Samenvatting toegepaste farmacologie: DEEL 6 – Geneesmiddelen i.v.m. gastro-intestinaal stelsel
Hoofdstuk 1: Stoffen gebruikt bij maag- en
duodenumulcera en GERD (Gastro-oesofagale reflux)
Acid-peptic disease, GERD, maag-en duodenumulcera optreden mucosale erosies en
ulceraties als gevolg van agressie die de bovenhand haalt op aantal beschermende factoren
Agressie Protectie/ beschermende factoren
Zuur Mucus, HCO3- secretie (bicarbonaat)
Pepsine PG
Gal Perfusie
Celregeneratie na beschadiging
Peptische ulcera >99% veroorzaakt door H. pylori en NSAID’s
Farmacotherapie oefenen therapeutisch effect uit door:
o Verminderen zuurproductie
o Bescherming mucosa
o Eradicatie van H. pylori
1.1. H2-receptorantagonisten (anti-histaminica)
Bv. ranitidine (zantac)
Inhiberen de werking van histamine op de maagzuursecretie (H 2-receptor)
verminderen de zuurproductie, maar niet tot neutrale maaginhoud
Vrijzetting van histamine uit maaghistaminocyten wordt gestimuleerd door gastrine en
acetylcholine
Histamine, gastrine en acetylcholine stimuleren HCl-secretie sterkste stimulus is histamine
Heel weinig neveneffecten makkelijk in gebruik
1
, Samenvatting toegepaste farmacologie: DEEL 6 – Geneesmiddelen i.v.m. gastro-intestinaal stelsel
1.2. Protonpompinhibitoren (PPI)
Bv. omeprazole
Irreversibele inhibitoren van de protonpomp van maagmucosa rechtstreekse inhibitie van
zuursecretie
o Inhiberen tot neutrale maaginhoud ongerust: want zure maaginhoud beschermt
tegen infectieuze agentia studies tonen wel een licht verhoogde kans, maar
relatief beperkt
Werken snel en onderdrukken zuursecretie langdurig door irreversibele binding
Zowel curatief als preventief op ulcusrecidief
Keuzeproduct bij refluxoesofagitis
Biologische beschikbaarheid -50% door voedsel op nuchtere maag, best 1u voor maaltijd
Korte halfwaardetijd (1,5u) + Duur zuurinhibitie ongeveer 24u
o Dissociatie tussen farmacodynamiek en farmacokinetiek : heeft langer effect op
protonpomp terwijl farmacon eigenlijk al uit plasma is
Goed veiligheidsprofiel
o Weinig klinisch significante interactie owv korte plasmahalfwaardetijd
o Geen pre-klinische teratogeniciteit
Indicaties
o Gastrinoma (= gastrineproducerende tumor enorm veel ulcera) waarvan resectie
niet mogelijk is
o Mreventie ulcera bij NSAID
o Preventie stress-ulcera
1.3. Misoprostol
Stabiele analoog van prostaglandine E1 (PGE1)
Tweevoudig effect:
o 1) inhiberen zuursecretie
o 2) cytoprotectief effect: verhoogt weerstand van maagmucosa tegen schadelijke
uitwendige factoren + snellere heling mucosa
Versnelt genezing van maag-en duodenumulcera wanneer dosis hoog genoeg om secretie
te remmen
Bijwerkingen ( alle bijwerkingen van prostaglandines):
o Nausea
o Braken
o Diarree
o Uteruscontracties risico miskraam/ teratogeen (gebruik binnen gynaecologie)
2
Hoofdstuk 1: Stoffen gebruikt bij maag- en
duodenumulcera en GERD (Gastro-oesofagale reflux)
Acid-peptic disease, GERD, maag-en duodenumulcera optreden mucosale erosies en
ulceraties als gevolg van agressie die de bovenhand haalt op aantal beschermende factoren
Agressie Protectie/ beschermende factoren
Zuur Mucus, HCO3- secretie (bicarbonaat)
Pepsine PG
Gal Perfusie
Celregeneratie na beschadiging
Peptische ulcera >99% veroorzaakt door H. pylori en NSAID’s
Farmacotherapie oefenen therapeutisch effect uit door:
o Verminderen zuurproductie
o Bescherming mucosa
o Eradicatie van H. pylori
1.1. H2-receptorantagonisten (anti-histaminica)
Bv. ranitidine (zantac)
Inhiberen de werking van histamine op de maagzuursecretie (H 2-receptor)
verminderen de zuurproductie, maar niet tot neutrale maaginhoud
Vrijzetting van histamine uit maaghistaminocyten wordt gestimuleerd door gastrine en
acetylcholine
Histamine, gastrine en acetylcholine stimuleren HCl-secretie sterkste stimulus is histamine
Heel weinig neveneffecten makkelijk in gebruik
1
, Samenvatting toegepaste farmacologie: DEEL 6 – Geneesmiddelen i.v.m. gastro-intestinaal stelsel
1.2. Protonpompinhibitoren (PPI)
Bv. omeprazole
Irreversibele inhibitoren van de protonpomp van maagmucosa rechtstreekse inhibitie van
zuursecretie
o Inhiberen tot neutrale maaginhoud ongerust: want zure maaginhoud beschermt
tegen infectieuze agentia studies tonen wel een licht verhoogde kans, maar
relatief beperkt
Werken snel en onderdrukken zuursecretie langdurig door irreversibele binding
Zowel curatief als preventief op ulcusrecidief
Keuzeproduct bij refluxoesofagitis
Biologische beschikbaarheid -50% door voedsel op nuchtere maag, best 1u voor maaltijd
Korte halfwaardetijd (1,5u) + Duur zuurinhibitie ongeveer 24u
o Dissociatie tussen farmacodynamiek en farmacokinetiek : heeft langer effect op
protonpomp terwijl farmacon eigenlijk al uit plasma is
Goed veiligheidsprofiel
o Weinig klinisch significante interactie owv korte plasmahalfwaardetijd
o Geen pre-klinische teratogeniciteit
Indicaties
o Gastrinoma (= gastrineproducerende tumor enorm veel ulcera) waarvan resectie
niet mogelijk is
o Mreventie ulcera bij NSAID
o Preventie stress-ulcera
1.3. Misoprostol
Stabiele analoog van prostaglandine E1 (PGE1)
Tweevoudig effect:
o 1) inhiberen zuursecretie
o 2) cytoprotectief effect: verhoogt weerstand van maagmucosa tegen schadelijke
uitwendige factoren + snellere heling mucosa
Versnelt genezing van maag-en duodenumulcera wanneer dosis hoog genoeg om secretie
te remmen
Bijwerkingen ( alle bijwerkingen van prostaglandines):
o Nausea
o Braken
o Diarree
o Uteruscontracties risico miskraam/ teratogeen (gebruik binnen gynaecologie)
2