Inhoudstafel
1. Werken met bijzondere groepen........................................................................3
1.1 Psychosezorg................................................................................................ 3
1.1.1 Wat is een psychose?.............................................................................3
1.1.2 De vijf fasen van psychose en herstel....................................................3
1.1.3 Oorzaken van psychosegevoeligheid......................................................4
1.2 Het bipolaire spectrum................................................................................ 4
1.2.1 Manie...................................................................................................... 4
1.2.2 Hypomanie............................................................................................. 4
1.2.3 Depressie................................................................................................ 5
1.3 Verslavingszorg............................................................................................. 5
1.3.1 Terminologie:.......................................................................................... 5
1.3.2 Vormen van afhankelijkheid....................................................................5
1.3.3 Drugs: soorten en effect.........................................................................5
1.4 Persoonlijkheidsstoornissen..........................................................................7
1.4.1 Soorten persoonlijkheidsstoornissen......................................................7
2. Werken met ouderen 65+..................................................................................9
2.1 Ageism als perspectief..................................................................................9
2.2 Mentaal welbevinden bij oudere volwassenen..............................................9
2.3 Fysiek welbevinden bij oudere volwassenen...............................................10
2.3.1 Dementie.............................................................................................. 10
2.4 Zingeving.................................................................................................... 12
2.5 Seksualiteit en intimiteit.............................................................................12
2.5.1 Intimiteit............................................................................................... 12
2.5.2 Seksualiteit:.......................................................................................... 13
2.5.3 Seksueel ageism:..................................................................................13
2.5.4 Seksualiteit in zorginstellingen.............................................................13
2.6 Cultuur sensitieve zorg – diversiteit in woonzorgcentra..............................13
2.7 Verhuis naar een woonzorgcentrum...........................................................14
2.8 Verlies en rouw........................................................................................... 14
2.8.1 Verlies van de partner..........................................................................14
2.8.2 Rouw..................................................................................................... 14
2.8.3 Verstoorde en gecompliceerde rouw....................................................15
2.8.4 Tweedelig model van rouwverwerking..................................................15
2.8.5 Factoren die het rouwproces beïnvloeden............................................16
2.9 Suïcide bij ouderen..................................................................................... 17
1
,2.10 Ouderenmishandeling...............................................................................18
2.11 Vroegtijdige zorgplanning en levenseinde................................................19
2.11.1 Vroegtijdige zorgplanning...................................................................19
2.11.2 Euthanasie.......................................................................................... 20
2.11.3 Documenten euthanasie:...................................................................20
2.11.4 Patiëntenrechten................................................................................ 21
2.11.5 Document negatieve wilsverklaring...................................................21
2.11.6 Palliatieve zorg................................................................................... 21
Werken met (oudere)
volwassenen
2
, Samenvatting
1. Werken met bijzondere groepen
1.1 Psychosezorg
1.1.1 Wat is een psychose?
Een psychose is een mengbeeld (syndroom) van verschillende soorten
symptomen
Psychotische symptomen:
o Extreme achterdocht
o Wanen
o Hallucinaties of vijandige stemmen in het hoofd
o Stemmingswisselingen – manie en depressie
Manie: uitgelaten, hyperactief
Depressie: somber, nergens interesse in
o Onvoldoende motivatie om dagelijkse taken uit te voeren
o Minder goed plannen en leren en problemen met
informatieverwerking
Kan getriggerd worden door bepaalde situaties.
Syndroom = ziektebeeld met het geheel van symptomen
Nood aan hulpverlening
1.1.2 De vijf fasen van psychose en herstel
Fase 1: vroege fase
De persoon ervaart klachten die hij niet meteen kan thuisbrengen; Ze
kunnen vanzelf weer weggaan of verergeren richting een psychose. Er
veranderen subtiele dingen in het gedrag, zoals: isoleren, vreemde
uitspraken, missen van uitspraken
Fase 2: overweldigd zijn door de psychose
Vaak begint de fase met een conflict. De persoon gaat helemaal op in de
realiteit. Hierdoor is het contact met anderen verstoord. Gedachten,
gedrag en stemming zijn (bijna) niet meer te remmen.
De wanen en/of hallucinaties vertroebelen de beleving van de werkelijkheid.
Dit leidt ertoe dat er een situatie ontstaat met veel angst, paniek,
machteloosheid, onbegrip en stress. De spanningen lopen hoog op en de
persoon wordt een gevaar voor zichzelf en de anderen.
Fase 3: worstelen met psychosegevoeligheid
Iemand die uit een psychose komt wordt geconfronteerd met de gevolgen.
Psychosegevoeligheid gaat om kwetsbaarheid en weerbaarheid.
Kwetsbaarheid heeft te maken met aanleg en gebeurtenissen uit het verleden.
Uit een ander perspectief kijken kan helpen de kwetsbaarheid een plek te geven.
Het is belangrijk om weerbaarheid als kracht te zien.
3
1. Werken met bijzondere groepen........................................................................3
1.1 Psychosezorg................................................................................................ 3
1.1.1 Wat is een psychose?.............................................................................3
1.1.2 De vijf fasen van psychose en herstel....................................................3
1.1.3 Oorzaken van psychosegevoeligheid......................................................4
1.2 Het bipolaire spectrum................................................................................ 4
1.2.1 Manie...................................................................................................... 4
1.2.2 Hypomanie............................................................................................. 4
1.2.3 Depressie................................................................................................ 5
1.3 Verslavingszorg............................................................................................. 5
1.3.1 Terminologie:.......................................................................................... 5
1.3.2 Vormen van afhankelijkheid....................................................................5
1.3.3 Drugs: soorten en effect.........................................................................5
1.4 Persoonlijkheidsstoornissen..........................................................................7
1.4.1 Soorten persoonlijkheidsstoornissen......................................................7
2. Werken met ouderen 65+..................................................................................9
2.1 Ageism als perspectief..................................................................................9
2.2 Mentaal welbevinden bij oudere volwassenen..............................................9
2.3 Fysiek welbevinden bij oudere volwassenen...............................................10
2.3.1 Dementie.............................................................................................. 10
2.4 Zingeving.................................................................................................... 12
2.5 Seksualiteit en intimiteit.............................................................................12
2.5.1 Intimiteit............................................................................................... 12
2.5.2 Seksualiteit:.......................................................................................... 13
2.5.3 Seksueel ageism:..................................................................................13
2.5.4 Seksualiteit in zorginstellingen.............................................................13
2.6 Cultuur sensitieve zorg – diversiteit in woonzorgcentra..............................13
2.7 Verhuis naar een woonzorgcentrum...........................................................14
2.8 Verlies en rouw........................................................................................... 14
2.8.1 Verlies van de partner..........................................................................14
2.8.2 Rouw..................................................................................................... 14
2.8.3 Verstoorde en gecompliceerde rouw....................................................15
2.8.4 Tweedelig model van rouwverwerking..................................................15
2.8.5 Factoren die het rouwproces beïnvloeden............................................16
2.9 Suïcide bij ouderen..................................................................................... 17
1
,2.10 Ouderenmishandeling...............................................................................18
2.11 Vroegtijdige zorgplanning en levenseinde................................................19
2.11.1 Vroegtijdige zorgplanning...................................................................19
2.11.2 Euthanasie.......................................................................................... 20
2.11.3 Documenten euthanasie:...................................................................20
2.11.4 Patiëntenrechten................................................................................ 21
2.11.5 Document negatieve wilsverklaring...................................................21
2.11.6 Palliatieve zorg................................................................................... 21
Werken met (oudere)
volwassenen
2
, Samenvatting
1. Werken met bijzondere groepen
1.1 Psychosezorg
1.1.1 Wat is een psychose?
Een psychose is een mengbeeld (syndroom) van verschillende soorten
symptomen
Psychotische symptomen:
o Extreme achterdocht
o Wanen
o Hallucinaties of vijandige stemmen in het hoofd
o Stemmingswisselingen – manie en depressie
Manie: uitgelaten, hyperactief
Depressie: somber, nergens interesse in
o Onvoldoende motivatie om dagelijkse taken uit te voeren
o Minder goed plannen en leren en problemen met
informatieverwerking
Kan getriggerd worden door bepaalde situaties.
Syndroom = ziektebeeld met het geheel van symptomen
Nood aan hulpverlening
1.1.2 De vijf fasen van psychose en herstel
Fase 1: vroege fase
De persoon ervaart klachten die hij niet meteen kan thuisbrengen; Ze
kunnen vanzelf weer weggaan of verergeren richting een psychose. Er
veranderen subtiele dingen in het gedrag, zoals: isoleren, vreemde
uitspraken, missen van uitspraken
Fase 2: overweldigd zijn door de psychose
Vaak begint de fase met een conflict. De persoon gaat helemaal op in de
realiteit. Hierdoor is het contact met anderen verstoord. Gedachten,
gedrag en stemming zijn (bijna) niet meer te remmen.
De wanen en/of hallucinaties vertroebelen de beleving van de werkelijkheid.
Dit leidt ertoe dat er een situatie ontstaat met veel angst, paniek,
machteloosheid, onbegrip en stress. De spanningen lopen hoog op en de
persoon wordt een gevaar voor zichzelf en de anderen.
Fase 3: worstelen met psychosegevoeligheid
Iemand die uit een psychose komt wordt geconfronteerd met de gevolgen.
Psychosegevoeligheid gaat om kwetsbaarheid en weerbaarheid.
Kwetsbaarheid heeft te maken met aanleg en gebeurtenissen uit het verleden.
Uit een ander perspectief kijken kan helpen de kwetsbaarheid een plek te geven.
Het is belangrijk om weerbaarheid als kracht te zien.
3