Inleiding fiscaal recht /2
Soraya El Khounchar
HOOFDSTUK 0: Inleiding
Praktische informatie:
!!!Handboek!!! Geen pwps
Week na kerstvakantie is herhalingsoefeningen en vragen beantwoorden
→Proberen om de herhalingsoefeningen te maken in de kerstvakantie
→Rekenmachine meebrengen vanaf week 3
Inleiding:
Niets is gratis, de balans moet in evenwicht zijn
Alles hangt samen en is een groepering van maatregelen
→Beseffen wat de gevolgen zijn van een keuze dat je maakt
→Geld is niet het verschil, kennis is wel het verschil
Vb: Melissa Depraetere van Vooruit over de koelkast cheques
Vb: moeder blijft thuis met kinderen en heeft 30.000 per jaar, vader gaat werken en verdient
80.000 euro per jaar, sparen 50.000 op 5 jaar (is al belasting op betaald via de
personenbelasting), krijgen een lening voor huis van 350.000 (registratiebelasting op betalen),
omdat de mensen eigenaar zijn van onroerend goed (betalen onroerende voorheffing van 1000
euro jaarlijks) en wanneer zij overlijden betalen hun kinderen op het pand (erfbelasting)
Nieuw begrotingsakkoord (les 26/11):
- Vrijetijdsbezigheden worden duurder (btw verhogen) (vb: cinema, festivals,
vliegtickets,...)
- Loonindexering: index beperken voor de hogere lonen, boven de 4.000 euro worden de
lonen niet geïndexeerd (index is het instrument om de inflatie onder controle te houden
en koopkracht te behouden)
- Sociale woningen in Brussel: als je niet naar sollicitaties gaat of jobs weigert wordt de
huur even duur als een woning op de private huurmarkt
- De minimumlonen gaan met 50 euro naar boven om het verschil tussen werken en niet
werken te laten lonen
- Accijnzen op aardgas verhogen, op elektriciteit verlagen zodat de mensen het niet
voelen
1)Verhoging van maaltijdcheques
Wat is de maatregel?
→Verhoging van het maximumbedrag van maaltijdcheques, van 8 euro naar 10 euro per
gewerkte dag
Wat is het doel van de maatregel?
→Koopkracht van werknemers beschermen
Wie treft de maatregel?
→Werknemers en werkgever
,Een goede maatregel om de koopkracht in stand te houden, gaat de bedrijven extra kosten.
2)Invoering van een belasting van meerwaarden op financiële activa
Wat is de maatregel?
→De meerwaardebelasting is een personenbelasting en daardoor van toepassing op
natuurlijke personen die volle eigenaar of blote eigenaar zijn van financiële activa.
Wat is het doel van de maatregel?
→Belasten van meerwaarden gerealiseerd uit financiele activa omvat onder andere aandelen,
obligaties, beleggingsfondsen, afgeleide producten, verzekeringsbeleggingen, cryptomunten en
valuta
→Verschuiving van de belastingdruk van arbeid naar kapitaal
Wie treft de maatregel?
→Natuurlijke personen die volle eigenaar of blote eigenaar zijn van financiële activa
(particuliere beleggers)
Geen goede maatregel, men neemt risico’s op de financiële markt en men mag beloond worden
om deze risico’s te nemen.
Probleem: het zijn de ondernemers die de werkgelegenheid creëren, dat komt in het gedrang
doordat er angst ontstaat om een vennootschap uit de grond te stampen
3)Personenbelasting: belastingvrij inkomen stijgt van 10.910 euro naar 15.300 euro
Wat is de maatregel?
→Belastingvrij inkomen stijgt van 10.910 euro naar 15.300 euro
Wat is het doel van de maatregel?
→Hoger nettoloon, meer structurele verbetering, verschil tussen werkenden en niet werkenden
groter maken in de hoop meer mensen te kunnen activeren
Wie treft de maatregel?
→Werknemers in loondienst
DEEL 1: Basisbeginselen
Hoofdstuk 1: Begrip en kenmerken van de belasting
1.Het begrip ‘belasting’
Geen wettelijke definitie van ‘belasting’
A.d.h.v. enkele cassatiearresten komt men tot deze omschrijving: “De belasting is een bijdrage
die volgens bepaalde rechtsregels door de overheid wordt opgelegd met het oog op het
verzamelen van financiële middelen die nodig zijn om uitgaven te doen in het algemeen belang
en voor zover die bijdrage bij wet of decreet als belasting wordt erkend.”
Hoofdprincipe: het is overheid/burger en omdat wij een rechtsstaat zijn, zijn er beginselen waar
de overheid zich aan moet houden
Deze principes maken het onderscheid tussen wij als rechtsstaat of een land onder een dictator
→Zorgt ervoor dat alle principes eerlijk blijven
Geen definitie voor belastingen, volgt uit cassatierechtspraak
,2.Kenmerken van een belasting
2.1 Het financieel doel
Belastingen worden gebruikt voor het dekken van de overheidsuitgaven
Ter financiering van diensten van openbaar nut: tegenover een belasting bestaat er geen
rechtstreekse en individuele tegenprestatie
→De betaler weet niet wat er precies met de door hem betaalde belastingen gebeurt
2.2 Het dwingend karakter
Belastingen worden eenzijdig door de OH opgelegd, gebeurt volgens bepaalde rechtsregels die
afdwingbaar zijn (een bijdrage die de overheid onder bepaalde rechtsregels mag innen;
verankerd in de grondwet)
Niet-naleving van de wettelijke verplichtingen: administratieve sancties // strafrechtelijke
sancties
Una-via principe: voor de vervolging van overtredingen inzake de fiscale wetgeving kan men
voortaan uitsluitend via de administratieve of via de strafrechtelijke weg vervolgd worden.
2.3 Overheidsinkomsten die geen belastingen zijn
Belastingen zijn de belangrijkste inkomens van de overheid, maar ook inkomen dat niet uit
belastingen komt
Ontvangsten die niet aan beide vereisten voldoen, zijn geen belastingen.
Voorbeelden:
- Inkomsten die de OH ontvangt uit de verkoop/verhuur/… van openbare domeingoederen
- Inkomsten uit het verstrekken van diensten aan burgers in sectoren waarin de overheid
in concurrentie treedt met de privésector (vb: vervoer)
- Verplichte betalingen aan de overheid zonder financieel doel (vb: verbeurdverklaringen)
2.4 Retributie versus bijzondere vormen van belastingen
Retributie: vergoeding voor een geïndividualiseerde dienstverlening vanwege de overheid die
daarbij over een juridisch of feitelijk monopolie beschikt.
De rechtstreekse tegenprestatie van de openbare instelling en het daaraan verbonden
persoonlijk voordeel van de gebruiker zijn substantiële kenmerken van de retributie.
Een retributie is als je een OH betaalt voor een geïndividualiseerde dienstverlening
Vb: havenrechten (schip vaart Antwerpen binnen en betaalt een bedrag dat omvat staanplaats,
havenarbeiders, gebruikmaken van kranen,...)
→Gaat om dienstverlening
Vb: kopie van je pas aanvragen bij de gemeente (je betaalt specifiek omdat je aan de overheid
iets gevraagd hebt)
Voorbeelden:
- Havenrechten voor het gebruik van havenfaciliteiten
- Vergoeding voor het verkrijgen van een kopie van een administratief document
- Parkeerretributies
, Verhaalbelasting/ repartitiebelasting: bepaalde uitgaven die door de belastingheffende
overheid in het algemeen belang worden verricht en bijgevolg aan allen ten goede kunnen
komen, niettemin op een benaderende wijze van bepaalde personen worden teruggevorderd op
grond van het onweerlegbaar vermoeden dat zij er het meeste voordeel uit halen.
→Is mogelijk dat men moet betalen hoewel men niet gebruikt
Urbanisatiebelasting: belasting voor wegverhardingen, het aanleggen van fiets- en/of
voetpaden en rioleringswerken wordt opgelegd aan alle inwoners van een bepaald gebied
→Wordt forfaitair aangerekend en is niet gebonden aan de uitvoering van bepaalde werken op
een bepaalde plaats op een bepaald tijdstip.
2.5 De parafiscale bijdragen (sociale bijdragen)
→Geen belasting want komt niet in een grote pot, heeft al een doel hoe het uitgegeven wordt
→Inkomsten worden al specifiek gealloceerd, zijn al aan een specifiek doel gekoppeld
Vb: sociale bijdragen gelden al voor de werkloosheidsuitkeringen
Grootste doel: inkomsten belastingen dienen om de activiteiten van de overheid te financieren
Regel: als je bijdraagt kan je ervan genieten, doe je dat niet dan geen recht op
→Geen belasting →opbrengst komt niet terecht in de rijksmiddelenbegroting
Sociale bijdragen beogen niet de dekking van de algemene uitgaven van de staat maar alleen
specifieke uitgaven, met name de sociale uitgaven.
Voorbeelden:
- De toewijzing van allerlei inkomsten uit BTW, accijnzen en roerende voorheffing aan de
sociale zekerheid
- Vb: politie en leger financieren
- Vb: brandweer levert bepaalde diensten waar je wel voor moet betalen (vb weghalen
van een wespennest kost 50 euro)
Belasting of socialezekerheidsbijdrage: kijken naar het verband tussen de individuele
bijdrageplichtige en de rechten die hij met die bijdrage voor zichzelf opbouwt.
Hoofdstuk 2: De situering van het belastingrecht
Belastingrecht krijgt een belangrijke taak toebedeeld van zodra de noodzakelijke politieke
beslissingen genomen zijn. Het belastingrecht zal dan onder meer bepalen wie of wat aan de
belasting wordt onderworpen, welk het toepasselijk tarief is, hoe de belasting wordt gevestigd,
hoe ze wordt geïnd, welke waarborgen de belastingheffende overheid worden toegekend enz.
Alle wetenschappen die bezig zijn met de studie van belastingen = belastingwetenschappen
Hoofdstuk 3: Noodzakelijk karakter van belastingen in een moderne samenleving
Belastingen kunnen worden beschouwd als de prijs die wij betalen voor onze grondwettelijke
rechten en vrijheden, meer bepaald voor het recht op privé-eigendom en de vrijheid van
ondernemen.
Soraya El Khounchar
HOOFDSTUK 0: Inleiding
Praktische informatie:
!!!Handboek!!! Geen pwps
Week na kerstvakantie is herhalingsoefeningen en vragen beantwoorden
→Proberen om de herhalingsoefeningen te maken in de kerstvakantie
→Rekenmachine meebrengen vanaf week 3
Inleiding:
Niets is gratis, de balans moet in evenwicht zijn
Alles hangt samen en is een groepering van maatregelen
→Beseffen wat de gevolgen zijn van een keuze dat je maakt
→Geld is niet het verschil, kennis is wel het verschil
Vb: Melissa Depraetere van Vooruit over de koelkast cheques
Vb: moeder blijft thuis met kinderen en heeft 30.000 per jaar, vader gaat werken en verdient
80.000 euro per jaar, sparen 50.000 op 5 jaar (is al belasting op betaald via de
personenbelasting), krijgen een lening voor huis van 350.000 (registratiebelasting op betalen),
omdat de mensen eigenaar zijn van onroerend goed (betalen onroerende voorheffing van 1000
euro jaarlijks) en wanneer zij overlijden betalen hun kinderen op het pand (erfbelasting)
Nieuw begrotingsakkoord (les 26/11):
- Vrijetijdsbezigheden worden duurder (btw verhogen) (vb: cinema, festivals,
vliegtickets,...)
- Loonindexering: index beperken voor de hogere lonen, boven de 4.000 euro worden de
lonen niet geïndexeerd (index is het instrument om de inflatie onder controle te houden
en koopkracht te behouden)
- Sociale woningen in Brussel: als je niet naar sollicitaties gaat of jobs weigert wordt de
huur even duur als een woning op de private huurmarkt
- De minimumlonen gaan met 50 euro naar boven om het verschil tussen werken en niet
werken te laten lonen
- Accijnzen op aardgas verhogen, op elektriciteit verlagen zodat de mensen het niet
voelen
1)Verhoging van maaltijdcheques
Wat is de maatregel?
→Verhoging van het maximumbedrag van maaltijdcheques, van 8 euro naar 10 euro per
gewerkte dag
Wat is het doel van de maatregel?
→Koopkracht van werknemers beschermen
Wie treft de maatregel?
→Werknemers en werkgever
,Een goede maatregel om de koopkracht in stand te houden, gaat de bedrijven extra kosten.
2)Invoering van een belasting van meerwaarden op financiële activa
Wat is de maatregel?
→De meerwaardebelasting is een personenbelasting en daardoor van toepassing op
natuurlijke personen die volle eigenaar of blote eigenaar zijn van financiële activa.
Wat is het doel van de maatregel?
→Belasten van meerwaarden gerealiseerd uit financiele activa omvat onder andere aandelen,
obligaties, beleggingsfondsen, afgeleide producten, verzekeringsbeleggingen, cryptomunten en
valuta
→Verschuiving van de belastingdruk van arbeid naar kapitaal
Wie treft de maatregel?
→Natuurlijke personen die volle eigenaar of blote eigenaar zijn van financiële activa
(particuliere beleggers)
Geen goede maatregel, men neemt risico’s op de financiële markt en men mag beloond worden
om deze risico’s te nemen.
Probleem: het zijn de ondernemers die de werkgelegenheid creëren, dat komt in het gedrang
doordat er angst ontstaat om een vennootschap uit de grond te stampen
3)Personenbelasting: belastingvrij inkomen stijgt van 10.910 euro naar 15.300 euro
Wat is de maatregel?
→Belastingvrij inkomen stijgt van 10.910 euro naar 15.300 euro
Wat is het doel van de maatregel?
→Hoger nettoloon, meer structurele verbetering, verschil tussen werkenden en niet werkenden
groter maken in de hoop meer mensen te kunnen activeren
Wie treft de maatregel?
→Werknemers in loondienst
DEEL 1: Basisbeginselen
Hoofdstuk 1: Begrip en kenmerken van de belasting
1.Het begrip ‘belasting’
Geen wettelijke definitie van ‘belasting’
A.d.h.v. enkele cassatiearresten komt men tot deze omschrijving: “De belasting is een bijdrage
die volgens bepaalde rechtsregels door de overheid wordt opgelegd met het oog op het
verzamelen van financiële middelen die nodig zijn om uitgaven te doen in het algemeen belang
en voor zover die bijdrage bij wet of decreet als belasting wordt erkend.”
Hoofdprincipe: het is overheid/burger en omdat wij een rechtsstaat zijn, zijn er beginselen waar
de overheid zich aan moet houden
Deze principes maken het onderscheid tussen wij als rechtsstaat of een land onder een dictator
→Zorgt ervoor dat alle principes eerlijk blijven
Geen definitie voor belastingen, volgt uit cassatierechtspraak
,2.Kenmerken van een belasting
2.1 Het financieel doel
Belastingen worden gebruikt voor het dekken van de overheidsuitgaven
Ter financiering van diensten van openbaar nut: tegenover een belasting bestaat er geen
rechtstreekse en individuele tegenprestatie
→De betaler weet niet wat er precies met de door hem betaalde belastingen gebeurt
2.2 Het dwingend karakter
Belastingen worden eenzijdig door de OH opgelegd, gebeurt volgens bepaalde rechtsregels die
afdwingbaar zijn (een bijdrage die de overheid onder bepaalde rechtsregels mag innen;
verankerd in de grondwet)
Niet-naleving van de wettelijke verplichtingen: administratieve sancties // strafrechtelijke
sancties
Una-via principe: voor de vervolging van overtredingen inzake de fiscale wetgeving kan men
voortaan uitsluitend via de administratieve of via de strafrechtelijke weg vervolgd worden.
2.3 Overheidsinkomsten die geen belastingen zijn
Belastingen zijn de belangrijkste inkomens van de overheid, maar ook inkomen dat niet uit
belastingen komt
Ontvangsten die niet aan beide vereisten voldoen, zijn geen belastingen.
Voorbeelden:
- Inkomsten die de OH ontvangt uit de verkoop/verhuur/… van openbare domeingoederen
- Inkomsten uit het verstrekken van diensten aan burgers in sectoren waarin de overheid
in concurrentie treedt met de privésector (vb: vervoer)
- Verplichte betalingen aan de overheid zonder financieel doel (vb: verbeurdverklaringen)
2.4 Retributie versus bijzondere vormen van belastingen
Retributie: vergoeding voor een geïndividualiseerde dienstverlening vanwege de overheid die
daarbij over een juridisch of feitelijk monopolie beschikt.
De rechtstreekse tegenprestatie van de openbare instelling en het daaraan verbonden
persoonlijk voordeel van de gebruiker zijn substantiële kenmerken van de retributie.
Een retributie is als je een OH betaalt voor een geïndividualiseerde dienstverlening
Vb: havenrechten (schip vaart Antwerpen binnen en betaalt een bedrag dat omvat staanplaats,
havenarbeiders, gebruikmaken van kranen,...)
→Gaat om dienstverlening
Vb: kopie van je pas aanvragen bij de gemeente (je betaalt specifiek omdat je aan de overheid
iets gevraagd hebt)
Voorbeelden:
- Havenrechten voor het gebruik van havenfaciliteiten
- Vergoeding voor het verkrijgen van een kopie van een administratief document
- Parkeerretributies
, Verhaalbelasting/ repartitiebelasting: bepaalde uitgaven die door de belastingheffende
overheid in het algemeen belang worden verricht en bijgevolg aan allen ten goede kunnen
komen, niettemin op een benaderende wijze van bepaalde personen worden teruggevorderd op
grond van het onweerlegbaar vermoeden dat zij er het meeste voordeel uit halen.
→Is mogelijk dat men moet betalen hoewel men niet gebruikt
Urbanisatiebelasting: belasting voor wegverhardingen, het aanleggen van fiets- en/of
voetpaden en rioleringswerken wordt opgelegd aan alle inwoners van een bepaald gebied
→Wordt forfaitair aangerekend en is niet gebonden aan de uitvoering van bepaalde werken op
een bepaalde plaats op een bepaald tijdstip.
2.5 De parafiscale bijdragen (sociale bijdragen)
→Geen belasting want komt niet in een grote pot, heeft al een doel hoe het uitgegeven wordt
→Inkomsten worden al specifiek gealloceerd, zijn al aan een specifiek doel gekoppeld
Vb: sociale bijdragen gelden al voor de werkloosheidsuitkeringen
Grootste doel: inkomsten belastingen dienen om de activiteiten van de overheid te financieren
Regel: als je bijdraagt kan je ervan genieten, doe je dat niet dan geen recht op
→Geen belasting →opbrengst komt niet terecht in de rijksmiddelenbegroting
Sociale bijdragen beogen niet de dekking van de algemene uitgaven van de staat maar alleen
specifieke uitgaven, met name de sociale uitgaven.
Voorbeelden:
- De toewijzing van allerlei inkomsten uit BTW, accijnzen en roerende voorheffing aan de
sociale zekerheid
- Vb: politie en leger financieren
- Vb: brandweer levert bepaalde diensten waar je wel voor moet betalen (vb weghalen
van een wespennest kost 50 euro)
Belasting of socialezekerheidsbijdrage: kijken naar het verband tussen de individuele
bijdrageplichtige en de rechten die hij met die bijdrage voor zichzelf opbouwt.
Hoofdstuk 2: De situering van het belastingrecht
Belastingrecht krijgt een belangrijke taak toebedeeld van zodra de noodzakelijke politieke
beslissingen genomen zijn. Het belastingrecht zal dan onder meer bepalen wie of wat aan de
belasting wordt onderworpen, welk het toepasselijk tarief is, hoe de belasting wordt gevestigd,
hoe ze wordt geïnd, welke waarborgen de belastingheffende overheid worden toegekend enz.
Alle wetenschappen die bezig zijn met de studie van belastingen = belastingwetenschappen
Hoofdstuk 3: Noodzakelijk karakter van belastingen in een moderne samenleving
Belastingen kunnen worden beschouwd als de prijs die wij betalen voor onze grondwettelijke
rechten en vrijheden, meer bepaald voor het recht op privé-eigendom en de vrijheid van
ondernemen.
