Biosfeer
Inhoud
Les 1: Inleiding ......................................................................................................................................... 3
Examen ................................................................................................................................................ 3
Examenvragen van de voorbije jaren .................................................................................................. 3
Earth system science ........................................................................................................................... 3
Wat is de biosfeer? .............................................................................................................................. 3
Interacties tussen de verschillende sferen .......................................................................................... 5
Cyclus ................................................................................................................................................... 7
Leven op aarde .................................................................................................................................... 8
Blootstelling aan polluenten................................................................................................................ 9
Verschillende biomen op aarde ........................................................................................................... 9
Binnen een Ecosysteem ..................................................................................................................... 10
Biodiversiteit...................................................................................................................................... 10
De mens ............................................................................................................................................. 11
Deel Lucht .............................................................................................................................................. 13
De atmosfeer ..................................................................................................................................... 13
Laag structuur ................................................................................................................................ 13
Enkele definities ................................................................................................................................ 15
Verblijfttijd ..................................................................................................................................... 15
Atmosfeer ...................................................................................................................................... 15
Verontreiniging .............................................................................................................................. 15
Luchtverontreinigende stoffen (LS) ............................................................................................... 16
Primaire polluenten ....................................................................................................................... 16
Secundaire polluenten................................................................................................................... 16
Atmosferische Stabiliteit en dispersie ............................................................................................... 16
Horizontale dispersie (Wind) ......................................................................................................... 16
Verticale dispersie (Atmosferische stabiliteit) ............................................................................... 18
Luchtvervuiling .................................................................................................................................. 28
De omstandigheden ...................................................................................................................... 28
Monitoring ..................................................................................................................................... 30
Polluenten ......................................................................................................................................... 31
SO2 ................................................................................................................................................ 31
NOX ................................................................................................................................................ 33
, VOS (weten dat die bestaan, niet zo heel belangrijk).................................................................... 38
O3 = ozon ....................................................................................................................................... 40
Deel: Bodem .......................................................................................................................................... 57
,Inleiding
Examen
7 vragen, Gesloten boek
➔ 1 uit de inleiding
➔ 2 uit Lucht
➔ 2 uit Water
➔ 2 uit Bodem
Examenvragen van de voorbije jaren
https://docs.google.com/document/d/1ZlYR7VZ-0jnSORFz0Cblo1vNDhHYAoNv/edit
Earth system science
= Studie waarbij er gekeken wordt naar het aardsysteem, waarbij de interactie tussen de
verschillende element op aarde in kaart wordt gebracht.
Belangrijk omdat zeer veel fenomenen dat voorkomen zeer gekend zijn maar wanneer deze
verschillende systemen op het aardsysteem bekeken worden dan merken we dat de aparte systemen
zeer veel interageren met elkaar dan we verwachten waardoor er fenomenen verschijnen die niet zo
logisch te verklaren zijn.
Voorbeeld: Watercyclus: het klassieke verdampingsproces die beïnvloedt wordt door de
klimaatverandering
Binnen de earth system science bekijken we de aarde als een gesloten
systeem → Alles wat binnen deze aarde gebeurt blijft hier binnen dit
gesloten systeem er is bijna geen enkele influx of outflux van resources
en energie rond de aarde, alles blijft binnen de aardbol. (bijna omdat er
uitzondering is van zonlicht er is als energie input, lang golflengte ir als
output en een minimale stroom van mineralen). Binnen dit gesloten
systeem de aarde heb je de atmosfeer, geosfeer, hydrosfeer en de
biosfeer.
De consequentie is dat de mineralen en grondstoffen die op de aarde aanwezig zijn alles is wat we
hebben en daarmee moeten we het doen. Dit geldt ook voor pollutie en vervuiling deze blijft
permanent aanwezig.
In de praktijk: Individuele niveaus spelen een rol, alle processen op aarde gaan veel meer impact
hebben, er treden enorme interacties op tussen alle fase
Wat is de biosfeer?
Biosfeer = Alles
Of biosfeer is de sfeer waarin alle organismen levend en dood op aarde zich in bevinden
LET OP! → Als je over biosfeer praat specifieer dan of je de aarde als het aardsysteem ga beschouwen
of effectief een onderdeel daarvan
De 3 andere sferen/ reservoirs zijn de:
- Hydrosfeer: Alle water op aarde
- Atmosfeer: Luchtlaag (relatief klein aangezien tot 10 km bijna alles ronddraait)
, - Geosfeer/ lithosfeer: Bodem (tot enkele meters diep, daaronder gebeurt er relatief weinig que
interacties, bacterien enige uitzondering aangezien deze een stuk dieper kunnen zitten)
Ook nog een 5 de sfeer/reservoir → De Antroposfeer (menselijke sfeer): alle mensen en interacties
en impact die we veroorzaken in het systeem van de aarde. Vb huizen bouwen, industrie, transport..
Voorbeeld: Stikstof
Groot probleem aangezien het een grote impact heeft op het milieu:
- Planten
- Verzuring van water
- Eutrofiering
- Luchtvervuiling
Dit komt omdat dit een zeer complex gegeven is die over alle sferen heen gaat. Voorgesteld in
onderstaand schema.
De antroposfeer (human activity) die typisch een verstoring is van de klassieke aardsystemen. Stikstof
komt van nature voor in de bodem (Soil organic). Stikstof is belangrijk in de bodem omdat planten dit
nodig hebbben om te groeien en stikstof moet dus ook aangevuld worden in de bodem. Dit gebeurt
van nature door denitrificatie waarbij je zowel stikstof in de atmosfeer krijgt als in de bodem door
biologische fixatie door bepaalde planten die deze stikstof uit de atmosfeer kunnen halen.
Inhoud
Les 1: Inleiding ......................................................................................................................................... 3
Examen ................................................................................................................................................ 3
Examenvragen van de voorbije jaren .................................................................................................. 3
Earth system science ........................................................................................................................... 3
Wat is de biosfeer? .............................................................................................................................. 3
Interacties tussen de verschillende sferen .......................................................................................... 5
Cyclus ................................................................................................................................................... 7
Leven op aarde .................................................................................................................................... 8
Blootstelling aan polluenten................................................................................................................ 9
Verschillende biomen op aarde ........................................................................................................... 9
Binnen een Ecosysteem ..................................................................................................................... 10
Biodiversiteit...................................................................................................................................... 10
De mens ............................................................................................................................................. 11
Deel Lucht .............................................................................................................................................. 13
De atmosfeer ..................................................................................................................................... 13
Laag structuur ................................................................................................................................ 13
Enkele definities ................................................................................................................................ 15
Verblijfttijd ..................................................................................................................................... 15
Atmosfeer ...................................................................................................................................... 15
Verontreiniging .............................................................................................................................. 15
Luchtverontreinigende stoffen (LS) ............................................................................................... 16
Primaire polluenten ....................................................................................................................... 16
Secundaire polluenten................................................................................................................... 16
Atmosferische Stabiliteit en dispersie ............................................................................................... 16
Horizontale dispersie (Wind) ......................................................................................................... 16
Verticale dispersie (Atmosferische stabiliteit) ............................................................................... 18
Luchtvervuiling .................................................................................................................................. 28
De omstandigheden ...................................................................................................................... 28
Monitoring ..................................................................................................................................... 30
Polluenten ......................................................................................................................................... 31
SO2 ................................................................................................................................................ 31
NOX ................................................................................................................................................ 33
, VOS (weten dat die bestaan, niet zo heel belangrijk).................................................................... 38
O3 = ozon ....................................................................................................................................... 40
Deel: Bodem .......................................................................................................................................... 57
,Inleiding
Examen
7 vragen, Gesloten boek
➔ 1 uit de inleiding
➔ 2 uit Lucht
➔ 2 uit Water
➔ 2 uit Bodem
Examenvragen van de voorbije jaren
https://docs.google.com/document/d/1ZlYR7VZ-0jnSORFz0Cblo1vNDhHYAoNv/edit
Earth system science
= Studie waarbij er gekeken wordt naar het aardsysteem, waarbij de interactie tussen de
verschillende element op aarde in kaart wordt gebracht.
Belangrijk omdat zeer veel fenomenen dat voorkomen zeer gekend zijn maar wanneer deze
verschillende systemen op het aardsysteem bekeken worden dan merken we dat de aparte systemen
zeer veel interageren met elkaar dan we verwachten waardoor er fenomenen verschijnen die niet zo
logisch te verklaren zijn.
Voorbeeld: Watercyclus: het klassieke verdampingsproces die beïnvloedt wordt door de
klimaatverandering
Binnen de earth system science bekijken we de aarde als een gesloten
systeem → Alles wat binnen deze aarde gebeurt blijft hier binnen dit
gesloten systeem er is bijna geen enkele influx of outflux van resources
en energie rond de aarde, alles blijft binnen de aardbol. (bijna omdat er
uitzondering is van zonlicht er is als energie input, lang golflengte ir als
output en een minimale stroom van mineralen). Binnen dit gesloten
systeem de aarde heb je de atmosfeer, geosfeer, hydrosfeer en de
biosfeer.
De consequentie is dat de mineralen en grondstoffen die op de aarde aanwezig zijn alles is wat we
hebben en daarmee moeten we het doen. Dit geldt ook voor pollutie en vervuiling deze blijft
permanent aanwezig.
In de praktijk: Individuele niveaus spelen een rol, alle processen op aarde gaan veel meer impact
hebben, er treden enorme interacties op tussen alle fase
Wat is de biosfeer?
Biosfeer = Alles
Of biosfeer is de sfeer waarin alle organismen levend en dood op aarde zich in bevinden
LET OP! → Als je over biosfeer praat specifieer dan of je de aarde als het aardsysteem ga beschouwen
of effectief een onderdeel daarvan
De 3 andere sferen/ reservoirs zijn de:
- Hydrosfeer: Alle water op aarde
- Atmosfeer: Luchtlaag (relatief klein aangezien tot 10 km bijna alles ronddraait)
, - Geosfeer/ lithosfeer: Bodem (tot enkele meters diep, daaronder gebeurt er relatief weinig que
interacties, bacterien enige uitzondering aangezien deze een stuk dieper kunnen zitten)
Ook nog een 5 de sfeer/reservoir → De Antroposfeer (menselijke sfeer): alle mensen en interacties
en impact die we veroorzaken in het systeem van de aarde. Vb huizen bouwen, industrie, transport..
Voorbeeld: Stikstof
Groot probleem aangezien het een grote impact heeft op het milieu:
- Planten
- Verzuring van water
- Eutrofiering
- Luchtvervuiling
Dit komt omdat dit een zeer complex gegeven is die over alle sferen heen gaat. Voorgesteld in
onderstaand schema.
De antroposfeer (human activity) die typisch een verstoring is van de klassieke aardsystemen. Stikstof
komt van nature voor in de bodem (Soil organic). Stikstof is belangrijk in de bodem omdat planten dit
nodig hebbben om te groeien en stikstof moet dus ook aangevuld worden in de bodem. Dit gebeurt
van nature door denitrificatie waarbij je zowel stikstof in de atmosfeer krijgt als in de bodem door
biologische fixatie door bepaalde planten die deze stikstof uit de atmosfeer kunnen halen.
