Samenvatting complexe kwetsbaarheid

1

,INHOUDSOPGAVE
1. Het maatschappelijk werk.................................................................................. 7

1.1. Sociaal werk in de breedte...........................................................................7

1.1.1. De sociaal werkboom............................................................................. 7

1.1.2. Interdisciplinair werken..........................................................................7

1.1.3. Definitie sociaal werk............................................................................. 7

1.2. MW in de breedte......................................................................................... 8

1.2.1. Mary Richmond...................................................................................... 8

1.2.2. Wat doet een mw’er dan?......................................................................8

1.2.2.1. Positionering van MW.......................................................................8

1.2.2.2. Kenmerken van MW.........................................................................9

1.2.2.3. Taken van een MW’er......................................................................9

1.2.2.4. Rollen van een MW’er....................................................................11

1.2.2.5. De bril............................................................................................ 11

1.2.2.6. De doelgroep van MW....................................................................12

1.2.3. Theorie van de maatschappelijke kwetsbaarheid – Van Vettenburg
(1989)............................................................................................................ 12

1.2.3.1. Vranken, Driessens & Geldof tonen 6 grote benaderingen van
armoede en sociale uitsluiting....................................................................13

2. De armoedeproblematiek................................................................................. 15

2.1. Definiëring van armoede............................................................................15

2.2. De verschillende dimensies van armoede (Vranken et al., 1992)..............15

2.2.1. Dimensie 1: hoogte.............................................................................. 15

2.2.1.1. Armoede meten............................................................................. 15

2.2.1.2. Kinderarmoede.............................................................................. 18

2.2.1.2.1. Kinderarmoedefonds................................................................18

2.2.1.2.2. Kansarmoede index kind en gezin...........................................19

2.2.2. Dimensie 2: breedte............................................................................. 20

2.2.2.1. Multidimensionaal..........................................................................21

2

, 2.2.2.2. Spinnenweb................................................................................... 21

2.2.3. Dimensie 3: Diepte.............................................................................. 21

2.2.4. Dimensie 4: tijd................................................................................... 22

3. Armoede in de breedte..................................................................................... 23

3.1. Bind-kracht in armoede.............................................................................. 23

3.1.1. Inleiding............................................................................................... 23

3.1.2. Een krachtgerichte psychologische kijk op personen die in armoede
leven (Van Regenmortel)............................................................................... 24

3.1.2.1. Evoluties in het armoededebat en binnen de psychologie.............24

3.1.2.2. Empowerment als ethisch kader voor armoedebestrijding............25

3.1.2.3. De gemeenschappelijke kenmerken van MIA.................................26

Kenmerk 1: Multicomplexe problematiek.................................................26

Kenmerk 2: Gevoelens van machteloosheid............................................26

Kenmerk 3: Gevoelens van wantrouwen..................................................27

Kenmerk 4: Gestoorde communicatie......................................................27

Kenmerk 5: Verbintenisproblematiek.......................................................27

3.1.2.4. Conclusie........................................................................................ 28

3.1.3. Sociologische kijk (Driessens)..............................................................29

3.1.3.1. Inleiding......................................................................................... 29

3.1.3.2. Macro: uitsluiting in het publieke leven.........................................29

A. Geen aansluiting vinden op school......................................................29

B. Kapot gewerkt in de werkloosheid.......................................................29

C. Een zwijgzame huurder.......................................................................30

D. De grote afwezige in het verenigingsleven.........................................30

3.1.3.3. Micro: het gezin als schuilplaats....................................................30

3.1.3.4. Micro: het gezin als schuilplaats....................................................31

A. Sterke loyaliteit tegenover familieleden..............................................31

B. Intensieve ruilrelaties in de buurt........................................................31

C. Een kleine vriendenkring van lotgenoten............................................31

3

, 3.1.3.5. Hoe kan hulpverlening deklassering ombuigen tot proces van
integratie.................................................................................................... 32

A. Doorbreken van uitsluiting op het publieke forum...............................32

B. Ingrijpen op het microniveau van het gezin.........................................32

C. Werken aan netwerken........................................................................33

3.2. De theorie van de schaarste (Mullainthan & Shafir, 2013).........................33

3.2.1. Inleiding............................................................................................... 33

3.2.2. Focusdividend...................................................................................... 33

3.2.3. Tunnelvisie........................................................................................... 34

3.2.3.1. Het proces van veronachtzaming..................................................34

3.2.3.2. Tunnelbelasting.............................................................................. 35

3.2.4. Belasting van de brandbreedte............................................................35

3.2.4.1. Belasting van bandbreedte............................................................36

3.2.5. Lenen en kortzichtigheid......................................................................36

3.2.6. Armoede............................................................................................... 37

3.2.7. Inzichten voor het sociaal werk............................................................38

3.3. Stress sensitieve hulpverlening als mogelijk antwoord op omgaan met
uitsluiting en isolement (Jungmann)..................................................................38

3.3.1. Inleiding............................................................................................... 38

3.3.2. Kernpunten uit de methodiek van de stress sensitieve hulpverlening. 38

A. De impact van chronische stress.........................................................38

B. Hulpverlening moet helpend zijn.........................................................39

3.3.3. Aanpak................................................................................................. 39

3.3.3.1. SOVA state of mind........................................................................39

3.3.4. Deja vu................................................................................................. 40

3.4. Armoede uitgelegd aan mensen met geld (Tim ’s Jongers)........................40

3.4.1. Inleiding............................................................................................... 40

3.4.2. De begripskloof en de knoppendraaiers...............................................40

3.4.3. De mythe van de meritocratie.............................................................41


4