ECONOMIE
Les 1: INLEDING
Economie
= een sociale wetenschap die gaat bestuderen hoe producenten en
consumenten kiezen op welke manier ze schaarse beschikbare middelen gaan
besteden en op welke manier deze keuzes de hele maatschappij gaan
beïnvloeden.
Sociale wetenschap:
Economie bestudeert menselijke keuzes binnen het economisch proces
(van produceren, verdelen en consumeren)
Economie onderscheidt patronen en probeert voorspellingen te doen
Economie is meestal een vereenvoudigde voorstelling van de realiteit,
gebaseerd op # veronderstellingen
Veronderstellingen:
1. Ceteris-paribus-clausule
Veronderstelling = alle omstandigheden blijven gelijk als we één
parameter wijzigen.
MAAR: Interessant en mogelijk in theorie maar in de realiteit veranderen
alle parameters voortdurend en beïnvloeden veranderingen elkaar.
Voorbeeld: Als smartphones duurder worden, zal de consumptie van
smartphones afnemen… als alle overige invloeden gelijk blijven.
Van alle mogelijke factoren die invloed hebben op de consumptie van
smartphones wordt er maar één bekeken. Welke? de prijs van
smartphones
1
, De ceteris-
paribus-clausule 2. Perfecte informatie
zegt dus Veronderstelling = alle spelers beschikken over
eigenlijk: “We alle relevante en recente informatie waarop ze
doen alsof al die hun keuzes kunnen baseren.
andere dingen
niet veranderen, MAAR: In de realiteit moet je genoegen nemen
zodat we puur met beperkte informatie
kunnen zien wat
het effect van Waarom veronderstellingen?
de
prijsverandering = vereenvoudiging van de realiteit
is.”
Meer inzicht in een zeer complexe realiteit
Dus: je kijkt
anders onmogelijk
alleen naar
Leren van het verleden om betere beslissingen
prijs, en
te maken in de toekomst
negeert
tijdelijk alles
wat anders Behoeften:
kan
meespelen. = het aanvoelen van een tekort en het verlangen om
dit tekort aan te vullen.
PRIMAIRE BEHOEFTEN/ “NEEDS”
Eten & drinken
Slapen
Kleding
Onderdak
Veiligheid
Gezondheid / medische zorg
…
SECUNDAIRE BEHOEFTEN/ “WANTS”
Comfort
Luxe
Ontwikkeling
Zelfontplooiing
…
INDIVIDUELE BEHOEFTEN
Persoonlijke verzorging
Vervoer
Vrije tijd en ontspanning
Sporten
Medische verzorging
…
COLLECTIEVE BEHOEFTEN
Onderwijs
Cultuur
2
, Openbaar vervoer
Veiligheid op straat
Volksgezondheid
…
MATERIËLE BEHOEFTEN
Honger eten
Dorst water
Zin om te lezen een boek
Kou een warme jas
Vervoer een fiets / auto
…
IMMATERIËLE BEHOEFTEN
Juridisch advies
Verzekeringscontract
Geneeskundig onderzoek
…
Schaarste:
= beperkt aanbod van middelen (goederen en diensten) om deze behoeften te
bevredigen.
VRIJE GOEDEREN:
Niet-schaarse goederen die in overvloed aanwezig zijn.
Bijvoorbeeld: lucht, water in de zee, zonlicht, regen …
= niet schaars
ECONOMISCHE GOEDEREN:
3
, Schaarse goederen die niet in onbeperkte mate ter beschikking zijn.
Verlangde hoeveelheid > beschikbare hoeveelheid indien gratis ter
beschikking
Door schaarste ontstaat een markt en een prijs
= schaars: die worden verhandelt, wordt een prijs vr opgesteld
Schaarste kan variëren in de tijd:
Technologische vooruitgang zorgt voor efficiëntere productie waardoor
bepaalde goederen minder schaars zijn geworden.
Klimaatverandering / droogte / toename wereldbevolking zorgen
voor minder voorbeelden van vrije goederen (bijvoorbeeld meer
waterschaarste t.o.v. vroeger / lucht die gezuiverd moet worden)
Schaarste en waarde gaan hand in hand:
Goederen zijn vaak duurder naarmate ze schaarser zijn indien het gewild is
Sommige goederen zijn niet schaars en daardoor vaak gratis
Soorten goederen:
CONSUMPTIEGOEDEREN
“Final goods” die bestemd zijn voor de consument.
- Niet-duurzame consumptiegoederen / verbruiksgoederen
Voorbeelden: brood, tandpasta, toiletpapier
- Duurzame consumptiegoederen / gebruiksgoederen
Voorbeelden: auto, kleren, fiets, huis
INVESTERINGSGOEDEREN
Goederen voor de productie van eindgoederen.
- Niet-duurzame/vlottende investerings-of kapitaalgoederen met levensduur
<1 jaar
Voorbeelden: grondstoffen, half-fabrikaten
- Duurzame investerings-of kapitaalgoederen met levensduur > 1 jaar
Voorbeelden: machines, gebouwen, wegen
Keuzes:
4
Les 1: INLEDING
Economie
= een sociale wetenschap die gaat bestuderen hoe producenten en
consumenten kiezen op welke manier ze schaarse beschikbare middelen gaan
besteden en op welke manier deze keuzes de hele maatschappij gaan
beïnvloeden.
Sociale wetenschap:
Economie bestudeert menselijke keuzes binnen het economisch proces
(van produceren, verdelen en consumeren)
Economie onderscheidt patronen en probeert voorspellingen te doen
Economie is meestal een vereenvoudigde voorstelling van de realiteit,
gebaseerd op # veronderstellingen
Veronderstellingen:
1. Ceteris-paribus-clausule
Veronderstelling = alle omstandigheden blijven gelijk als we één
parameter wijzigen.
MAAR: Interessant en mogelijk in theorie maar in de realiteit veranderen
alle parameters voortdurend en beïnvloeden veranderingen elkaar.
Voorbeeld: Als smartphones duurder worden, zal de consumptie van
smartphones afnemen… als alle overige invloeden gelijk blijven.
Van alle mogelijke factoren die invloed hebben op de consumptie van
smartphones wordt er maar één bekeken. Welke? de prijs van
smartphones
1
, De ceteris-
paribus-clausule 2. Perfecte informatie
zegt dus Veronderstelling = alle spelers beschikken over
eigenlijk: “We alle relevante en recente informatie waarop ze
doen alsof al die hun keuzes kunnen baseren.
andere dingen
niet veranderen, MAAR: In de realiteit moet je genoegen nemen
zodat we puur met beperkte informatie
kunnen zien wat
het effect van Waarom veronderstellingen?
de
prijsverandering = vereenvoudiging van de realiteit
is.”
Meer inzicht in een zeer complexe realiteit
Dus: je kijkt
anders onmogelijk
alleen naar
Leren van het verleden om betere beslissingen
prijs, en
te maken in de toekomst
negeert
tijdelijk alles
wat anders Behoeften:
kan
meespelen. = het aanvoelen van een tekort en het verlangen om
dit tekort aan te vullen.
PRIMAIRE BEHOEFTEN/ “NEEDS”
Eten & drinken
Slapen
Kleding
Onderdak
Veiligheid
Gezondheid / medische zorg
…
SECUNDAIRE BEHOEFTEN/ “WANTS”
Comfort
Luxe
Ontwikkeling
Zelfontplooiing
…
INDIVIDUELE BEHOEFTEN
Persoonlijke verzorging
Vervoer
Vrije tijd en ontspanning
Sporten
Medische verzorging
…
COLLECTIEVE BEHOEFTEN
Onderwijs
Cultuur
2
, Openbaar vervoer
Veiligheid op straat
Volksgezondheid
…
MATERIËLE BEHOEFTEN
Honger eten
Dorst water
Zin om te lezen een boek
Kou een warme jas
Vervoer een fiets / auto
…
IMMATERIËLE BEHOEFTEN
Juridisch advies
Verzekeringscontract
Geneeskundig onderzoek
…
Schaarste:
= beperkt aanbod van middelen (goederen en diensten) om deze behoeften te
bevredigen.
VRIJE GOEDEREN:
Niet-schaarse goederen die in overvloed aanwezig zijn.
Bijvoorbeeld: lucht, water in de zee, zonlicht, regen …
= niet schaars
ECONOMISCHE GOEDEREN:
3
, Schaarse goederen die niet in onbeperkte mate ter beschikking zijn.
Verlangde hoeveelheid > beschikbare hoeveelheid indien gratis ter
beschikking
Door schaarste ontstaat een markt en een prijs
= schaars: die worden verhandelt, wordt een prijs vr opgesteld
Schaarste kan variëren in de tijd:
Technologische vooruitgang zorgt voor efficiëntere productie waardoor
bepaalde goederen minder schaars zijn geworden.
Klimaatverandering / droogte / toename wereldbevolking zorgen
voor minder voorbeelden van vrije goederen (bijvoorbeeld meer
waterschaarste t.o.v. vroeger / lucht die gezuiverd moet worden)
Schaarste en waarde gaan hand in hand:
Goederen zijn vaak duurder naarmate ze schaarser zijn indien het gewild is
Sommige goederen zijn niet schaars en daardoor vaak gratis
Soorten goederen:
CONSUMPTIEGOEDEREN
“Final goods” die bestemd zijn voor de consument.
- Niet-duurzame consumptiegoederen / verbruiksgoederen
Voorbeelden: brood, tandpasta, toiletpapier
- Duurzame consumptiegoederen / gebruiksgoederen
Voorbeelden: auto, kleren, fiets, huis
INVESTERINGSGOEDEREN
Goederen voor de productie van eindgoederen.
- Niet-duurzame/vlottende investerings-of kapitaalgoederen met levensduur
<1 jaar
Voorbeelden: grondstoffen, half-fabrikaten
- Duurzame investerings-of kapitaalgoederen met levensduur > 1 jaar
Voorbeelden: machines, gebouwen, wegen
Keuzes:
4
