Samenvatting recht & ethiek periode 1
Week 1
Ethiek
- benoemen wat het onderwerp van de ethiek is
In de ethiek denkt men over het menselijk handelen vanuit het gezichtspunt van goed en
kwaad.
- kenmerken van waarden aangeven
waarden: ideaalbeelden van ons menselijk handelen.
Kenmerken:
algemeen
positief
ideaal
motiverende kracht
achtergrond
- uitleggen wat normen zijn
normen: regels die op gedragsniveau een invulling kunnen geven aan waarden
kenmerken:
specifiek/voorschrijvend
negatief/positief
richtlijn/regel
bindende kracht
voorgrond
- het verschil tussen handelen en gedrag en relevantie ervan voor ethiek uitleggen
- vier soorten belangen benoemen
eigen belang
o kort
o lang
andermans belang
algemeen belang: belang van de samenleving
Recht
- kent de functies van het recht
de maatschappij te ordenen
voorkomen van misstanden
Kwetsbare mensen in de samenleving te beschermen.
Conflict oplossende werking
Concretiseren van rechtvaardigheid
Voorwaarden scheppen voor de ontplooiing van mensen
- kent de rechtsbronnen
1. wetgeving
▪ als de koning de wet afkeurt komt de wet er niet.
▪ Ook gemeentes en provincies maken wetten.
2. verdrag
▪ internationale overeenkomsten tussen staten.
, 3. Jurisprudentie: het geheel aan rechterlijke oordelen over de uitleg of toepasselijkheid van
zulke wettelijke of verdragsregels.
▪ Verzameling van alle rechtelijke uitspraken.
- Heeft kennis van het wetgevingsproces in Nederland
Wetten worden vastgesteld door de regering en het parlement gezamenlijk. Voorstellen voor
nieuwe wetgeving worden meestal door de regering gedaan. Door de Provinciale Staten of
de gemeenteraad kunnen ook algemeen bindende voorschriften worden uitgevaardigd, maar
die worden dan verordeningen genoemd. De wetgeving kent een hiërarchie.
Een beoogde wet wordt door een ministerie opgesteld, daarbij hoort ook een memorie van
toelichting. Daarin staat uitleg waarom dit wetsvoorstel wordt ingediend. Beide stukken gaan
naar de ministerraad en die moeten het goedkeuren. De wetsvoorstel wordt daarna gestuurd
naar de Raad van State (adviesorgaan). Dit advies is niet bindend, maar de minister moet wel
op dit advies reageren. Het wetsvoorstel, memorie van toelichting en het advies van de Raad
van State worden naar de Tweede Kamer gestuurd. Deze stemmen hierover en daarna stemt
de Eerste Kamer erover. De eerste kamer heeft niet het recht om amendementen
(wijzigingsvoorstellen) in te dienen. De eerste kamer kan alleen in novelle in dienen. Zij deelt
dan mee dat zij het voorstel alleen zal aanvaarden als de minister (bij de tweede kamer) een
nieuw voorstel indient, waarin de wensen van de Eerste Kamer worden meegenomen. Het
wetsvoorstel is pas aangenomen als de wet is ondertekend door de Koning(in) en de
betrokken ministers.
AMvB!!!! (vaststellen regering en advies RvS)
- heeft kennis van de rechtspleging in Nederland
Week 1
Ethiek
- benoemen wat het onderwerp van de ethiek is
In de ethiek denkt men over het menselijk handelen vanuit het gezichtspunt van goed en
kwaad.
- kenmerken van waarden aangeven
waarden: ideaalbeelden van ons menselijk handelen.
Kenmerken:
algemeen
positief
ideaal
motiverende kracht
achtergrond
- uitleggen wat normen zijn
normen: regels die op gedragsniveau een invulling kunnen geven aan waarden
kenmerken:
specifiek/voorschrijvend
negatief/positief
richtlijn/regel
bindende kracht
voorgrond
- het verschil tussen handelen en gedrag en relevantie ervan voor ethiek uitleggen
- vier soorten belangen benoemen
eigen belang
o kort
o lang
andermans belang
algemeen belang: belang van de samenleving
Recht
- kent de functies van het recht
de maatschappij te ordenen
voorkomen van misstanden
Kwetsbare mensen in de samenleving te beschermen.
Conflict oplossende werking
Concretiseren van rechtvaardigheid
Voorwaarden scheppen voor de ontplooiing van mensen
- kent de rechtsbronnen
1. wetgeving
▪ als de koning de wet afkeurt komt de wet er niet.
▪ Ook gemeentes en provincies maken wetten.
2. verdrag
▪ internationale overeenkomsten tussen staten.
, 3. Jurisprudentie: het geheel aan rechterlijke oordelen over de uitleg of toepasselijkheid van
zulke wettelijke of verdragsregels.
▪ Verzameling van alle rechtelijke uitspraken.
- Heeft kennis van het wetgevingsproces in Nederland
Wetten worden vastgesteld door de regering en het parlement gezamenlijk. Voorstellen voor
nieuwe wetgeving worden meestal door de regering gedaan. Door de Provinciale Staten of
de gemeenteraad kunnen ook algemeen bindende voorschriften worden uitgevaardigd, maar
die worden dan verordeningen genoemd. De wetgeving kent een hiërarchie.
Een beoogde wet wordt door een ministerie opgesteld, daarbij hoort ook een memorie van
toelichting. Daarin staat uitleg waarom dit wetsvoorstel wordt ingediend. Beide stukken gaan
naar de ministerraad en die moeten het goedkeuren. De wetsvoorstel wordt daarna gestuurd
naar de Raad van State (adviesorgaan). Dit advies is niet bindend, maar de minister moet wel
op dit advies reageren. Het wetsvoorstel, memorie van toelichting en het advies van de Raad
van State worden naar de Tweede Kamer gestuurd. Deze stemmen hierover en daarna stemt
de Eerste Kamer erover. De eerste kamer heeft niet het recht om amendementen
(wijzigingsvoorstellen) in te dienen. De eerste kamer kan alleen in novelle in dienen. Zij deelt
dan mee dat zij het voorstel alleen zal aanvaarden als de minister (bij de tweede kamer) een
nieuw voorstel indient, waarin de wensen van de Eerste Kamer worden meegenomen. Het
wetsvoorstel is pas aangenomen als de wet is ondertekend door de Koning(in) en de
betrokken ministers.
AMvB!!!! (vaststellen regering en advies RvS)
- heeft kennis van de rechtspleging in Nederland
