Samenvatting Sociale Wetgeving CURPBABM

SOCIALE WETGEVING
Annelies Uytterhaegen




HOGENT

,1

,2

,3

,Sociale Wetgeving
1. Wat is sociale wetgeving eigenlijk?
- Sociale wetgeving : geen duidelijk afgebakend geheel
- Gemeenschappelijke kenmerken
o Bijzonder doel:
 Bescherming van belangen van de werknemers
 Bevorderen van hun welzijn
o Beschermingswetten en sociale verzekeringswetten
o Sociale wetgeving omvat dus:
 Arbeidsrecht
 alles wat te maken heeft met arbeid
 Socialezekerheidsrecht
 Sociale zekerheid(stelsel), ziekte uitkering(>1j
invaliditeitskeuring), terugbetaling van ziektekosten,
werkloosheidsuitkering (niet voor zelfstandigen)
- Sociale wetgeving: poging tot schematisch overzicht:
o Individuele relaties tussen werkgever en werknemer
o Collectieve relaties tussen werkgevers en werknemers
o Beschermingsmaatregelen voor werknemers
o Arbeidsvoorziening
o Sociale zekerheid
o Minimumvoorzieningen
o Geschillen van sociaal recht
- Geconventioneerde arts
o heeft een charter ondertekend, hij mag dus niet meer vragen dan 4
euro
o 4 euro bij geconventioneerde arts, het dossier ligt bij hem (6 euro
wanneer hij dossier niet heeft)
o Tandartsen, gynecologen, andere specialisten krijgen volle pot
o Nomen latuurschrift = lang groen blaadje

- Geboortepremie: na 6 maanden geld, kind is dan pas levensvatbaar
- Pensioen is 1500-1800 euro vanaf 67 jaar
- 7 pijlers sociale zekerheid
1 ziekte uitkering
2 Ziekte kosten
3 werkloosheidsuitkering
4 Groeipakket (kindergeld)
5 Pensioen
6 Jaarlijkse vakantie
7 Personen met een handicap

2. Bronnen van sociale wetgeving
4

,2.1. Internationale rechtsbronnen
o Bilaterale verdragen
 Verdrag tussen België en één ander land
 Regels die van toepassing zijn op werknemers
afkomstig uit het ene land die in het andere land gaan
werken
o Multilaterale verdragen
 Meer dan twee landen sluiten een verdrag
(“verdragsorganisatie”)
o Internationale Arbeidsorganisatie (I.A.O.)
 I.A.O. conventies: belangrijke invloed op Belgisch arbeidsrecht
 Drieledig overleg: werkgevers, werknemers en regeringen
- Organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling (O.E.S.O.)
o Beperkte rechtstreekse invloed op arbeidsrecht
- Raad van Europa
o Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (E.V.R.M.)
 Waarborgt fundamentele vrijheden (vakbondsvrijheid, recht
op privéleven,…)
 Kan rechtstreeks ingeroepen worden voor Belgische
rechtbanken
o Europees Sociaal Handvest
 meer betrekking op sociaal rechterlijke rechten, stakingsrecht
- Internationale Vereniging voor de Sociale Zekerheid (A.I.S.S.)
- Benelux Economische Unie
- Europese Unie:
o Zes hoofdinstellingen
 Europese raad
 Europese commissie
 Europese raad van ministers
 Europees parlement
 Europees Hof van Justitie
 Europese Rekenkamer
o Vier nevenorganen
 Economisch en sociaal comité
 Comité van de regio’s
 Europese Investeringsbank
 Europese centrale bank
- Hiërarchie van Europese rechtsregels op basis van hun binding
o verordeningen:
 rechtstreekse uitwerking in alle lidstaten
o richtlijnen:
 verplichte omzetting in nationale wetgeving
o beslissingen:
 rechtstreekse toepassing op welbepaalde bestemmeling(en)
o aanbevelingen:
 binden de lidstaten niet
o adviezen



5

,2.2. Nationale rechtsbronnen
o Sociale Grondrechten
 Artikel 23 van de Grondwet
 Geen directe werking
o Sociale Rechtsbronnen
 Wetten en decreten
 Koninklijke besluiten
 Ministeriële besluiten
 Rechtspraak en rechtsleer
 In België: geen precedentenrecht
 Collectieve arbeidsovereenkomsten (cao’s)
 Het gebruik en de eenzijdige verbintenis
 iets dat gebruikelijk is mag als norm beschouwd
worden



- Cao’s hebben betrekking op alle personen die werken hier in België
Paritair comiteé: sectorniveau, regels in bepaalde sector, zijn ook enkel
toepasselijk in die sector
GEEF MIJ DE 3 VERSCHILLENDE NIVEAUS VAN DE COLLECTIEVE
ARBEIDSOVEREENKOMST (Kan examen vraag zijn)




6

, - Hiërarchie der nationale rechtsbronnen in artikel 51 van de Cao-wet

 Dwingende bepalingen van de wet

 Algemeen verbindend verklaarde cao ’s

 a) in de Nationale Arbeidsraad

 b) in een paritair comité

 c) in een paritair subcomité

 Niet algemeen verbindend verklaarde cao ‘s wanneer de
werkgever lid is van een organisatie die de cao ondertekend
heeft of de cao zelf ondertekende

 a) in de Nationale Arbeidsraad

 b) in een paritair comité

 c) in een paritair subcomité

 d) buiten een paritair orgaan

- Wet heeft voorrang op cao: nationaal niveau, sector niveau,
ondernemingsniveau
Uitzondering als cao voordeel geeft in vergelijking met wet
VB: wet zegt 21 vakantiedagen
Cao zegt 24 vakantie dagen : cao treed in werking
DIT KAN EEN EXAMENVRAAG ZIJN

 Geschreven individuele arbeidsovereenkomst

 Niet algemeen verbindend verklaarde cao waarbij de
werkgever (die de cao niet ondertekende of geen lid is van
een ondertekende organisatie) behoort tot het ressort van het
PC

 Arbeidsreglement

 Aanvullende bepalingen van de wet

 Mondelinge individuele arbeidsovereenkomst

 Gebruik

o Hoe deze hiërarchie interpreteren?

 Een lagere norm mag slechts afwijken van een hogere norm
als hij hiermee niet strijdig is of de rechten van de
werknemer vermindert of zijn plichten verzwaart




7