Samenvatting fysiologie gastro

F Y S I O LO G I E VA N H E T G A S T R O -
INTESTINALE STELSEL

H1: ALGEMENE BEGRIPPEN

1.1 DELEN EN ALGEMENE STRUCTUUR VAN HET
SPIJSVERTERINGSSTELSEL
Spijsverteringsstelsel = kanaal mond – anus
Lengte in vivo: 450 cm
 Bovenste segment: mond, oesophagus, maag: 65 cm
 Duodenum: 25 cm
 Dunne darm: 250 cm
 Dikke darm en rectum: 110 – 150 cm
Wand: microscopische klieren, buiten buis: grote spijsverteringsklieren
(speekselklieren mondholte, lever, duodenum, pancreas)
Verloop: sfincters (verdikt circ glad spw)  F: reflux verhinderen, anale sfincter
echte sfincterfunctie
4 lagen:
 Mucosa: epitheel, subepitheliaal bindweefsel, muscularis mucosae
 Submucosa: sterk gevasculariseerd losmazig bindweefsel
 Muscularis: binnenste circulaire, buitenste longitudinale gladde spierlaag,
variatie
 Adventitia: losmazig bindweefsel, vnl intraperitoneaal, omgeven door
serosa ( = viscerale blad peritoneum, loopt door in mesenterium via
dewelke bloed-, lymfevaten, zenuwen GIT bereiken)
Enterisch zenuwstelsel (ENS): > 500 miljoen neuronen
 Plexus van Meissner: submucosa
 Myenterische plexus van Auerbach: tss circulaire en longitudinale spierlaag
3 types neuronen:
 Sensorisch: detecteren chemische / mechanische prikkel
 Interneuron: signalen doorgeven tussen neuronen
 Motorisch: gladde spiercellen / klieren innerveren


1.2 FUNCTIES VAN HET SPIJSVERTERINGSSTELSEL
Opname voedingsstoffen: bouwstoffen, energieleverende brandstoffen,
katalyserende stoffen
 Secretie: verteringsenzymen  vertering, mucus, galzouten  adjuvans
 Vertering: afbraak grote moleculen  kleinere moleculen (vitaminen,
water, glucose niet)
 Absorptie: door mucosa passieve en actieve manier
 Motiliteit: door spierlaag inhoud mengen  betere vertering (contact
voedingsbestanddelen en verteringsenzymen) & betere absorptie (contact
absorberende stoffen met mucosa) & bolus richting anus stuwen

,  Excretie: via gal, beperkte functie (belangrijkste organen eliminatie: nier,
long)
 Immuunbarrière


1.3 ALGEMENE GEGEVENS IN VERBAND MET MOTILITEIT
Motiliteit afhankelijk deel SPS, gemeenschappelijke mechanismen

1.3.1 PERISTALTIEK
Overal in GI tractus  F: stuwing bolus oraal  anaal, cont oraal, relaxatie anaal
Intramurale reflex: prikkeling mucosa door uitrekking bolus  activatie sens
neuronen (in mucosa)  act interneuronen  act motorneuronen
= law of intestine
Voortbeweging  prikkel oorsp plaats valt weg & nieuwe prikkel verder (2-25
cm/s)
Contractiele NT: Ach, tachykinines; Relaxerende NT: NO, VIP, ATP

1.3.2 BASAAL ELEKTRISCH RITME (BER) = ELEKTRISCHE CONTROL
ACTIVITEIT (ECA)
Gladde spc GIT: automatische ritmische fluctuaties membraanpotentiaal -65mV –
-45mV
 Slow waves = spontane depolarisatie  geen contractie
 Slow waves  spike potentials (AP)  contractie
Interstitiële cellen van Cajal: functioneren als pacemaker in darm, 3D netwerk tss
spierlagen
Frequentie niet cte
Niet in slokdarm en prox deel maag

1.3.3 MIGREREND MOTORISCH COMPLEX = MIGREREND MYO-ELEKTRISCH
COMPLEX (MMC)
Vertering en absorptie dunne darm voltooid  nuchter: maag & dunne darm
motorische activiteit die migreert van maag  distale ileum (5cm/min)
 Fase 1 zonder contracties (geen spike potentials op slow waves)
 Fase 2 met onregelmatige contracties (onregematig spike potentials op
slow waves)
 Fase 3 met regelmatige contracties (systematisch spike potentials op slow
waves)
F: intestinal house keeper = ledigen maag en dunne darm van residuele inhoud
Bij inname voeding  stop MMCs


1.4 REGULATIE VAN SECRETIE EN MOTILITEIT
Humoraal:
 Endocrien
 Paracrien
Neuronaal
 Intrinsiek: enterisch zenuwstelsel SN: sens neuron
IPAN: intrinsiek primair afferent
o Plexus van Meissner F: secretie neuron IN: interneuron
o Plexus van Auerbach F: motiliteit MN: motorneuron
SMN: secretorisch
motorneuron

, Extrinsiek: F: controle en coördinatie
o PS:
 Via craniale parasympaticus: nVagus & sacrale PS (laatste
deel dikke darm)  ggl nodosum
 Contractie gladde spc
 Relaxatie sfincters (via excitatie NANC (inhiberende
neuronen))
 Activatie klieren
 Geen direct effect bloedvaten  Uitz: VD speekselklieren
 secretie & motiliteit
o OS:
 Via thoracale en lumbale segmenten RM  paravert ggl 
prevert ggl (ggl coeliacum, ggl mesentericum sup & inf)
 Milde relaxatie gladde spc
 Contractie sfincters
 Milde inhibitie secretie
 Bloedvaten: VC (via NOR)

, H2: FYSIOLOGIE VAN MOND EN SLOKDARM

2.1 DE KAUWBEWEGING
 F: voedingsbestanddelen verkleinen
 F: voedingsbestanddelen mengen met speeksel
 Slikbeweging en passage slokdarm makkelijker
 Essentieel voor destructie cellulosemembranen (cellulose niet afgebroken
in darm)
Kauwspieren (dwarsg)
 Kaak sluiten (m temporalis, m masseter, m pterygoideus medialis)
 Kaak openen (m pterygoideus lateralis)
Rust: tonische activiteit kaaksluiters  mond toe, kaak deels toe, tanden geen
contact/vrij
Kauwen: reflectoir mechanisme:
Mechanische prikkeling slijmvlies door voedsel in mond  reflex
hersenstam  relaxatie kaaksluiters & contractie kaakopeners  mond open
Open mond   druk  herstel tonus kaaksluiters & relaxatie kaakopeners
 kaak toe cyclus herhaalt zich
Frequentie: 1 Hz, Kracht: 10-50N, Inhiberend mechanisme om grote krachten
vermijden


2.2 DE SLIKBEWEGING

2.2.1 SLIKCENTRA EN EFFECTOREN
3 fases:
1. Mondfase = orale fase: mond  keel
o Willekeurig
o Corticaal slikcentrum
2. Keelfase = pharyngeale fase: keel  slokdarm
o Reflectoir
o Bulbair slikcentrum: impulsen naar motorneuronen & activatie
effectorspieren & impulsen naar ademhalingscentrum  remming IA
bij slikken
3. Slokdarmfase = oesophageale fase: slokdarm  maag
o Reflectoir


Effectorspieren:
 Dwarsgestreept: tongspn, farynxspn, bovenste oesophageale sfincter, spn
bov 1/3 slokdarm
 Glad: dist 2/3 slokdarm, lagere oesophageale sfincter
N Vagus:
 Ncl ambiguus  dwarsgestreepte spn
 Ncl dorsalis nervi vagi (via plexus Auerbach)  gladde spn


Rust: