Stap 1: Oprichting
Deel 1
1.1 Begrip onderneming
- iedere natuurlijke persoon die zelfstandig een beroepsactiviteit
uitoefent
- Elke rechtspersoon
- Iedere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid
Iedereen in België mag een eigen onderneming beginnen.
Actoren die geen onderneming mogen starten (bepaalt door de WER)
- Organisatie zonder rechtspersoonlijkheid die geen winst
beoogt en die ook in feite geen uitkeringen verricht aan haar
leden of aan personen die een beslissende invloed uitoefenen op
het beleid van de organisatie
- Publiekrechtelijke rechtspersoon die geen goederen of diensten
aanbiedt op een markt
- Overheden
OLG
Wat is nu weer het verschil tussen een natuurlijke persoon en een
rechtspersoon?
- Natuurlijk persoon
o Mensen van vlees en bloed
- Rechtspersoon
o ‘fictief iemand waaraan men het recht een eigen
zelfstandigheid en de eigenschappen van de natuurlijke
personen zoals naam, woonplaats, identiteit, nationaliteit, een
eigen vermogen enz. aan toekent. De rechten van een
rechtspersoon worden uitgeoefend door de bestuurders of
zaakvoerders die optreden in naam en voor rekening van de
rechtspersoon.’
Voorwaarden en beperkingen
- >18 jaar
- Burgerrechten bezitten
o Geen veroordeling criminele straf
- Handelingsbekwaam zijn
o Geen geestezieken, geen zwankwinnige, geen verkwisters
Is faillissement een probleem?
Niet echt, maar: iemand die failliet werd verklaard, kan in principe
opnieuw ondernemer worden, tenzij de rechtbank dit verboden heeft.
De rechtbank kan dit doen wanneer blijkt dat het faillissement
(mee) veroorzaakt werd door een grove fout van de
ondernemer, en dit voor een periode van minimum 3 en
maximum 10 jaar na de faillietverklaring.
,Onverenigbare beroepen
- Bepaalde beroepen zijn onverenigbaar met dat van een ondernemer.
- Je mag in sommige gevallen dus nooit een dergelijk beroep
uitoefenen en tegelijk ondernemer zijn.
- Deze beperking geldt o.a. voor notarissen, rechters,
gerechtsdeurwaarders en priesters/rabbijnen/imams.
Nieuwe wetgeving = evolutie, vb. advocaten zijn nu ook ondernemers! Voor
politieagenten zijn de regels ook versoepeld
Buitenlanders/vreemdelingen
- Europese Economische Ruimte (EER = EU, Noorwegen, IJsland,
Liechtenstein en Zwitserland): vrij om een onderneming op te
starten
- Anderen: verblijfsvergunning + beroepskaart. De beroepskaart
geeft de toestemming om een zelfstandige activiteit uit te oefenen.
Aanvraag in erkende ondernemingsloket, 140 euro voor het eerste jaar.
Verschil tussen EER en EU
- EER: 31 lidstaten
- EU: 28 lidstaten
1.2 Kwalificaties
De vestigingswetgeving is afgeschaft in Vlaanderen, recent (!) in
Brussel en nog niet in Wallonië –>
Concreet gevolg: Bewijs van basiskennis bedrijfsbeheer is afgeschaft
in Vlaanderen en Brussel, behalve (nog even) in Wallonië
Voor sommige beroepen nog wel vereist: Beroepsbekwaamheid
Beroepsbekwaamheid
- Voor de uitoefening van sommige beroepen, moet je aantonen dat je
het “vak” kent.
o Bouw, automobielsector, lichaamsverzorging, voeding en
andere sectoren
o Vrije en dienstverlenende intellectuele beroepen
2. Verplichte oprichtingsformaliteiten
2.1 Vooraf
2.1.1 Vergunningen
Bij de start van de onderneming moet je nagaan of bepaalde
vergunningen al dan niet vereist zijn, voorbeelden zijn:
- Stedenbouwkundige vergunning: niet alleen voor bouw en
verbouwing, maar ook voor bestemmingswijziging, aanleg parking…
- Milieuvergunning: Het Vlaams Reglement betreffende
Milieuvergunningen (VLAREM) onderscheidt drie categorieën:
o Klasse 1: hinderlijk voor het milieu → vergunning bij
bestendige deputatie van de provincie waar de activiteit zal
plaatsvinden voor grote industriële bedrijven, bv. een fabriek
die aardappelen verwerkt tot chips
, o Klasse 2: minder hinderlijk → vergunning bij gemeente, bv.
grote garages en carwashes, grote schrijnwerkerijen,
landbouwbedrijven, manèges
o Klasse 3: weinig hinderlijk → enkel meldingsplicht bij
gemeente, bv. slagerij, bakkerij, kleine schrijnwerkerij
- Voedselveiligheid: ondernemingen die voedingsmiddelen fabriceren,
verpakken, opslaan, vervoeren of in de handel brengen moeten
toelating vragen bij het Federaal Agentschap voor de
Voedselveiligheid
Vergunning handelsvestigingen met een netto-oppervlakte van meer dan
400m², vergunning verleend door gemeente waar vestiging zal worden
uitgebaat
2.1.2 Openen van een finaciële rekening
- Elke persoon die een onderneming opricht, moet voor die
onderneming een bankrekening openen. De keuze van de bank is
vrij.
- Het rekeningnummer van de onderneming moet vermeld worden op
alle handelsdocumenten (bij voorkeur BIC en IBAN).
2.1.3 Inschrijving KBO
Noot: eerst officiële oprichting vennootschap, nadien KBO-inschrijving. →
Op de keuze van de vennootschapsvorm komen we in deel II terug.
Alle ondernemingen (niet alleen handelsondernemingen, maar ook vrije en
intellectuele beroepen) moeten zich inschrijven bij de KBO voor de start
van hun activiteiten.
- In ondernemingsloket
- Krijgen van ondernemingsnummer
- 87 euro kostprijs
Na de inschrijving ben je voor de wet “ondernemer” -> Bij
handelsgeschillen is de ondernemingsrechtbank bevoegd.
2.1.4 Activatie BTW
Wie regelmatig en zelfstandig goederen en diensten levert, is in principe
BTW-plichtig.
- Wanneer je je onderneming laat inschrijven in de (KBO) krijg je een
ondernemingsnummer toegekend. Dit nummer vormt de basis voor
je BTW-nummer.
- Nadien moet je je BTW-nummer zelf laten activeren. Hiervoor vraag
je een formulier aan bij het BTW-controlekantoor in jouw buurt.
Tarieven
- 6%:vooral voor basisproducten en geleverde diensten met een
sociaal karakter, bv. voeding, farmaceutische producten, …
- 12%:voor bepaalde goederen en geleverde diensten die vanuit
economisch of sociaal oogpunt belangrijk zijn, bv. restaurant en
cateringdiensten
, - 21%: alle andere goederen en diensten
BTW-aangifte: maandelijks of per kwartaal, afhankelijk van
jaaromzet
Bepaalde sectoren: forfaitaire aangiften
Kleine ondernemingen met een jaaromzet onder 25.000 euro, kunnen
opteren voor vrijstelling.
2.1.5 Aansluiting sociaal verzekeringsfonds
- Als zelfstandige en meewerkende echtgenoot moet je je aansluiten
bij een sociaal verzekeringsfonds ten vroegste 6 maanden voor
aanvangsdatum en ten laatste op de dag van de start van de
activiteit.
- Het sociaal verzekeringsfonds stuurt ieder kwartaal een
afrekening van de sociale bijdrage die je moet betalen.
- Via de sociale bijdragen open je rechten op kinderbijslag,
gezondheidszorg, pensioen, faillissementsuitkering,
uitkering voor mantelzorg. Dit alles heet het sociaal statuut van
de zelfstandige.
2.1.6 Aansluiting sociaal verzekeringsfonds
- Voor zelfstandigen wordt het bedrag berekend op netto-inkomen
van 3 jaar terug.
- Eerste 3 jaar? Voorlopige bijdragen afhankelijk van hoofd- of
bijberoep. Die voorlopige bijdragen worden forfaitair berekend. Van
zodra het beroepsinkomen van je startjaar vastligt, worden je sociale
bijdragen definitief berekend op dit beroepsinkomen. Het is mogelijk
dat je dan een bedrag zal moeten bijbetalen. Dat is het geval als je
inkomsten hoger liggen dan het netto jaarinkomen dat als basis
dient voor de berekening van de voorlopige bijdragen.
Vanaf het vierde jaar worden de sociale bijdragen berekend op het
beroepsinkomen van het derde voorafgaande jaar. Nadien worden deze
voorlopige bijdragen definitief berekend op basis van het netto
jaarinkomen van het jaar zelf.
2.2 Na de start
2.2.1 Het UBO-REGISTER
- UBO = Ultimate Beneficial Owner = maatregel tegen witwassen,
financiering terrorisme en opsporen van fiscale fraude
- Nieuwe vennootschappen en juridische entiteiten dienen de
gegevens van de UBO’s te laten registreren binnen een
maand na oprichting.
- Door wie: de verantwoordelijken van de vennootschap/entiteit
(bestuurder of zaakvoerder) of volmachthouders (bv. Accoutant)
- Waar: via overheidssite ‘Myminfin’
- Wat: naam en voornaam van de uiteindelijk begunstigde,
geboortedatum, nationaliteit, adres, datum waarop iemand
Deel 1
1.1 Begrip onderneming
- iedere natuurlijke persoon die zelfstandig een beroepsactiviteit
uitoefent
- Elke rechtspersoon
- Iedere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid
Iedereen in België mag een eigen onderneming beginnen.
Actoren die geen onderneming mogen starten (bepaalt door de WER)
- Organisatie zonder rechtspersoonlijkheid die geen winst
beoogt en die ook in feite geen uitkeringen verricht aan haar
leden of aan personen die een beslissende invloed uitoefenen op
het beleid van de organisatie
- Publiekrechtelijke rechtspersoon die geen goederen of diensten
aanbiedt op een markt
- Overheden
OLG
Wat is nu weer het verschil tussen een natuurlijke persoon en een
rechtspersoon?
- Natuurlijk persoon
o Mensen van vlees en bloed
- Rechtspersoon
o ‘fictief iemand waaraan men het recht een eigen
zelfstandigheid en de eigenschappen van de natuurlijke
personen zoals naam, woonplaats, identiteit, nationaliteit, een
eigen vermogen enz. aan toekent. De rechten van een
rechtspersoon worden uitgeoefend door de bestuurders of
zaakvoerders die optreden in naam en voor rekening van de
rechtspersoon.’
Voorwaarden en beperkingen
- >18 jaar
- Burgerrechten bezitten
o Geen veroordeling criminele straf
- Handelingsbekwaam zijn
o Geen geestezieken, geen zwankwinnige, geen verkwisters
Is faillissement een probleem?
Niet echt, maar: iemand die failliet werd verklaard, kan in principe
opnieuw ondernemer worden, tenzij de rechtbank dit verboden heeft.
De rechtbank kan dit doen wanneer blijkt dat het faillissement
(mee) veroorzaakt werd door een grove fout van de
ondernemer, en dit voor een periode van minimum 3 en
maximum 10 jaar na de faillietverklaring.
,Onverenigbare beroepen
- Bepaalde beroepen zijn onverenigbaar met dat van een ondernemer.
- Je mag in sommige gevallen dus nooit een dergelijk beroep
uitoefenen en tegelijk ondernemer zijn.
- Deze beperking geldt o.a. voor notarissen, rechters,
gerechtsdeurwaarders en priesters/rabbijnen/imams.
Nieuwe wetgeving = evolutie, vb. advocaten zijn nu ook ondernemers! Voor
politieagenten zijn de regels ook versoepeld
Buitenlanders/vreemdelingen
- Europese Economische Ruimte (EER = EU, Noorwegen, IJsland,
Liechtenstein en Zwitserland): vrij om een onderneming op te
starten
- Anderen: verblijfsvergunning + beroepskaart. De beroepskaart
geeft de toestemming om een zelfstandige activiteit uit te oefenen.
Aanvraag in erkende ondernemingsloket, 140 euro voor het eerste jaar.
Verschil tussen EER en EU
- EER: 31 lidstaten
- EU: 28 lidstaten
1.2 Kwalificaties
De vestigingswetgeving is afgeschaft in Vlaanderen, recent (!) in
Brussel en nog niet in Wallonië –>
Concreet gevolg: Bewijs van basiskennis bedrijfsbeheer is afgeschaft
in Vlaanderen en Brussel, behalve (nog even) in Wallonië
Voor sommige beroepen nog wel vereist: Beroepsbekwaamheid
Beroepsbekwaamheid
- Voor de uitoefening van sommige beroepen, moet je aantonen dat je
het “vak” kent.
o Bouw, automobielsector, lichaamsverzorging, voeding en
andere sectoren
o Vrije en dienstverlenende intellectuele beroepen
2. Verplichte oprichtingsformaliteiten
2.1 Vooraf
2.1.1 Vergunningen
Bij de start van de onderneming moet je nagaan of bepaalde
vergunningen al dan niet vereist zijn, voorbeelden zijn:
- Stedenbouwkundige vergunning: niet alleen voor bouw en
verbouwing, maar ook voor bestemmingswijziging, aanleg parking…
- Milieuvergunning: Het Vlaams Reglement betreffende
Milieuvergunningen (VLAREM) onderscheidt drie categorieën:
o Klasse 1: hinderlijk voor het milieu → vergunning bij
bestendige deputatie van de provincie waar de activiteit zal
plaatsvinden voor grote industriële bedrijven, bv. een fabriek
die aardappelen verwerkt tot chips
, o Klasse 2: minder hinderlijk → vergunning bij gemeente, bv.
grote garages en carwashes, grote schrijnwerkerijen,
landbouwbedrijven, manèges
o Klasse 3: weinig hinderlijk → enkel meldingsplicht bij
gemeente, bv. slagerij, bakkerij, kleine schrijnwerkerij
- Voedselveiligheid: ondernemingen die voedingsmiddelen fabriceren,
verpakken, opslaan, vervoeren of in de handel brengen moeten
toelating vragen bij het Federaal Agentschap voor de
Voedselveiligheid
Vergunning handelsvestigingen met een netto-oppervlakte van meer dan
400m², vergunning verleend door gemeente waar vestiging zal worden
uitgebaat
2.1.2 Openen van een finaciële rekening
- Elke persoon die een onderneming opricht, moet voor die
onderneming een bankrekening openen. De keuze van de bank is
vrij.
- Het rekeningnummer van de onderneming moet vermeld worden op
alle handelsdocumenten (bij voorkeur BIC en IBAN).
2.1.3 Inschrijving KBO
Noot: eerst officiële oprichting vennootschap, nadien KBO-inschrijving. →
Op de keuze van de vennootschapsvorm komen we in deel II terug.
Alle ondernemingen (niet alleen handelsondernemingen, maar ook vrije en
intellectuele beroepen) moeten zich inschrijven bij de KBO voor de start
van hun activiteiten.
- In ondernemingsloket
- Krijgen van ondernemingsnummer
- 87 euro kostprijs
Na de inschrijving ben je voor de wet “ondernemer” -> Bij
handelsgeschillen is de ondernemingsrechtbank bevoegd.
2.1.4 Activatie BTW
Wie regelmatig en zelfstandig goederen en diensten levert, is in principe
BTW-plichtig.
- Wanneer je je onderneming laat inschrijven in de (KBO) krijg je een
ondernemingsnummer toegekend. Dit nummer vormt de basis voor
je BTW-nummer.
- Nadien moet je je BTW-nummer zelf laten activeren. Hiervoor vraag
je een formulier aan bij het BTW-controlekantoor in jouw buurt.
Tarieven
- 6%:vooral voor basisproducten en geleverde diensten met een
sociaal karakter, bv. voeding, farmaceutische producten, …
- 12%:voor bepaalde goederen en geleverde diensten die vanuit
economisch of sociaal oogpunt belangrijk zijn, bv. restaurant en
cateringdiensten
, - 21%: alle andere goederen en diensten
BTW-aangifte: maandelijks of per kwartaal, afhankelijk van
jaaromzet
Bepaalde sectoren: forfaitaire aangiften
Kleine ondernemingen met een jaaromzet onder 25.000 euro, kunnen
opteren voor vrijstelling.
2.1.5 Aansluiting sociaal verzekeringsfonds
- Als zelfstandige en meewerkende echtgenoot moet je je aansluiten
bij een sociaal verzekeringsfonds ten vroegste 6 maanden voor
aanvangsdatum en ten laatste op de dag van de start van de
activiteit.
- Het sociaal verzekeringsfonds stuurt ieder kwartaal een
afrekening van de sociale bijdrage die je moet betalen.
- Via de sociale bijdragen open je rechten op kinderbijslag,
gezondheidszorg, pensioen, faillissementsuitkering,
uitkering voor mantelzorg. Dit alles heet het sociaal statuut van
de zelfstandige.
2.1.6 Aansluiting sociaal verzekeringsfonds
- Voor zelfstandigen wordt het bedrag berekend op netto-inkomen
van 3 jaar terug.
- Eerste 3 jaar? Voorlopige bijdragen afhankelijk van hoofd- of
bijberoep. Die voorlopige bijdragen worden forfaitair berekend. Van
zodra het beroepsinkomen van je startjaar vastligt, worden je sociale
bijdragen definitief berekend op dit beroepsinkomen. Het is mogelijk
dat je dan een bedrag zal moeten bijbetalen. Dat is het geval als je
inkomsten hoger liggen dan het netto jaarinkomen dat als basis
dient voor de berekening van de voorlopige bijdragen.
Vanaf het vierde jaar worden de sociale bijdragen berekend op het
beroepsinkomen van het derde voorafgaande jaar. Nadien worden deze
voorlopige bijdragen definitief berekend op basis van het netto
jaarinkomen van het jaar zelf.
2.2 Na de start
2.2.1 Het UBO-REGISTER
- UBO = Ultimate Beneficial Owner = maatregel tegen witwassen,
financiering terrorisme en opsporen van fiscale fraude
- Nieuwe vennootschappen en juridische entiteiten dienen de
gegevens van de UBO’s te laten registreren binnen een
maand na oprichting.
- Door wie: de verantwoordelijken van de vennootschap/entiteit
(bestuurder of zaakvoerder) of volmachthouders (bv. Accoutant)
- Waar: via overheidssite ‘Myminfin’
- Wat: naam en voornaam van de uiteindelijk begunstigde,
geboortedatum, nationaliteit, adres, datum waarop iemand
