Samenvatting didactiek Nederlands

Didactiek Nederlands
Taalontwikkelend lesgeven of taalgericht vakonderwijs


1 wat is taalgericht onderwijs
drie basisprincipes: context, interactie en taalsteun.

Lesfase/ Context ≠ thema Interactie Taalsteun
werkvorm  op welke
manier komt
de inhoud
binnen in de
les?
Instap: Activeren van Onderwijsleergespre Probleem:
mindmap voorkennis van de k schooltaalwoorden
leerlingen werden niet
begrepen (vb:
omcirkelen)
 andere
woorden
gebruiken
(parafraseren)
 meer
alledaags (vb
rond de
woorden)
 accentueren
door het
voorop te
plaatsen
(topicalisatie)
 categoriseren
van woorden
(relaties
duidelijk
maken:
netwerkopbou
w)
Oefening aan de Kennismaking met Duo werken Moeilijke woorden
pc: digitale teksttype Feedback van pc behandelen: een
bevraging over race tegen de tijd.
voeding  Leg het woord
niet direct uit
 Laat
woordstrategi
eën gebruiken
Brainstormfase: Eigen ideeën Groepswerk per vier Duidelijke criteria
placemat leerlingen: na individuele vragen.
mogelijke vragen voorbereidfase
Oefenen in Duo werken  Criteria

,duo’s overlopen
 Feedback van
de
medeleerlinge
n en
leerkracht
Enquête Duo vs externe groep Feedback externe
afnemen in groep
externe klas
Hoekenwerk Info op producten, Groepswerk Werkblad met
werkbladen, … instructies,
stappenplannen, …


1.1 contextrijke lessen
alles wat je leert is context. Leren is pas zinvol als je met de leerlingen nadenkt over
wat ze al weten om daarna hun voorkennis te koppelen aan de nieuwe leerstof.

In je instap vermijd je best de schoolse leerstof die geen link heeft met de realiteit.
Daarna maak je duidelijk welke taak ze moeten uitvoeren en expliceer je de vak en
taaldoelen die ze zullen nastreven. Als je aan het einde de doelen herhaalt ervaren de
leerlingen de les zinvol.

Tijdens de les bied je een waaier aan media en tekstsoorten aan. Zo laat je de
leerlingen merken dat ze op verschillende manieren kunnen leren.

Enkele tips

 mindmap maken samen met de leerlingen
 in groepen werken met een placemat
 individueel verkennend
 stellingengesprek of forumdiscussie
 tabel
 schema



1.2 leren in interactie
door samenwerking leer je veel vlugger. Hajer en Meestringa onderscheiden drie
vormen van interactie

1. natuurlijk gesprek

wederzijdse openheid en nieuwsgierigheid. Ze zijn vrij vragen te stellen of door te
vragen.



2. Variatie in werkvormen

Hoe gevarieerder, hoe meer leerlingen je gaat motveren. Spreek hierbij verschillende
leerstijlen en intelligenties aan. Let er wel op dat je verschillende taalvaardigheden
aanspreekt en voldoende uitdaging bieden.

,
, 3. Samenwerkend leren

Leerlingen moeten minimaal de helft van de tijd samenwerken zodat interactie en
samenwerkend leren voldoende aan bod komt.



Enkele tips

 Het heeft heel wat voordelen maar hou rekening met de volgende zaken
o Positieve wederzijdse afhankelijkheid
o Individuele aanspreekbaarheid
o Directe interactie
o Sociale vaardigheden



1.3 taalsteun bieden
je kan leren omgaan met moeilijke lees en luisterteksten maar ook spreek en
schrijfopdrachten. Je moet duidelijke, concrete instructies geven en aandacht hebben
voor feedback en leestrategieën.

Enkele tips

 verduidelijk kernbegrippen
 geïsoleerde woordenschat en kennis aanbrengen
 verkennen van belangrijke inhouden met behulp van sleutelschema’s



Begrijpend lezen


1 didactiek receptieve vaardigheden: begrijpend lezen/luisteren

1.1 actualiteit
1.2 wat is begrijpend lezen?
Dit betekent dat een lezer actief op zoek gaat naar de betekenis en bedoeling van een
tekst. Dit gebeurt door interactie tussen de tekst en de lezen, die gebruikmaakt van
zijn kennis, vaardigheden en motivatie.

Goede begrijpend lezers:

 zijn gemotiveerd en lezen met plezier
 lezen vlot en nauwkeurig
 hebben voldoende voorkennis en woordenschat
 gebruiken strategieën om de tekst te begrijpen
 kunnen vragen beantwoorden en de inhoud toepassen



het is de volgende stap na technisch lezen en gaat verder dan alleen decoderen van
woorden.