Sara Engels
PEDIATRIE
1. HET GEZONDE KIND: ONTWIKKELING
1.1 DE MOTORISCHE ONTWIKKELING
1.1.1 GROVE MOTORIEK
4 à 5 maanden: rollen
6 9 maanden: zitten
LET OP! Kinderen niet te lang in zitstoeltje laten zitten als ze nog niet zelfstandig kunnen zitten
slecht voor de spieren!
6 à 9 maanden: kruipen
Tussen 9 en 12 maanden: zich optrekken tot stand
14 à 15 maanden: eerste losse stapjes
Vanaf 18 maanden: lopen, klimmen, fietsen 3-wieler,…
1.1.2 FIJNE MOTORIEK
Rond 6 maanden: verdwijnen aangeboren reflexen
1.1.3 VAN WIECHENONDERZOEK
Opvolging psychomotorische en neurologische ontwikkeling kind (eerste 4 levensjaren):
Fijne motoriek
Grove motoriek
Communicatie
Adaptatie
Persoonlijkheid en sociaal gedrag
Elk kind verschilt van tempo!
Bevindingen of ongerustheden ouders?
Trend?
Voorgeschiedenis? (Vb. vroeggeboorte)
als men zich zorgen maakt worden ze doorgestuurd naar een arts
, Sara Engels
1.2 HET GEBIT
Melkgebit: 20 tanden 4 x 2 snijtanden, 4 x 1 hoektand en 4 x 2 kiezen
Doorbraak tanden:
tandvleesroodheid en irritatie
lopende neus
kwijlen
gebrek aan eetlust
onrustig slapen
soms een lichte temperatuursverhoging
bijtring of tandgel (op doktersadvies) kunnen voor verlichting zorgen
Tanden poetsen:
Jijzelf als ouder/VPK het voordoen zodat kind je kan nadoen
Vanaf eerste melktand
2x/Dag
Begeleiding nodig tot 8 à 10 jaar
Zuigflescariës:
= tandbederf, het begint aan de boventanden kort nadat ze zijn doorgebroke,
ontstaan door zoetigheden op fopspeen
ontstaan doordat ouders het in de mond steken endan in mond van kind
1.3 ZICHT
Zien alles beter van dichtbij
Gaan op zoek naar zaken met een groot verschil in contrast (bv. zwart-wit) of menselijk gezicht
Vanaf 4 maand: kleuren zien
Bijziendheid / myopie
Neemt wereldwijd enorm toe! beperk schermtijd en stimuleer om buiten te spelen
Richtlijnen voor beeldschermgebruik WHO:
Jonger dan 2: geen beeldschermgebruik
Tot 5 jaar: max. 1 uur per dag
5 tot 12 jaar: max. 2 uur per dag
1.4 GEHOOR
Beter ontwikkeld dan zicht
Gevoeliger als gehoor van volwassenen
Eerste uren/dag postnataal: baby hoort niets door vruchtwater achter trommelvlies
Hoort beter hoge geluiden dan lage
, Sara Engels
2. PARAMETERS KIND
2.1 NORMAALWAARDEN K IND
Tabel normaalwaarden kennen!
38,5°C bij kinderen koorts
A. Carotis (nek veel te kort) & A. radialis (chubby baby, te diep gelegen) waarschijnlijk niet voelbaar
2.2 LICHAAMSTEMPERATUUR
Koorts
Zuigeling van 3M of jonger met koorts = doktersbezoek en IN ZH-opname
Geef regelmatig extra hoeveelheden vocht
Kleed een kind met koorts luchtig maar toch comfortabel
Indicatie anti-pyretica: koorts en onwel
Antipyretica: siroop of suppo?
siroop: je kan dosis bepalen + bij suppo kan er op het einde deel mee uitkomen
2.3 PIJN BIJ KINDEREN
Jij hebt als VPK een heel belangrijke informerende en adviserende functie!
Pijnevaluatieschalen:
Moet gekozen worden o.b.v.:
De situatie
Leeftijd van het kind
Capactiteit tot communicatie
Beheersing van het evaluatiemiddel
< 4 jaar 4 – 6 jaar > 6 jaar
Hetero-evaluatieschaal Auto-evaluatieschaal + Auto-evaluatieschaal
hetero-evaluatieschaal
Niet-verbale kinderen
, Sara Engels
Examen:
Behandelingsdrempels gaat ze niet vragen! Leeftijden wel
Soort schaal: auto of hetero
Specifiek: VAS, 6-gezichtenschaal,…
2.3.1 AUTO-EVALUATIESCHALEN
Visueel analoge schaal (VAS)
o Vanaf 8 jaar
De 6-gezichtenschaal (Faces Pain Scale-Revised of FPS-R)
o Vanaf 4 jaar
2.3.2 HETERO-EVALUATIESCHALEN
Doelgroep:
Kinderen jonger dan 4 jaar OF
Kinderen met een neuromotorische beperking
VPK vult de schaal in a.d.h.v. observaties
Observatie van 2 tot 5 minuten noodzakelijk!
2.4 PEWS: PEDIATRIC EARLY WARNING SYSTEM
Scoresysteem
Leeftijdsspecifiek
Doel:
o Rapporteren van trends doorheen de tijd tijdig herkennen van (kleine) wijzigingen
o Betere communicatie & multidisciplinaire samenwerking
o Biedt een houvast voor onervaren dokter/arts
3. PROCEDUREEL LEED VS. PROCEDUREEL COMFORT
Nieuwe en uitdagende taak: procedureel comfort!
Maatwerk
Flexibiliteit
Integratie verschillende technieken
Continue reflectie
Interdisciplinaire samenwerking
Veranderen van traditionele zorgprocessen
PEDIATRIE
1. HET GEZONDE KIND: ONTWIKKELING
1.1 DE MOTORISCHE ONTWIKKELING
1.1.1 GROVE MOTORIEK
4 à 5 maanden: rollen
6 9 maanden: zitten
LET OP! Kinderen niet te lang in zitstoeltje laten zitten als ze nog niet zelfstandig kunnen zitten
slecht voor de spieren!
6 à 9 maanden: kruipen
Tussen 9 en 12 maanden: zich optrekken tot stand
14 à 15 maanden: eerste losse stapjes
Vanaf 18 maanden: lopen, klimmen, fietsen 3-wieler,…
1.1.2 FIJNE MOTORIEK
Rond 6 maanden: verdwijnen aangeboren reflexen
1.1.3 VAN WIECHENONDERZOEK
Opvolging psychomotorische en neurologische ontwikkeling kind (eerste 4 levensjaren):
Fijne motoriek
Grove motoriek
Communicatie
Adaptatie
Persoonlijkheid en sociaal gedrag
Elk kind verschilt van tempo!
Bevindingen of ongerustheden ouders?
Trend?
Voorgeschiedenis? (Vb. vroeggeboorte)
als men zich zorgen maakt worden ze doorgestuurd naar een arts
, Sara Engels
1.2 HET GEBIT
Melkgebit: 20 tanden 4 x 2 snijtanden, 4 x 1 hoektand en 4 x 2 kiezen
Doorbraak tanden:
tandvleesroodheid en irritatie
lopende neus
kwijlen
gebrek aan eetlust
onrustig slapen
soms een lichte temperatuursverhoging
bijtring of tandgel (op doktersadvies) kunnen voor verlichting zorgen
Tanden poetsen:
Jijzelf als ouder/VPK het voordoen zodat kind je kan nadoen
Vanaf eerste melktand
2x/Dag
Begeleiding nodig tot 8 à 10 jaar
Zuigflescariës:
= tandbederf, het begint aan de boventanden kort nadat ze zijn doorgebroke,
ontstaan door zoetigheden op fopspeen
ontstaan doordat ouders het in de mond steken endan in mond van kind
1.3 ZICHT
Zien alles beter van dichtbij
Gaan op zoek naar zaken met een groot verschil in contrast (bv. zwart-wit) of menselijk gezicht
Vanaf 4 maand: kleuren zien
Bijziendheid / myopie
Neemt wereldwijd enorm toe! beperk schermtijd en stimuleer om buiten te spelen
Richtlijnen voor beeldschermgebruik WHO:
Jonger dan 2: geen beeldschermgebruik
Tot 5 jaar: max. 1 uur per dag
5 tot 12 jaar: max. 2 uur per dag
1.4 GEHOOR
Beter ontwikkeld dan zicht
Gevoeliger als gehoor van volwassenen
Eerste uren/dag postnataal: baby hoort niets door vruchtwater achter trommelvlies
Hoort beter hoge geluiden dan lage
, Sara Engels
2. PARAMETERS KIND
2.1 NORMAALWAARDEN K IND
Tabel normaalwaarden kennen!
38,5°C bij kinderen koorts
A. Carotis (nek veel te kort) & A. radialis (chubby baby, te diep gelegen) waarschijnlijk niet voelbaar
2.2 LICHAAMSTEMPERATUUR
Koorts
Zuigeling van 3M of jonger met koorts = doktersbezoek en IN ZH-opname
Geef regelmatig extra hoeveelheden vocht
Kleed een kind met koorts luchtig maar toch comfortabel
Indicatie anti-pyretica: koorts en onwel
Antipyretica: siroop of suppo?
siroop: je kan dosis bepalen + bij suppo kan er op het einde deel mee uitkomen
2.3 PIJN BIJ KINDEREN
Jij hebt als VPK een heel belangrijke informerende en adviserende functie!
Pijnevaluatieschalen:
Moet gekozen worden o.b.v.:
De situatie
Leeftijd van het kind
Capactiteit tot communicatie
Beheersing van het evaluatiemiddel
< 4 jaar 4 – 6 jaar > 6 jaar
Hetero-evaluatieschaal Auto-evaluatieschaal + Auto-evaluatieschaal
hetero-evaluatieschaal
Niet-verbale kinderen
, Sara Engels
Examen:
Behandelingsdrempels gaat ze niet vragen! Leeftijden wel
Soort schaal: auto of hetero
Specifiek: VAS, 6-gezichtenschaal,…
2.3.1 AUTO-EVALUATIESCHALEN
Visueel analoge schaal (VAS)
o Vanaf 8 jaar
De 6-gezichtenschaal (Faces Pain Scale-Revised of FPS-R)
o Vanaf 4 jaar
2.3.2 HETERO-EVALUATIESCHALEN
Doelgroep:
Kinderen jonger dan 4 jaar OF
Kinderen met een neuromotorische beperking
VPK vult de schaal in a.d.h.v. observaties
Observatie van 2 tot 5 minuten noodzakelijk!
2.4 PEWS: PEDIATRIC EARLY WARNING SYSTEM
Scoresysteem
Leeftijdsspecifiek
Doel:
o Rapporteren van trends doorheen de tijd tijdig herkennen van (kleine) wijzigingen
o Betere communicatie & multidisciplinaire samenwerking
o Biedt een houvast voor onervaren dokter/arts
3. PROCEDUREEL LEED VS. PROCEDUREEL COMFORT
Nieuwe en uitdagende taak: procedureel comfort!
Maatwerk
Flexibiliteit
Integratie verschillende technieken
Continue reflectie
Interdisciplinaire samenwerking
Veranderen van traditionele zorgprocessen