SOCIOLOGIE SAMENVATTING BACH1
Inhoud
Les 1 – De sociologische verbeelding......................................................................................... 4
Sociologisch perspectief....................................................................................................... 4
Generalisatie........................................................................................................................ 5
Defamiliarisatie.................................................................................................................... 5
Sociologische verbeelding....................................................................................................... 5
Vier basisvragen van de sociologie...................................................................................... 6
Europese moderniteit van de sociologie.................................................................................6
Les 2 – Sociologische basisperspectieven.................................................................................. 9
Drie theoretische benaderingen............................................................................................ 10
Structureel functionalisme................................................................................................. 10
De wortels van functionalisme : durkheim & sociale feiten................................................10
conflictsociologie................................................................................................................ 11
de wortels van de conflictsociologie.................................................................................. 12
symbolisch interactionisme................................................................................................ 13
Sociologische bril............................................................................................................... 14
Les 3 – Cultuur deel 1............................................................................................................... 14
Goede vragen die gesteld zijn............................................................................................... 14
verschil actorcentrisch & socio centrisch ?........................................................................14
waarom heet het symbolisch interactionisme ?.................................................................15
H3 : cultuur........................................................................................................................... 15
waarom is cultuur belangrijk voor de sociologie ?..............................................................15
hoe zien sociologen cultuur?.............................................................................................. 16
normen, waarden & overtuigingen..................................................................................... 16
soorten normen.................................................................................................................. 17
Dominante waarden in het Westen.................................................................................... 17
dominante cultuur.............................................................................................................. 18
anomie en de spanning tussen normen en waarden..........................................................18
Les 4 – Cultuur deel 2 – interpretatief...................................................................................... 19
hoe zien sociologen cultuur (||).......................................................................................... 19
weberiaanse cultuuropvatting en symbolen......................................................................20
symbolen........................................................................................................................... 20
taal als symbool................................................................................................................. 21
1
, cultuur & classificeren........................................................................................................ 21
cultuur & strijd................................................................................................................... 21
cultuur, macht & ideologie................................................................................................. 22
cultuur & de basisperspectieven........................................................................................ 23
cultuur en de vier basisvragen........................................................................................... 24
les 5 – Macht & ongelijkheid..................................................................................................... 24
H7.3 – 7.6, H8 (8.7-8.10 geen examenstof), H9 (Zelfstudie).................................................24
macht – de basis................................................................................................................ 24
hoe werkt de macht in de samenleving?............................................................................... 25
Pluralistisch model (structureel-functionalisten)................................................................25
Machtselitemodel – CW Mills (conflictsociologen................................................................25
Radicaal model – Lukas Gramcsi (conflictsociologen.........................................................26
ongelijkheid & sociale stratificatie – H8.................................................................................28
sociale stratificatie............................................................................................................. 28
2 types van sociale stratificatie.......................................................................................... 29
klassensysteem : België..................................................................................................... 29
waarom blijft ongelijkheid bestaan? (1)............................................................................. 29
waarom blijft ongelijkheid bestaan ? (1)............................................................................ 29
waarom blijft ongelijkheid bestaan? (1)............................................................................. 30
waarom blijft ongelijkheid bestaan (2)...............................................................................30
waarom blijft ongelijkheid bestaan (3)...............................................................................30
Les 6 – het milieuvraagstuk - gastcollege................................................................................31
Het Milieuvraagstuk........................................................................................................... 31
Weer vs. Klimaat................................................................................................................ 32
Oorzaken............................................................................................................................ 32
Eco-sociale risico’s............................................................................................................. 32
Klimaatverandering & Ongelijkheid....................................................................................33
Milieusociologie.................................................................................................................. 33
Waarom “Business as Usual”?........................................................................................... 34
Les 7 – Socialisatie van Freud tot Bourdieu..............................................................................36
Socialisatie ........................................................................................................................... 36
De 4 dimensies van socialisatie : ...................................................................................... 36
Sigmund Freud (1856 – 1939) !!........................................................................................ 37
George Herbert Mead (1863-1931) !!................................................................................. 38
Freud versus Mead ............................................................................................................ 39
Socialisatie en ongelijkheid .................................................................................................. 39
Bourdieu en kapitaal ......................................................................................................... 39
2
, Bourdieu en habitus ......................................................................................................... 40
bourdieu en distinctie........................................................................................................ 40
Bourdieu? critici & volgers................................................................................................. 41
voorbeeldvragen examen.................................................................................................. 41
Les 8 – Interactie & rollen......................................................................................................... 42
Socialisatie en Interactie - deel II ......................................................................................... 42
Resocialisatie in totale instituties ...................................................................................... 42
Interactie en rollen................................................................................................................ 43
Sociale interactie .............................................................................................................. 43
Roltheorie à la Dahrendorf: de basis (I) ............................................................................. 44
Conflict en spanning ......................................................................................................... 45
symbolisch interactionistisch perspectief...........................................................................47
Ervin Goffman (1922-1982) (één van de belangrijkste sociologen) ..................................47
Reflectie op Goffman ......................................................................................................... 48
Les 9 – Gender & seksualiteit : de theorie................................................................................49
Sekse (door een essentialistische bril) ..............................................................................50
Sekse/gender-binariteit ..................................................................................................... 50
Voorbij de sekse/gender-binariteit .................................................................................... 51
Becoming gendered: socialisatie en rolverwachtingen .....................................................51
Postmoderne theorievorming over gender.........................................................................51
INTERSECTIONALITEIT........................................................................................................ 52
Judith Butler en gender-performativiteit ........................................................................... 52
En wat met seksualiteit? ................................................................................................... 53
les 10 – gender & seksualiteit ; de praktijk............................................................................... 54
Feminisme - een korte geschiedenis .................................................................................54
Feminisme - verschillende stromingen anno 2025.............................................................55
Gender en seksualiteit door de 3 basisperspectieven .......................................................56
Gezinnen: hoeksteen van de samenleving? 15.1-15.3.......................................................58
les 11 – Identiteit, natie, ras & racisme (deel 1&2)..................................................................60
identiteit : de basis............................................................................................................ 60
Sociale identiteitstheorie .................................................................................................. 60
Nationalisme en natie .......................................................................................................... 61
Nationalisme ..................................................................................................................... 61
Modernisten: de natie als ingebeelde gemeenschap ........................................................62
Het belang van symbolen en tradities ............................................................................... 62
Wat dan met nationalisme? .............................................................................................. 63
Ras en racisme .................................................................................................................. 64
3
Inhoud
Les 1 – De sociologische verbeelding......................................................................................... 4
Sociologisch perspectief....................................................................................................... 4
Generalisatie........................................................................................................................ 5
Defamiliarisatie.................................................................................................................... 5
Sociologische verbeelding....................................................................................................... 5
Vier basisvragen van de sociologie...................................................................................... 6
Europese moderniteit van de sociologie.................................................................................6
Les 2 – Sociologische basisperspectieven.................................................................................. 9
Drie theoretische benaderingen............................................................................................ 10
Structureel functionalisme................................................................................................. 10
De wortels van functionalisme : durkheim & sociale feiten................................................10
conflictsociologie................................................................................................................ 11
de wortels van de conflictsociologie.................................................................................. 12
symbolisch interactionisme................................................................................................ 13
Sociologische bril............................................................................................................... 14
Les 3 – Cultuur deel 1............................................................................................................... 14
Goede vragen die gesteld zijn............................................................................................... 14
verschil actorcentrisch & socio centrisch ?........................................................................14
waarom heet het symbolisch interactionisme ?.................................................................15
H3 : cultuur........................................................................................................................... 15
waarom is cultuur belangrijk voor de sociologie ?..............................................................15
hoe zien sociologen cultuur?.............................................................................................. 16
normen, waarden & overtuigingen..................................................................................... 16
soorten normen.................................................................................................................. 17
Dominante waarden in het Westen.................................................................................... 17
dominante cultuur.............................................................................................................. 18
anomie en de spanning tussen normen en waarden..........................................................18
Les 4 – Cultuur deel 2 – interpretatief...................................................................................... 19
hoe zien sociologen cultuur (||).......................................................................................... 19
weberiaanse cultuuropvatting en symbolen......................................................................20
symbolen........................................................................................................................... 20
taal als symbool................................................................................................................. 21
1
, cultuur & classificeren........................................................................................................ 21
cultuur & strijd................................................................................................................... 21
cultuur, macht & ideologie................................................................................................. 22
cultuur & de basisperspectieven........................................................................................ 23
cultuur en de vier basisvragen........................................................................................... 24
les 5 – Macht & ongelijkheid..................................................................................................... 24
H7.3 – 7.6, H8 (8.7-8.10 geen examenstof), H9 (Zelfstudie).................................................24
macht – de basis................................................................................................................ 24
hoe werkt de macht in de samenleving?............................................................................... 25
Pluralistisch model (structureel-functionalisten)................................................................25
Machtselitemodel – CW Mills (conflictsociologen................................................................25
Radicaal model – Lukas Gramcsi (conflictsociologen.........................................................26
ongelijkheid & sociale stratificatie – H8.................................................................................28
sociale stratificatie............................................................................................................. 28
2 types van sociale stratificatie.......................................................................................... 29
klassensysteem : België..................................................................................................... 29
waarom blijft ongelijkheid bestaan? (1)............................................................................. 29
waarom blijft ongelijkheid bestaan ? (1)............................................................................ 29
waarom blijft ongelijkheid bestaan? (1)............................................................................. 30
waarom blijft ongelijkheid bestaan (2)...............................................................................30
waarom blijft ongelijkheid bestaan (3)...............................................................................30
Les 6 – het milieuvraagstuk - gastcollege................................................................................31
Het Milieuvraagstuk........................................................................................................... 31
Weer vs. Klimaat................................................................................................................ 32
Oorzaken............................................................................................................................ 32
Eco-sociale risico’s............................................................................................................. 32
Klimaatverandering & Ongelijkheid....................................................................................33
Milieusociologie.................................................................................................................. 33
Waarom “Business as Usual”?........................................................................................... 34
Les 7 – Socialisatie van Freud tot Bourdieu..............................................................................36
Socialisatie ........................................................................................................................... 36
De 4 dimensies van socialisatie : ...................................................................................... 36
Sigmund Freud (1856 – 1939) !!........................................................................................ 37
George Herbert Mead (1863-1931) !!................................................................................. 38
Freud versus Mead ............................................................................................................ 39
Socialisatie en ongelijkheid .................................................................................................. 39
Bourdieu en kapitaal ......................................................................................................... 39
2
, Bourdieu en habitus ......................................................................................................... 40
bourdieu en distinctie........................................................................................................ 40
Bourdieu? critici & volgers................................................................................................. 41
voorbeeldvragen examen.................................................................................................. 41
Les 8 – Interactie & rollen......................................................................................................... 42
Socialisatie en Interactie - deel II ......................................................................................... 42
Resocialisatie in totale instituties ...................................................................................... 42
Interactie en rollen................................................................................................................ 43
Sociale interactie .............................................................................................................. 43
Roltheorie à la Dahrendorf: de basis (I) ............................................................................. 44
Conflict en spanning ......................................................................................................... 45
symbolisch interactionistisch perspectief...........................................................................47
Ervin Goffman (1922-1982) (één van de belangrijkste sociologen) ..................................47
Reflectie op Goffman ......................................................................................................... 48
Les 9 – Gender & seksualiteit : de theorie................................................................................49
Sekse (door een essentialistische bril) ..............................................................................50
Sekse/gender-binariteit ..................................................................................................... 50
Voorbij de sekse/gender-binariteit .................................................................................... 51
Becoming gendered: socialisatie en rolverwachtingen .....................................................51
Postmoderne theorievorming over gender.........................................................................51
INTERSECTIONALITEIT........................................................................................................ 52
Judith Butler en gender-performativiteit ........................................................................... 52
En wat met seksualiteit? ................................................................................................... 53
les 10 – gender & seksualiteit ; de praktijk............................................................................... 54
Feminisme - een korte geschiedenis .................................................................................54
Feminisme - verschillende stromingen anno 2025.............................................................55
Gender en seksualiteit door de 3 basisperspectieven .......................................................56
Gezinnen: hoeksteen van de samenleving? 15.1-15.3.......................................................58
les 11 – Identiteit, natie, ras & racisme (deel 1&2)..................................................................60
identiteit : de basis............................................................................................................ 60
Sociale identiteitstheorie .................................................................................................. 60
Nationalisme en natie .......................................................................................................... 61
Nationalisme ..................................................................................................................... 61
Modernisten: de natie als ingebeelde gemeenschap ........................................................62
Het belang van symbolen en tradities ............................................................................... 62
Wat dan met nationalisme? .............................................................................................. 63
Ras en racisme .................................................................................................................. 64
3