Vorm en functie aantekeningen 2021
Leren en geheugen
Leren is de verandering in gedrag als gevolg van ervaring
- Leren is niet per se adaptief
- Leren kan al dan niet omkeerbaar zijn
Geheugen is het vermogen om geleerde ervaringen op te slaan en terug te roepen
- Geheugen omvat veranderingen in de hersenen (geheugenspoor of engram)
- Plasticiteit (op cellulair niveau: synaptische plasticiteit)
Aplysica carnifornica:
siphon is nodig om
zeewater naar binnen te
trekken. Je kunt deze
slakken iets leren; als je
een milde stimulus
aanbrengt op het siphon
reageert hij door zijn
kieuwen terug te trekken
en af te dekken (kieuw
terugtrek reflex).
Als je het sphon vaker
stimuleeert, dan
verdwijnt die terugtrek reactie, dat noem je habituatie. Een verandering in gedrag als gevolg
van een bepaalde stimulatie (leren). Deze vorm werd door kandel habituatie genoemd.
Hij prikkelde het siphon tegelijkertijd met het elektrische prikkelen van de staart, leidde tot
-> een terugtrek refelx die was gahibitueerde kwam plotseling weer terug
(dishabituatie/sensitisatie).
Die kieuw terugtrek reflex wordt
geregeld door een motorneuron, dat
motorneuron staat in direct contact
met het gevoelsneuron uit de huid van
het siphon. Er is dus een directe
verbinding tussen de spiercellen in de
kieuw en het siphon.
In de grafieken zie je dat de
depolarisaties steeds minder worden
naar mate je vaker stimuleert
Habituatie is het gevolg van het minder
sterk worden van het postsynaptische
respons van het motorneuron.
De postsynaptische response in het
motorneuron is na habituatie afwezig,
maar na sensitisatie is hij weer aanwezig.
, Vorm en functie aantekeningen 2021
Dit is een heterosynaptisch proces (er zijn diverse
synapsen betrokken).
Sensibilisatie van de siphon-kieuwreflex omvat
synaptische fascilitatie en is een heterosynaptisch
proces.
Wat gebeurt er als een actiepotentiaal aankomt in
een axonuiteinde?
1. Er wordt een calciumkanaal geactiveerd
2. Calcium is de trigger voor de
neurotransmitter blaasjes om te gaan
fuseren met het celmembraan
3. Neurotransmitter wordt afgegeven bv
glutamaat
4. ‘glutamaat’ bindt op postsynaptische cel
(motorneuron)
5. Er kan even lading naar binnen en er vindt
depolarisatie plaats van de postsynaptische
cel.
Als je meerdere actiepotentialen achter elkaar
krijgt worden er minder NT afgegeven en krijg je steeds lagere respons van de
postsynaptische cel. Dus als je het siphon herhaaldelijk stimuleer wordt het proces minder
efficiënt, je krijgt minder NT afgifte en dan krijg je steeds lagere postsynaptische signalen.
Het calciumkanaal werd geremd door het veelvoudig binnenkomen van actiepotentialen en
het wordt weer geactiveerd bij sensibilisatie.
Korte termijn sensitisatie: onmiddellijk optreden van activatie proces, en een kleine
vertraging. Bij kortetermijngeheugen probeer je iets snel te onthouden, is het lokaal
versterken van een synaps belangrijk
Dit omvat activering van de proteïnekinasen PKA en PKC, wat resulteert in lokale
veranderingen in de transmitterafgifte-eigenschappen van het sensorische neuron.
Ion kanalen kunnen minder sterk gaan werken, maar ze kunnen ook onmiddellijk weer actief
gaan werken als gevolg van fosforylatie processen.
Lange termijn sensitisatie: Dit omvat een cAMP/PKA-afhankelijke activatie van nieuwe genen
en is afhankelijk van nieuwe eiwitsynthese, wat resulteert in structurele veranderingen van
de sensomotorische synaps. Je kunt permanent de eigenschappen van de synaps
veranderen.
Leren en geheugen
Leren is de verandering in gedrag als gevolg van ervaring
- Leren is niet per se adaptief
- Leren kan al dan niet omkeerbaar zijn
Geheugen is het vermogen om geleerde ervaringen op te slaan en terug te roepen
- Geheugen omvat veranderingen in de hersenen (geheugenspoor of engram)
- Plasticiteit (op cellulair niveau: synaptische plasticiteit)
Aplysica carnifornica:
siphon is nodig om
zeewater naar binnen te
trekken. Je kunt deze
slakken iets leren; als je
een milde stimulus
aanbrengt op het siphon
reageert hij door zijn
kieuwen terug te trekken
en af te dekken (kieuw
terugtrek reflex).
Als je het sphon vaker
stimuleeert, dan
verdwijnt die terugtrek reactie, dat noem je habituatie. Een verandering in gedrag als gevolg
van een bepaalde stimulatie (leren). Deze vorm werd door kandel habituatie genoemd.
Hij prikkelde het siphon tegelijkertijd met het elektrische prikkelen van de staart, leidde tot
-> een terugtrek refelx die was gahibitueerde kwam plotseling weer terug
(dishabituatie/sensitisatie).
Die kieuw terugtrek reflex wordt
geregeld door een motorneuron, dat
motorneuron staat in direct contact
met het gevoelsneuron uit de huid van
het siphon. Er is dus een directe
verbinding tussen de spiercellen in de
kieuw en het siphon.
In de grafieken zie je dat de
depolarisaties steeds minder worden
naar mate je vaker stimuleert
Habituatie is het gevolg van het minder
sterk worden van het postsynaptische
respons van het motorneuron.
De postsynaptische response in het
motorneuron is na habituatie afwezig,
maar na sensitisatie is hij weer aanwezig.
, Vorm en functie aantekeningen 2021
Dit is een heterosynaptisch proces (er zijn diverse
synapsen betrokken).
Sensibilisatie van de siphon-kieuwreflex omvat
synaptische fascilitatie en is een heterosynaptisch
proces.
Wat gebeurt er als een actiepotentiaal aankomt in
een axonuiteinde?
1. Er wordt een calciumkanaal geactiveerd
2. Calcium is de trigger voor de
neurotransmitter blaasjes om te gaan
fuseren met het celmembraan
3. Neurotransmitter wordt afgegeven bv
glutamaat
4. ‘glutamaat’ bindt op postsynaptische cel
(motorneuron)
5. Er kan even lading naar binnen en er vindt
depolarisatie plaats van de postsynaptische
cel.
Als je meerdere actiepotentialen achter elkaar
krijgt worden er minder NT afgegeven en krijg je steeds lagere respons van de
postsynaptische cel. Dus als je het siphon herhaaldelijk stimuleer wordt het proces minder
efficiënt, je krijgt minder NT afgifte en dan krijg je steeds lagere postsynaptische signalen.
Het calciumkanaal werd geremd door het veelvoudig binnenkomen van actiepotentialen en
het wordt weer geactiveerd bij sensibilisatie.
Korte termijn sensitisatie: onmiddellijk optreden van activatie proces, en een kleine
vertraging. Bij kortetermijngeheugen probeer je iets snel te onthouden, is het lokaal
versterken van een synaps belangrijk
Dit omvat activering van de proteïnekinasen PKA en PKC, wat resulteert in lokale
veranderingen in de transmitterafgifte-eigenschappen van het sensorische neuron.
Ion kanalen kunnen minder sterk gaan werken, maar ze kunnen ook onmiddellijk weer actief
gaan werken als gevolg van fosforylatie processen.
Lange termijn sensitisatie: Dit omvat een cAMP/PKA-afhankelijke activatie van nieuwe genen
en is afhankelijk van nieuwe eiwitsynthese, wat resulteert in structurele veranderingen van
de sensomotorische synaps. Je kunt permanent de eigenschappen van de synaps
veranderen.
