Communicatie met de patiënt deel 1
1 MOTIVERENDE GESPREKSVOERING
1.1 INLEIDING
Wat verwacht de client van ons?
1) Het stellen van vragen door mondhygiënist
2) Een behandeling voorstelt op basis van antwoorden
3) Wegnemen van de symptomen en gezondheid verbeteren
Strategieën gedragsverandering
Kennis verbeteren Als ik duidelijk maak dat de mondgezondheid een invloed kan
hebben op het hart, dan zal mijn patiënt veranderen.
Inzicht verhogen Als ik toon hoe gingivitis eruit ziet, dan zal mijn patiënt veranderen
Vaardigheden aanleren Als ik aanleer hoe de tanden moeten gepoetst worden, dan zal de
patiënt veranderen.
Dreigen Als ik mijn patiënt een slecht gevoel geef of hem bang maak, dan
zal hij veranderen.
Cyclus van bewustwording (Maslow)
Pijlers voor gedragsverandering
1) Belangrijkheid→ “Het is belangrijk voor mij”
2) Vermogen→ “Ik kan het of ik kan het niet”
3) Gereedheid→ “niet nu/wel nu”
ABC van motivatie
Amotivatie Gecontroleerde motivatie Autonome motivatie
Hoeveelheid Laag Hoog Hoog Hoog Hoog
motivatie
Type motivatie Amotivatie Extrinsiek Extrinsiek Extrinsiek Intrinsiek
Type regulatie Geen Extern Introjectie Geïdentificeerd Intrinsiek
Beloning/straf Schuld/schaamte Persoonlijke Geboeid,
waarden interesse
Internalisatie →
Hoe autonomer de motivatie is, hoe groter de kans is op blijvende gedragsverandering. (Ryan & Deci)
Mate van internalisatie van motivatie afhankelijk van:
1. Nood aan autonomie
2. Nood aan verbondenheid
3. Nood aan competentie
, Gecontroleerde motivatie:
- Externe motivatie → ik wil een beloning, ik ontwijk een straf.
- Introjectie → ik voel mij schuldig of beschaamd. Dit raakt mijn zelfwaarde.
Autonome motivatie:
- Identificatie→ ik vind het zinvol, het is voor mij relevant.
- Integratie→ dit past bij mijn persoonlijke waarden.
- Intrinsiek→ ik vind het plezierig.
Onderdrukken reparatiereflex (=bij verkeerd gedrag zo snel mogelijk willen bijsturen )→ veroorzaakt
weerstand!
Ambivalentie= ze willen veranderen, maar …..
- Empathisch luisteren: oprecht en onbevangen nieuwsgierigheid.
- Client empoweren: intrinsieke motivatie vergroten
Motivationele gespreksvoering
- Cliëntgerichte gesprektechniek.
- Gericht om de intrinsieke motivatie tot gedragsverandering te vergroten.
- Ambivalentie voor verandering verhelderen en oplossen. (ja, maar, …)
- Jouw patiënt begeleiden, niet louter en alleen aansturen!
- Semi-directief: we volgen de patiënt en combineren dit met sturen
- Eerst volgen, om dan te kunnen sturen.
- Dansen met jouw patiënt, niet worstelen
Basishouding motivationele gespreksvoering:
1) Samenwerking→ evenwaardige positie,
2) Aanvaarding→ respect voor autonomie.
3) Evocatie→ uitlokken wat reeds aanwezig is.
4) Mededogen→ belang van de ander.
Belangrijke principes
1) Onderdrukken reparatiereflex
2) Begrijpen + verkennen motivatie
3) Empathisch luisteren
4) Empoweren door complimenten
Stappen in motiverende gespreksvoering
1) Engageren
2) Focussen
3) Ontlokken
4) Plannen
1 MOTIVERENDE GESPREKSVOERING
1.1 INLEIDING
Wat verwacht de client van ons?
1) Het stellen van vragen door mondhygiënist
2) Een behandeling voorstelt op basis van antwoorden
3) Wegnemen van de symptomen en gezondheid verbeteren
Strategieën gedragsverandering
Kennis verbeteren Als ik duidelijk maak dat de mondgezondheid een invloed kan
hebben op het hart, dan zal mijn patiënt veranderen.
Inzicht verhogen Als ik toon hoe gingivitis eruit ziet, dan zal mijn patiënt veranderen
Vaardigheden aanleren Als ik aanleer hoe de tanden moeten gepoetst worden, dan zal de
patiënt veranderen.
Dreigen Als ik mijn patiënt een slecht gevoel geef of hem bang maak, dan
zal hij veranderen.
Cyclus van bewustwording (Maslow)
Pijlers voor gedragsverandering
1) Belangrijkheid→ “Het is belangrijk voor mij”
2) Vermogen→ “Ik kan het of ik kan het niet”
3) Gereedheid→ “niet nu/wel nu”
ABC van motivatie
Amotivatie Gecontroleerde motivatie Autonome motivatie
Hoeveelheid Laag Hoog Hoog Hoog Hoog
motivatie
Type motivatie Amotivatie Extrinsiek Extrinsiek Extrinsiek Intrinsiek
Type regulatie Geen Extern Introjectie Geïdentificeerd Intrinsiek
Beloning/straf Schuld/schaamte Persoonlijke Geboeid,
waarden interesse
Internalisatie →
Hoe autonomer de motivatie is, hoe groter de kans is op blijvende gedragsverandering. (Ryan & Deci)
Mate van internalisatie van motivatie afhankelijk van:
1. Nood aan autonomie
2. Nood aan verbondenheid
3. Nood aan competentie
, Gecontroleerde motivatie:
- Externe motivatie → ik wil een beloning, ik ontwijk een straf.
- Introjectie → ik voel mij schuldig of beschaamd. Dit raakt mijn zelfwaarde.
Autonome motivatie:
- Identificatie→ ik vind het zinvol, het is voor mij relevant.
- Integratie→ dit past bij mijn persoonlijke waarden.
- Intrinsiek→ ik vind het plezierig.
Onderdrukken reparatiereflex (=bij verkeerd gedrag zo snel mogelijk willen bijsturen )→ veroorzaakt
weerstand!
Ambivalentie= ze willen veranderen, maar …..
- Empathisch luisteren: oprecht en onbevangen nieuwsgierigheid.
- Client empoweren: intrinsieke motivatie vergroten
Motivationele gespreksvoering
- Cliëntgerichte gesprektechniek.
- Gericht om de intrinsieke motivatie tot gedragsverandering te vergroten.
- Ambivalentie voor verandering verhelderen en oplossen. (ja, maar, …)
- Jouw patiënt begeleiden, niet louter en alleen aansturen!
- Semi-directief: we volgen de patiënt en combineren dit met sturen
- Eerst volgen, om dan te kunnen sturen.
- Dansen met jouw patiënt, niet worstelen
Basishouding motivationele gespreksvoering:
1) Samenwerking→ evenwaardige positie,
2) Aanvaarding→ respect voor autonomie.
3) Evocatie→ uitlokken wat reeds aanwezig is.
4) Mededogen→ belang van de ander.
Belangrijke principes
1) Onderdrukken reparatiereflex
2) Begrijpen + verkennen motivatie
3) Empathisch luisteren
4) Empoweren door complimenten
Stappen in motiverende gespreksvoering
1) Engageren
2) Focussen
3) Ontlokken
4) Plannen
