voor esofagogastroscopie
Pyrosis en regurgitatie
Pyrosis = branderig gevoel dat opstijgt achter het jejunum
Symptomen:
Pijn laag achter borstbeen
Regurgitatie = zuur, bitter of niet zuur vocht dat tot in de mond komt
soms enkel opstiend gevoel achter borstbeen
Maag inhoudt terug komen achter borstbeen dat je voelt
Globus gevoel
= gevoel dat er iets in de keel zit, brok in de keel
*geen duidelijk verband met slikken / deglutitiie
Etiologie: onzekere oozaak
Mechanisme: Hypertonie bovenste sfincter+ hypersensitiviteit zenuwen bovenste deel keel
Symptomen:
Gevoel dat er iets in de keel zit
Verdwijnt meestal met het eten
Vooral bij nerveuze personen
Gaat het weg bij het eten? Is het constant aanwezig? Lukt het slikken nog goed?
samenvatting
!!! dysfagie, odynofagie -> esofagogastroscopie
Dysfagie: functioneel vs organisch, orofaryneaal vs oesofaryngeaal
Odynofagie: beschadiging mucosa vs impactie pijn
Globusgevoel: hypertensie: verdwijnt tijdens eten
Pyrosis: laag borstbeen reguritatie: tot aan mond of voelen opstijgen
Technische onderzoeken bij het vermoeden van slokdarmlijden
Anamnese
, Geen ko bij slodkarm
*drinken -> zien of je goed kan afslikken
Endoscopie
= flexibele buis + lichtbron
In slokdarm mucosa, vernauwingen, ontstekingen zien
Biopsies, vernauwingen openen, bloedingenstoppen, bloedvat dichtklippen
Meestal eerste onderzoek
Voordeel: nadeel:
Directe visualisatie nausea
Biopsies braakneigingen
Kort, snel veilig
Sedatie?
Pt merkt niet wat er gebeurd is
<-> kan niet goed functioneren daarna
Obv
-angst
-voorkeur pt
-wat je gaat doen bv dilatatie -> sedatie
Wanneer?
-oppervlakkige letsels zien
-biopsie
-therapie
Ph meting
= zuurprofiel meten
Over 24u ien hoeveel zuur er terug komt
5cm boven gastro-oesofagale junctie
Percentage tijd ph in slokdamr <4
Meer dan 6% van de tijd? -> abnormale reflux
+ impedantie:
Alle passage meten van vloeistof en lucht
Reflux en aerofagie meten
Mechanisme:
Elektrodes met kleine stroom
Goed geleiden: biologische vloeistoffen (ionen in)
Slecht geleiden: lucht
Het zuur:
Val in elektrische weerstand v onder naar bov
manometrie
= slokdarmdrukken mten
motorische functie: meting contracties slokdarm rust vs slikmanoevre
meten thv
-faryngo-oesofagle sfincter (cricooesofageus)
-slokdarmlichaam
-gastro-oesofagale sfincter
