Kennis van gezondheid en inzichten in ziek zijn
Les 14 – deel 2
→ Tumorcelgroei en volumetoename
Concept: maar 1 cel
nodig die
kankerverwekker heeft
om kanker te krijgen
Wat zijn de gevolgen en klachten van kanker?
Lokale effecten
o Compressie en/of infiltratie
o Gevolgen:
Necrose en ulceratie
Pijn
Functieverlies
Belemmering passage door hol orgaan
Pathologische fractuur
Systemische effecten Symptomen of situaties waar kanker op
o Algemeen ziektegevoel afstand effect kan hebben → niet alleen lokaal,
o Cachexie maar door bloedbaan tast het ook andere
plaatsen aan
o Paraneoplastische syndromen
Effecten van metastasering
Hoe wordt de diagnose vastgesteld?
Doel van de onderzoeken
Stellen van diagnose
Bepalen van gradering
Bepalen van stadiëring
→ hoe wordt kanker vastgesteld?
Verzamelnaam 'kanker' omvat verscheidenheid aan aandoeningen
Geen enkele onderzoeksmethode kan elke vorm van kanker aantonen
Bij symptomen suggestief voor kanker, zijn diverse onderzoeksmethoden
nodig voor het stellen van diagnose
Diagnostische onderzoeksmethoden:
Lichamelijk onderzoek Biopsie
Laboratoriumonderzoek Pathologie
Beeldvormend onderzoek Moleculair onderzoek
Endoscopie
→ Laboratoriumonderzoek; tumormerkers (→ alle tumoren hebben een oorsprong)
, Bepaling van gehaltes aan bepaalde stoffen
Meestal met bloed- en/of urinemonsters
Stoffen die het lichaam aanmaakt in reactie op aanwezige kankercellen
Gebruikt voor beoordeling van werkzaamheid van behandeling & controle
op terugkeer van kanker (niet als screening)
→ Beeldvormend onderzoek
Plaats/omvang van aandoening bepalen door:
o Beeldvorming o.b.v. transmissie: de mate van doorzichtigheid
voor hoogenergetische fotonen verschilt per structuur/weefsel
Vb: röntgenfoto, CT-scan, botscan, mammogram, lymfangiogram
o Beeldvorming o.b.v. reflectie: de weerkaatsing van hoogfrequent
geluid verschilt per structuur/weefsel
Vb. echografie
o Beeldvorming o.b.v. emissie: een scanner registreert de door een
atoom in aangeslagen toestand uitgezonden energie
Vb. MRI-scan, PET-scan
→ Endoscopie
Endoscopie: direct visualisatie en nemen van weefselmonsters
Bronchoscopie
o luchtwegen en longen
Oesofagogastroduodenoscopie
o slokdarm, maag en duodenum
Colonoscopie en sigmoïdoscopie
o dikke darm
Endoscopische retrograde cholangiopancreatografie (ERCP)
o galwegen en alvleesklier, in combinatie met röntgenonderzoek
Cystoscopie (cysto-urethroscopie)
o blaas en urinewegen
→ Biopsie
Verwijdering van lichaamscellen of -weefsel voor microscopisch onderzoek
→ Pathologie
Onderzoek van biopten en vloeistof- of weefselmonsters
Microscopisch onderzoek:
Les 14 – deel 2
→ Tumorcelgroei en volumetoename
Concept: maar 1 cel
nodig die
kankerverwekker heeft
om kanker te krijgen
Wat zijn de gevolgen en klachten van kanker?
Lokale effecten
o Compressie en/of infiltratie
o Gevolgen:
Necrose en ulceratie
Pijn
Functieverlies
Belemmering passage door hol orgaan
Pathologische fractuur
Systemische effecten Symptomen of situaties waar kanker op
o Algemeen ziektegevoel afstand effect kan hebben → niet alleen lokaal,
o Cachexie maar door bloedbaan tast het ook andere
plaatsen aan
o Paraneoplastische syndromen
Effecten van metastasering
Hoe wordt de diagnose vastgesteld?
Doel van de onderzoeken
Stellen van diagnose
Bepalen van gradering
Bepalen van stadiëring
→ hoe wordt kanker vastgesteld?
Verzamelnaam 'kanker' omvat verscheidenheid aan aandoeningen
Geen enkele onderzoeksmethode kan elke vorm van kanker aantonen
Bij symptomen suggestief voor kanker, zijn diverse onderzoeksmethoden
nodig voor het stellen van diagnose
Diagnostische onderzoeksmethoden:
Lichamelijk onderzoek Biopsie
Laboratoriumonderzoek Pathologie
Beeldvormend onderzoek Moleculair onderzoek
Endoscopie
→ Laboratoriumonderzoek; tumormerkers (→ alle tumoren hebben een oorsprong)
, Bepaling van gehaltes aan bepaalde stoffen
Meestal met bloed- en/of urinemonsters
Stoffen die het lichaam aanmaakt in reactie op aanwezige kankercellen
Gebruikt voor beoordeling van werkzaamheid van behandeling & controle
op terugkeer van kanker (niet als screening)
→ Beeldvormend onderzoek
Plaats/omvang van aandoening bepalen door:
o Beeldvorming o.b.v. transmissie: de mate van doorzichtigheid
voor hoogenergetische fotonen verschilt per structuur/weefsel
Vb: röntgenfoto, CT-scan, botscan, mammogram, lymfangiogram
o Beeldvorming o.b.v. reflectie: de weerkaatsing van hoogfrequent
geluid verschilt per structuur/weefsel
Vb. echografie
o Beeldvorming o.b.v. emissie: een scanner registreert de door een
atoom in aangeslagen toestand uitgezonden energie
Vb. MRI-scan, PET-scan
→ Endoscopie
Endoscopie: direct visualisatie en nemen van weefselmonsters
Bronchoscopie
o luchtwegen en longen
Oesofagogastroduodenoscopie
o slokdarm, maag en duodenum
Colonoscopie en sigmoïdoscopie
o dikke darm
Endoscopische retrograde cholangiopancreatografie (ERCP)
o galwegen en alvleesklier, in combinatie met röntgenonderzoek
Cystoscopie (cysto-urethroscopie)
o blaas en urinewegen
→ Biopsie
Verwijdering van lichaamscellen of -weefsel voor microscopisch onderzoek
→ Pathologie
Onderzoek van biopten en vloeistof- of weefselmonsters
Microscopisch onderzoek:
