H2 Verbintenissen uit rechtshandelingen
H2 Verbintenissen uit rechtshandelingen........................................................................................................................1
A. Verbintenissen uit meerzijdige rechtshandelingen: het contract................................................................................4
1.1.1. Het begrip contract.......................................................................................................................................4
1.1.2. Diverse indelingen van de contracten...........................................................................................................4
1.1.2.1. Consensuele, vormelijke en zakelijke contracten...................................................................................5
1.1.2.2. Wederkerige en eenzijdige contracten..................................................................................................5
1.1.2.3. Contracten onder bezwarende titel en ten kosteloze titel.....................................................................5
1.1.2.4. Vergeldende contracten en kanscontracten..........................................................................................5
1.1.2.5. Raamcontracten en uitvoeringscontracten............................................................................................6
1.1.2.6. Toetredingscontracten en onderhandelde contracten...........................................................................6
1.1.2.7. Contracten met een consument............................................................................................................6
1.1.2.8. Meerpartijencontract............................................................................................................................6
1.1.2.9. Benoemde, onbenoemde en gemengde contracten..............................................................................6
1.1.2.10. Andere indelingen................................................................................................................................7
1.2.1. Wilsautonomie, contractvrijheid en consensualisme....................................................................................8
1.2.1.1. Basisprincipes........................................................................................................................................8
1.2.1.2. Grenzen aan de contractvrijheid............................................................................................................8
1.2.2. Bindende kracht van het contract.................................................................................................................9
1.2.3. De goede trouw............................................................................................................................................9
1.3.1. De precontractuele fase en precontractuele aansprakelijkheid..................................................................10
1.3.1.1. Onderhandelingen...............................................................................................................................10
1.3.1.2. Afspraken tijdens de onderhandelingsfase..........................................................................................11
1.3.2. De fase van de daadwerkelijke totstandkoming van het contract...............................................................12
1.3.2.1. Aanbod en aanvaarding.......................................................................................................................12
1.3.2.2. De vier geldigheidsvereiste van contracten nader bekeken.................................................................13
B. DE VRIJE EN BEWUSTE TOESTEMMING VAN ELKE PARTIJ art 5.27 °1........................................................................13
I. De wilsovereenstemming.......................................................................................................................................13
II. De wilsuiting van elke partij moet vrij en bewust zijn............................................................................................14
III. De wilsovereenstemming moet rechtsgevolgen beogen......................................................................................14
IV. De wilsuiting moet gericht zijn tov de partij met wie zij wenst te contracteren...................................................14
V. De wilsovereenstemming moet betrekking hebben op de essentiële en substantiële bestandsdelen..................14
VI. De toestemming moet geldig zijn (vrij zijn van wilsgebreken)..............................................................................14
C. DE BEKWAAMHEID VAN ELKE PARTIJ OM CONTRACTEN AAN TE GAAN....................................................................17
D. BEPAALBAAR EN GEOORLOOFD VOORWERP.............................................................................................................17
,E. EEN GEOORLOOFDE OORZAAK..................................................................................................................................18
5.1.1. Sanctionering van een probleem bij de totstandkoming van het contract..................................................18
5.2.1. Gronden van tenietgaan van het contract...................................................................................................19
5.2.1.1. Inleiding...............................................................................................................................................19
5.2.1.2. De vrijwillige nakoming van het contract door de partijen..................................................................19
5.2.1.3. Niet-nakoming van het contract door (een van de) partijen................................................................19
F. Ontoerekenbare niet-nakoming in hoofde van de SA van een contractuele verbintenis............................................20
I. Overmacht..............................................................................................................................................................20
II. Verandering van omstandigheden.........................................................................................................................21
G. Toerekenbare niet-nakoming in hoofde vd SA van een contractuele verbintenis......................................................23
I. De ingebrekestelling van de schuldenaar...............................................................................................................24
II. Opschortingsrechten: de niet-uitvoeringsexceptie en het retentierecht...............................................................25
H. De niet- uitvoeringsexceptie......................................................................................................................................25
I. Het retentierecht........................................................................................................................................................26
III. Andere sancties bij niet-nakoming.......................................................................................................................26
J. Herstel van de schade................................................................................................................................................28
K. Ontbinding van het contract......................................................................................................................................28
L. Prijsvermindering.......................................................................................................................................................30
IV. Contractuele bedingen ivm de niet-nakoming van het contract...........................................................................31
12.1.1.1. Andere gronden van tenietgaan van het contract..............................................................................32
A. Nietigverklaring van het contract (pro memorie)......................................................................................................33
B. Tenietgaan vd verbintenissen uit het contract op een andere grond dan de vrijwillige betaling...............................33
C. Opzegging in onderlinge overeenstemming of eenzijdig...........................................................................................33
D. Overige gevallen bepaald door de wet......................................................................................................................33
12.1.2. Uitwerking vd beëindiging vd verbintenis/ het contract...........................................................................34
12.1.3. Verlenging en vernieuwing van het contract van bepaalde duur..............................................................35
12.1.4. Postcontractuele verbintenissen en bedingen..........................................................................................35
12.1.5. Restitutie...................................................................................................................................................35
12.2.1. De relativiteit van het contract..................................................................................................................36
12.2.1.1. Principe van de relativiteit.................................................................................................................37
12.2.1.2. Nuances en uitzonderingen op het principe van relativiteit..............................................................37
A. Het derdenbeding.....................................................................................................................................................37
B. De rechtstreekse vordering.......................................................................................................................................37
C. Sterkmaking...............................................................................................................................................................38
D. Kettingbedingen........................................................................................................................................................38
12.2.2. De tegenwerpelijkheid aan derden van het contract................................................................................39
.......................................................................................................................................................................... 39
, 12.2.2.1. Principe en voorwaarden...................................................................................................................39
12.2.2.2. Derde-medeplichtigheid aan de miskenning ve contractuele verbintenis.........................................39
12.2.2.3. Uitzonderingen..................................................................................................................................40
A. Veinzing..................................................................................................................................................................... 40
B. Pauliaanse vordering.................................................................................................................................................40
M. Verbintenissen uit eenzijdige rechtshandeling: de eenzijdige wilsuiting..................................................................41
, A. Verbintenissen uit meerzijdige rechtshandelingen: het contract
Art. 5.3 BW
Verbintenissen
ontstaan uit …
een de wet
een rechtsfeit
rechtshandeling
Eenzijdige Buitencontractuele
Meerzijdige
rechtshandelingen Oneigenlijke aansprakelijkheid
rechtshandelingen
(eenzijdige contracten (tot aansprakelijkheid
(contract) leidende feiten)
wilsuiting)
Art. 5.4 – 5.124 Art. 5.125 – 5.126 Art. 5.128 – 5.137
Boek 6 BW
BW BW BW
1.1. Het begrip contract en diverse indelingen vd contracten
1.1.1. Het begrip contract
Een contract of overeenkomst is een wilsovereenstemming tussen twee of meer personen met de bedoeling
rechtsgevolgen te doen ontstaan contract ontstaat altijd uit meerzijdige rechtshandeling art 5.4
Beginsel van de overeenkomst-wet: een contract dat geldig tot stand is gekomen strekt de partijen tot wet art 5.69
1.1.2. Diverse indelingen van de contracten
H2 Verbintenissen uit rechtshandelingen........................................................................................................................1
A. Verbintenissen uit meerzijdige rechtshandelingen: het contract................................................................................4
1.1.1. Het begrip contract.......................................................................................................................................4
1.1.2. Diverse indelingen van de contracten...........................................................................................................4
1.1.2.1. Consensuele, vormelijke en zakelijke contracten...................................................................................5
1.1.2.2. Wederkerige en eenzijdige contracten..................................................................................................5
1.1.2.3. Contracten onder bezwarende titel en ten kosteloze titel.....................................................................5
1.1.2.4. Vergeldende contracten en kanscontracten..........................................................................................5
1.1.2.5. Raamcontracten en uitvoeringscontracten............................................................................................6
1.1.2.6. Toetredingscontracten en onderhandelde contracten...........................................................................6
1.1.2.7. Contracten met een consument............................................................................................................6
1.1.2.8. Meerpartijencontract............................................................................................................................6
1.1.2.9. Benoemde, onbenoemde en gemengde contracten..............................................................................6
1.1.2.10. Andere indelingen................................................................................................................................7
1.2.1. Wilsautonomie, contractvrijheid en consensualisme....................................................................................8
1.2.1.1. Basisprincipes........................................................................................................................................8
1.2.1.2. Grenzen aan de contractvrijheid............................................................................................................8
1.2.2. Bindende kracht van het contract.................................................................................................................9
1.2.3. De goede trouw............................................................................................................................................9
1.3.1. De precontractuele fase en precontractuele aansprakelijkheid..................................................................10
1.3.1.1. Onderhandelingen...............................................................................................................................10
1.3.1.2. Afspraken tijdens de onderhandelingsfase..........................................................................................11
1.3.2. De fase van de daadwerkelijke totstandkoming van het contract...............................................................12
1.3.2.1. Aanbod en aanvaarding.......................................................................................................................12
1.3.2.2. De vier geldigheidsvereiste van contracten nader bekeken.................................................................13
B. DE VRIJE EN BEWUSTE TOESTEMMING VAN ELKE PARTIJ art 5.27 °1........................................................................13
I. De wilsovereenstemming.......................................................................................................................................13
II. De wilsuiting van elke partij moet vrij en bewust zijn............................................................................................14
III. De wilsovereenstemming moet rechtsgevolgen beogen......................................................................................14
IV. De wilsuiting moet gericht zijn tov de partij met wie zij wenst te contracteren...................................................14
V. De wilsovereenstemming moet betrekking hebben op de essentiële en substantiële bestandsdelen..................14
VI. De toestemming moet geldig zijn (vrij zijn van wilsgebreken)..............................................................................14
C. DE BEKWAAMHEID VAN ELKE PARTIJ OM CONTRACTEN AAN TE GAAN....................................................................17
D. BEPAALBAAR EN GEOORLOOFD VOORWERP.............................................................................................................17
,E. EEN GEOORLOOFDE OORZAAK..................................................................................................................................18
5.1.1. Sanctionering van een probleem bij de totstandkoming van het contract..................................................18
5.2.1. Gronden van tenietgaan van het contract...................................................................................................19
5.2.1.1. Inleiding...............................................................................................................................................19
5.2.1.2. De vrijwillige nakoming van het contract door de partijen..................................................................19
5.2.1.3. Niet-nakoming van het contract door (een van de) partijen................................................................19
F. Ontoerekenbare niet-nakoming in hoofde van de SA van een contractuele verbintenis............................................20
I. Overmacht..............................................................................................................................................................20
II. Verandering van omstandigheden.........................................................................................................................21
G. Toerekenbare niet-nakoming in hoofde vd SA van een contractuele verbintenis......................................................23
I. De ingebrekestelling van de schuldenaar...............................................................................................................24
II. Opschortingsrechten: de niet-uitvoeringsexceptie en het retentierecht...............................................................25
H. De niet- uitvoeringsexceptie......................................................................................................................................25
I. Het retentierecht........................................................................................................................................................26
III. Andere sancties bij niet-nakoming.......................................................................................................................26
J. Herstel van de schade................................................................................................................................................28
K. Ontbinding van het contract......................................................................................................................................28
L. Prijsvermindering.......................................................................................................................................................30
IV. Contractuele bedingen ivm de niet-nakoming van het contract...........................................................................31
12.1.1.1. Andere gronden van tenietgaan van het contract..............................................................................32
A. Nietigverklaring van het contract (pro memorie)......................................................................................................33
B. Tenietgaan vd verbintenissen uit het contract op een andere grond dan de vrijwillige betaling...............................33
C. Opzegging in onderlinge overeenstemming of eenzijdig...........................................................................................33
D. Overige gevallen bepaald door de wet......................................................................................................................33
12.1.2. Uitwerking vd beëindiging vd verbintenis/ het contract...........................................................................34
12.1.3. Verlenging en vernieuwing van het contract van bepaalde duur..............................................................35
12.1.4. Postcontractuele verbintenissen en bedingen..........................................................................................35
12.1.5. Restitutie...................................................................................................................................................35
12.2.1. De relativiteit van het contract..................................................................................................................36
12.2.1.1. Principe van de relativiteit.................................................................................................................37
12.2.1.2. Nuances en uitzonderingen op het principe van relativiteit..............................................................37
A. Het derdenbeding.....................................................................................................................................................37
B. De rechtstreekse vordering.......................................................................................................................................37
C. Sterkmaking...............................................................................................................................................................38
D. Kettingbedingen........................................................................................................................................................38
12.2.2. De tegenwerpelijkheid aan derden van het contract................................................................................39
.......................................................................................................................................................................... 39
, 12.2.2.1. Principe en voorwaarden...................................................................................................................39
12.2.2.2. Derde-medeplichtigheid aan de miskenning ve contractuele verbintenis.........................................39
12.2.2.3. Uitzonderingen..................................................................................................................................40
A. Veinzing..................................................................................................................................................................... 40
B. Pauliaanse vordering.................................................................................................................................................40
M. Verbintenissen uit eenzijdige rechtshandeling: de eenzijdige wilsuiting..................................................................41
, A. Verbintenissen uit meerzijdige rechtshandelingen: het contract
Art. 5.3 BW
Verbintenissen
ontstaan uit …
een de wet
een rechtsfeit
rechtshandeling
Eenzijdige Buitencontractuele
Meerzijdige
rechtshandelingen Oneigenlijke aansprakelijkheid
rechtshandelingen
(eenzijdige contracten (tot aansprakelijkheid
(contract) leidende feiten)
wilsuiting)
Art. 5.4 – 5.124 Art. 5.125 – 5.126 Art. 5.128 – 5.137
Boek 6 BW
BW BW BW
1.1. Het begrip contract en diverse indelingen vd contracten
1.1.1. Het begrip contract
Een contract of overeenkomst is een wilsovereenstemming tussen twee of meer personen met de bedoeling
rechtsgevolgen te doen ontstaan contract ontstaat altijd uit meerzijdige rechtshandeling art 5.4
Beginsel van de overeenkomst-wet: een contract dat geldig tot stand is gekomen strekt de partijen tot wet art 5.69
1.1.2. Diverse indelingen van de contracten
