sociologie
thema 1: de sociologische verbeelding
1. sociologie
= de wetenschap die begaan is met de systematische studie van:
● interacties tussen personen/ eenheden (meso)
● de wijze waarop het verloop van deze sociale interactie wordt bepaald door de
omgeving en resulteert in de ontw. van vaste patronen (macro)
● gevolgen daarvan voor het menselijk gedrag (micro)
omg
evin
g
socia ge
le dra
inter g
actie
menselijk gedrag micro omvat de ervaringen/acties van 1 persoon
of een kleine groep mensen. Het gaat om
directe interacties tussen individuen.
(Vb. in een gezin, interactie met een
geliefde, vriend, collega)
interacties meso omvat interacties in groepen, wijken,
organisaties of gemeenschappen.
omgeving macro Op dit niveau worden grootschalige
sociale systemen, structuren en instituties
bestudeerd, zoals de overheid, de
economie of culturele patronen op
maatschappelijk niveau.
2. historische achtergrond van de sociologie
-> mensen heeft altijd al gezocht naar verklaringen van hun leven/de wereld
● in archaïsche sl
-> sterk geloofsysteem die alles verklaarde
● in de huidige sl
-> verklaring in sl zelf/ empirische toetsing om tot generalistische uitspraken
te komen
-> sociologie ontw. zich in een periode van grote maatschappelijke veranderingen
-> door industrialisatie veel veranderd
3. de sociologische verbeelding
= wetenschappelijk perspectief vanuit de sociologie
, ● vermogen om persoonlijke ervaringen te verbinden met een bredere
maatschappelijke structuren
● wat wij vaak als een individueel probleem ervaren, is vaak in werkelijkheid
een maatschappelijk vraagstuk
4. besluit over sociologie
● bij het zoeken naar verklaringen speelt de sociologische verbeelding een
belangrijke rol
● gebeurtenissen die het leven van mensen typeren worden bekeken vanuit het
ruimere geheel waarbinnen mensen met elkaar samenleven
= sociale relaties bepalen de biografieën van mensen, sociale relaties zijn echter zelf
het resultaat van een historisch proces binnen een brede samenleving
thema 1 les 2: het terrein van de sociologie: beïnvloeding
5.sociologie en sociaal handelen als basis
sociaal handelen is ≠ alle gedrag
-> met knipperen wil je niks zeggen
-> knipogen zou wel sociaal zijn
Sociologen zijn niet geïnteresseerd in gedrag van mensen, maar zoeken verklaring
over waarom we trends zien in bepaalde dingen.
-> ze kijken vooral naar patronen = verschillen bij mensen
(Bv. bij jouw familie heb je andere gewoonten dan een andere fam)
gedrag
● is betekenisvol, herkenbaar en voorspelbaar
(we zien patronen in gedrag van mensen)
● wordt beïnvloed door interacties met andere individuen
● maar niet altijd herkenbaar en voorspelbaar
6. types van sociaal handelen
1. instrumenteel-rationeel
= er wordt afweging gemaakt welke middelen het best geschikt is om doel
te bereiken
2. waarde-rationeel handelen
= het bewust geloof in de waarde volheid van de handeling centraal staat
3. affectief handelen
= het handelen wordt gedreven door gevoelens
4. traditioneel handelen
= handelen waarbij de gewoonte aan de basis ligt
(Bv. voor je kinderen wilt, ga je eerst trouwen)
5. reflexief handelen (giddens)
= het vermogen van mensen om hun eigen gedrag en sociale context te
overzien, te beoordelen en aan te passen in plaats van blindelings tradities
te volgen. In moderne samenlevingen wordt men gedwongen steeds vaker
, zelf beslissingen te nemen en te reageren op de zelf gecreëerde uitdagingen,
wat leidt tot een combinatie van zowel bevrijding als onzekerheid
7. interactie (meso)
sociologie is de wetenschap die begaan is met de systematische studie van
interacties tussen personen of sociale eenheden
hierbij:
● is een voorwaarde voor interactie nl. communicatie
● is interactie wederzijdse beïnvloeding of actie en reactie
● verwijst interactie naar de manier waarop het sociaal handelen verloopt
● wijst interactie op betrokkenheid van handelingen op elkaar
8. opdat en omdat motieven
interactie =
● handelingen van een persoon en de reactie daarop door een andere persoon
● het proces van wederzijdse beïnvloeding tussen personen of sociale eenheden
● geslaagd indien ‘opdat’- en ‘omdat’- motieven onderling worden afgestemd
alter (=zender)
-> heeft opdat motieven
-> communiceert en gaat sociaal handelen vanuit opdat hij iets wilt realiseren
ego (=ontvanger)
-> heeft omdat motieven
-> reageert omdat alter op een bepaalde manier reageert
thema 1: de sociologische verbeelding
1. sociologie
= de wetenschap die begaan is met de systematische studie van:
● interacties tussen personen/ eenheden (meso)
● de wijze waarop het verloop van deze sociale interactie wordt bepaald door de
omgeving en resulteert in de ontw. van vaste patronen (macro)
● gevolgen daarvan voor het menselijk gedrag (micro)
omg
evin
g
socia ge
le dra
inter g
actie
menselijk gedrag micro omvat de ervaringen/acties van 1 persoon
of een kleine groep mensen. Het gaat om
directe interacties tussen individuen.
(Vb. in een gezin, interactie met een
geliefde, vriend, collega)
interacties meso omvat interacties in groepen, wijken,
organisaties of gemeenschappen.
omgeving macro Op dit niveau worden grootschalige
sociale systemen, structuren en instituties
bestudeerd, zoals de overheid, de
economie of culturele patronen op
maatschappelijk niveau.
2. historische achtergrond van de sociologie
-> mensen heeft altijd al gezocht naar verklaringen van hun leven/de wereld
● in archaïsche sl
-> sterk geloofsysteem die alles verklaarde
● in de huidige sl
-> verklaring in sl zelf/ empirische toetsing om tot generalistische uitspraken
te komen
-> sociologie ontw. zich in een periode van grote maatschappelijke veranderingen
-> door industrialisatie veel veranderd
3. de sociologische verbeelding
= wetenschappelijk perspectief vanuit de sociologie
, ● vermogen om persoonlijke ervaringen te verbinden met een bredere
maatschappelijke structuren
● wat wij vaak als een individueel probleem ervaren, is vaak in werkelijkheid
een maatschappelijk vraagstuk
4. besluit over sociologie
● bij het zoeken naar verklaringen speelt de sociologische verbeelding een
belangrijke rol
● gebeurtenissen die het leven van mensen typeren worden bekeken vanuit het
ruimere geheel waarbinnen mensen met elkaar samenleven
= sociale relaties bepalen de biografieën van mensen, sociale relaties zijn echter zelf
het resultaat van een historisch proces binnen een brede samenleving
thema 1 les 2: het terrein van de sociologie: beïnvloeding
5.sociologie en sociaal handelen als basis
sociaal handelen is ≠ alle gedrag
-> met knipperen wil je niks zeggen
-> knipogen zou wel sociaal zijn
Sociologen zijn niet geïnteresseerd in gedrag van mensen, maar zoeken verklaring
over waarom we trends zien in bepaalde dingen.
-> ze kijken vooral naar patronen = verschillen bij mensen
(Bv. bij jouw familie heb je andere gewoonten dan een andere fam)
gedrag
● is betekenisvol, herkenbaar en voorspelbaar
(we zien patronen in gedrag van mensen)
● wordt beïnvloed door interacties met andere individuen
● maar niet altijd herkenbaar en voorspelbaar
6. types van sociaal handelen
1. instrumenteel-rationeel
= er wordt afweging gemaakt welke middelen het best geschikt is om doel
te bereiken
2. waarde-rationeel handelen
= het bewust geloof in de waarde volheid van de handeling centraal staat
3. affectief handelen
= het handelen wordt gedreven door gevoelens
4. traditioneel handelen
= handelen waarbij de gewoonte aan de basis ligt
(Bv. voor je kinderen wilt, ga je eerst trouwen)
5. reflexief handelen (giddens)
= het vermogen van mensen om hun eigen gedrag en sociale context te
overzien, te beoordelen en aan te passen in plaats van blindelings tradities
te volgen. In moderne samenlevingen wordt men gedwongen steeds vaker
, zelf beslissingen te nemen en te reageren op de zelf gecreëerde uitdagingen,
wat leidt tot een combinatie van zowel bevrijding als onzekerheid
7. interactie (meso)
sociologie is de wetenschap die begaan is met de systematische studie van
interacties tussen personen of sociale eenheden
hierbij:
● is een voorwaarde voor interactie nl. communicatie
● is interactie wederzijdse beïnvloeding of actie en reactie
● verwijst interactie naar de manier waarop het sociaal handelen verloopt
● wijst interactie op betrokkenheid van handelingen op elkaar
8. opdat en omdat motieven
interactie =
● handelingen van een persoon en de reactie daarop door een andere persoon
● het proces van wederzijdse beïnvloeding tussen personen of sociale eenheden
● geslaagd indien ‘opdat’- en ‘omdat’- motieven onderling worden afgestemd
alter (=zender)
-> heeft opdat motieven
-> communiceert en gaat sociaal handelen vanuit opdat hij iets wilt realiseren
ego (=ontvanger)
-> heeft omdat motieven
-> reageert omdat alter op een bepaalde manier reageert
