Samenvatting Hoofdstuk 4 Pluriforme samenleving - Maatschappijleer 4 vwo

4.1 Wat is een pluriforme samenleving
 Pluriforme samenleving: een samenleving waarin veel verschillen
tussen mensen bestaan in levensstijl, godsdienst en andere
cultuurkenmerken

4.1.1 wat is cultuur
 Cultuur: alle waarden, normen, gewoonten en andere aangeleerde
kenmerken die de leden van een groep of samenleving met elkaar
gemeen hebben en als vanzelfsprekend beschouwen
 Ontstaat als mensen langdurig met elkaar te maken hebben
- Waarden en normen zoals vrijheid van meningsuiting en het gelijk
behandelen van mensen zijn belangrijke cultuurkenmerken: de
eigenschap of gedraging die voortkomt uit de cultuur van mensen zoals
waarden, normen en gewoonten

Functies van een cultuur:

1. Socialisatiefunctie: het proces waardoor de cultuur van de groep waar
iemand bijhoort, een deel van je persoonlijkheid bepaalt
2. Gemeenschappelijk referentiekader: alles wat mensen gezamenlijk
bezitten aan kennis, ervaringen, waarden, normen en gewoonten
3. Gedragsregulering: sturing van het gedrag van mensen zodat het
voorspelbaar en geordend loopt

Dominante cultuur en subculturen:

 Dominante cultuur: meerderheid van de samenleving deelt de cultuur
(waarden, normen, gewoonten en andere cultuurkenmerken.
 binnen dominante cultuur: subculturen: normen, waarden en
gewoonten wijken af van de dominante cultuur.

Vb. Duitse jongen, voetbalt graag, draagt graag donkere kleren (3 subculturen)

 Tegencultuur: verzet zich tegen de dominante cultuur

4.1.2 Culturele diversiteit
 Culturele diversiteit: het naast elkaar bestaan van veel verschillende
subculturen en levensstijlen
- Nederland had altijd al veel culturele diversiteit

hangt samen met verschillende factoren:

1. Woonomgeving: verschillen in leven, in stad veel drukte, vrijheid
anonimiteit en onveiligheid. Dorp onderlinge betrokkenheid, sterk
verenigingsleven
2. Generatie: ouderen en jongeren hebben een ander referentiekader -
zorgt voor wederzijds onbegrip.

, 3. Gender: culturele verschillen tussen man en vrouw – niet alleen
persoonlijke keuzes maar ook, rolpatronen: algemene verwachtingen en
opvattingen over hoe iemand zich hoort te gedragen
4. Migratieachtergrond: etnische subculturen: cultuur van een groep mensen
die zich onderling verbonden voelt door hun land van herkomst en
bijhorende normen, waarden, gewoonten en cultuurkenmerken
5. Godsdienst/levensbeschouwing: elke godsdienst heeft eigen waarden en
normen

4.1.3 Cultuur is dynamisch
- Culturen liggen niet helemaal vast
 Tegencultuur probeert de dominante cultuur te veranderen
Cultuur van groepen die zich verzetten tegen (delen van) de dominante
cultuur, en die willen veranderen.
- Lukt meestal niet, vrouwenbeweging jaren ’60 wel

4.1.4 Dilemma van eenheid en verscheidenheid
- Sociale cohesie is belangrijk voor het goed functioneren van de
samenleving
 Sociale cohesie: de mate waarin mensen zich verbonden voelen met
elkaar

Sterk: mensen zijn bereid rekening met elkaar te houden, en iets voor elkaar en
de gemeenschap te doen

Zwak: wantrouwen, mensen minder bereid iets voor het algemeen belang te
doen.

Dilemma:

- Teveel eenheid kan ten koste gaan van de vrijheid om te leven naar eigen
waarden en normen
- Teveel verscheidenheid kan ten koste gaan van de sociale cohesie in de
samenleving



4.2 Cultuur en identiteit
4.2.1 Hoe wordt cultuur overgedragen
- Een groot deel van wie je bent wordt bepaalt door de groepen en culturen
waar je bijhoort
- Veel wordt overgedragen door socialisatie: het proces waarbij iemand
bewust of onbewust waarden, normen en andere cultuurkenmerken
aanleert van de groepen waar je bijhoort
- Socialisatie vind plaats binnen de groepen waar je bijhoort of door
socialiserende instituties: groepen en organisaties die specifieke
waarden, normen en gewoonten overdragen (school, vrienden, gezin)