1
OVERGEWICHT & OBESITAS
INLEIDING
Overgewicht & obesitas: te grote hoeveelheid vetweefsel in het lichaam
opgestapeld. Preventie & behandeling gericht op LT.
Overgewicht: BMI 25-29,9
Obesitas: BMI ≥30
EVALUATIE
Bepalen hoeveelheid vetweefsel
Lichaamsgewicht
Aandachtspunten:
Wegen vergelijkbare omstandigheden (zelfde tijdstip, weegschaal, kledij)
Variatie in hoeveelheid lichaamswater (bv. hydratatietoestand)
BMI = kg / m²
Nauwkeurigere maat voor hoeveelheid vetweefsel → houdt ook rekening met
lengte.
Bij ouderen rekening houden met afname lengte door inzakking wervels, anders
wordt BMI overschat (meten via kniehoogte/armspan).
BMI Beoordeling
<18,5 Ondergewicht
18,5-24,9 Normaal gewicht
25-29,9 Overgewicht
30-39,9 Obesitas
≥40 Morbide obesitas
BMI houdt geen rekening met:
Lichaamssamenstelling
Vetverdeling
Middelomtrek
Eenvoudige methode om hoeveelheid abdominale vetmassa in te schatten.
Visceraal/intra-abdominaal vet: rondom organen/thv buik (meer risico)
Perifeer subcutaan vet: thv heup/dijen
Hoge middelomtrek is geassocieerd met risico op:
DM type 2
Hoge BD
HVZ
Verhoogd risico Sterk verhoogd risico
Mannen ≥94 cm ≥102 cm
Vrouwen ≥80 cm ≥88 cm
, 2
Huidplooimeting
De subcutane vetlaag wordt gemeten mbv een huidplooimeter → uit de som
van 4 huidplooien kan in een tabel het vetpercentage afgelezen worden.
Biceps
Triceps
Subscapulair (onder schouderblad)
Supra-iliciaal (boven bekken)
Optimaal vetpercentage:
Man: 10-20%
Vrouw: 20-30%
Bepalen lichaamssamenstelling
Bio-elektrische impedantiemeting (BIA): maat voor vermogen van het
lichaam om elektrische stroom te geleiden. Stroom wordt goed geleid door water,
slecht door vet.
Invloeden:
Mate van hydratatie
Oedeem
Al dan niet nuchter zijn
Bepalen risicoprofiel
Een normaal gewicht (BMI 18,5-24,9) garandeert niet perse een gezond
gewicht (bv. verstoorde glycemie, hypertensie). Anderzijds kan iemand met
over/ondergewicht wel een gezond gewicht hebben.
Metabool syndroom: abdominale vetopstapeling + 2 van volgende
symptomen:
Hoge TG
Laag HDL
Hypertensie
Gestoorde glycemie
Edmonton Obesity Staging System (EOSS): gebruikt om gezondheidsrisico te
bepalen. Patiënt krijgt op elk domein een stadium toegekend, het hoogst
aangeduide stadium bepaald de EOSS-score (0-4) en de behandeling. Bv. EOSS 0
= eerstelijnszorg, EOSS 4 = gespecialiseerde behandeling.
Oorzaken overgewicht & obesitas
Factor Voorbeeld
Levensstijl Ongezond eetpatroon, gebrek aan beweging,
slaaptekort
Psychische factoren Negatieve emoties, stress
Medicatie Antidepressiva, cortisone
Hormonale factoren PCOS, insulineresistentie
Erfelijkheid Genetische afwijkingen (syndroom van Down)
OVERGEWICHT & OBESITAS
INLEIDING
Overgewicht & obesitas: te grote hoeveelheid vetweefsel in het lichaam
opgestapeld. Preventie & behandeling gericht op LT.
Overgewicht: BMI 25-29,9
Obesitas: BMI ≥30
EVALUATIE
Bepalen hoeveelheid vetweefsel
Lichaamsgewicht
Aandachtspunten:
Wegen vergelijkbare omstandigheden (zelfde tijdstip, weegschaal, kledij)
Variatie in hoeveelheid lichaamswater (bv. hydratatietoestand)
BMI = kg / m²
Nauwkeurigere maat voor hoeveelheid vetweefsel → houdt ook rekening met
lengte.
Bij ouderen rekening houden met afname lengte door inzakking wervels, anders
wordt BMI overschat (meten via kniehoogte/armspan).
BMI Beoordeling
<18,5 Ondergewicht
18,5-24,9 Normaal gewicht
25-29,9 Overgewicht
30-39,9 Obesitas
≥40 Morbide obesitas
BMI houdt geen rekening met:
Lichaamssamenstelling
Vetverdeling
Middelomtrek
Eenvoudige methode om hoeveelheid abdominale vetmassa in te schatten.
Visceraal/intra-abdominaal vet: rondom organen/thv buik (meer risico)
Perifeer subcutaan vet: thv heup/dijen
Hoge middelomtrek is geassocieerd met risico op:
DM type 2
Hoge BD
HVZ
Verhoogd risico Sterk verhoogd risico
Mannen ≥94 cm ≥102 cm
Vrouwen ≥80 cm ≥88 cm
, 2
Huidplooimeting
De subcutane vetlaag wordt gemeten mbv een huidplooimeter → uit de som
van 4 huidplooien kan in een tabel het vetpercentage afgelezen worden.
Biceps
Triceps
Subscapulair (onder schouderblad)
Supra-iliciaal (boven bekken)
Optimaal vetpercentage:
Man: 10-20%
Vrouw: 20-30%
Bepalen lichaamssamenstelling
Bio-elektrische impedantiemeting (BIA): maat voor vermogen van het
lichaam om elektrische stroom te geleiden. Stroom wordt goed geleid door water,
slecht door vet.
Invloeden:
Mate van hydratatie
Oedeem
Al dan niet nuchter zijn
Bepalen risicoprofiel
Een normaal gewicht (BMI 18,5-24,9) garandeert niet perse een gezond
gewicht (bv. verstoorde glycemie, hypertensie). Anderzijds kan iemand met
over/ondergewicht wel een gezond gewicht hebben.
Metabool syndroom: abdominale vetopstapeling + 2 van volgende
symptomen:
Hoge TG
Laag HDL
Hypertensie
Gestoorde glycemie
Edmonton Obesity Staging System (EOSS): gebruikt om gezondheidsrisico te
bepalen. Patiënt krijgt op elk domein een stadium toegekend, het hoogst
aangeduide stadium bepaald de EOSS-score (0-4) en de behandeling. Bv. EOSS 0
= eerstelijnszorg, EOSS 4 = gespecialiseerde behandeling.
Oorzaken overgewicht & obesitas
Factor Voorbeeld
Levensstijl Ongezond eetpatroon, gebrek aan beweging,
slaaptekort
Psychische factoren Negatieve emoties, stress
Medicatie Antidepressiva, cortisone
Hormonale factoren PCOS, insulineresistentie
Erfelijkheid Genetische afwijkingen (syndroom van Down)
