De klassieke rechtvaardigingstoets
Deze toets bestaat uit 3 stappen die je moet ondernemen:
De schendingsfase Hier moet je onderzoeken of dat een bepaalde praktijk niet in strijd is met een of ander moreel
Beginsel beginsel.
De overtreffase We gaan niet werken met absolute beginselen maar met beginselen die eventueel kunnen
Hoger beginsel overtroffen worden door hogere beginselen. Met dit hoger beginsel kan je beargumenteren dat dit
hoger staat in de hiërarchie dan een ander beginsel. Als dit niet mogelijk is kan je eventueel een
conformerend beginsel vinden dat dan niet echt hoger staat dan het geschonden beginsel.
De uitzonderingsfase Deze kan je ook doorlopen maar hier zal de bewijslast toenemen. Je moet 3 extra stappen bekijken
Moraliteit, noodzaak, om die uitzondering te verkrijgen:
proportionaliteit ○ Je gaat moeten aantonen dat er een gerechtvaardigd doel was (de moraliteit)
○ Ook de noodzaak aantonen (subsidiariteit)
○ Duidelijk maken dat jouw voorstel of oplossing evenredig is (proportionaliteit)
→ Deze 3 stappen in de toets kunnen gefocust zijn op 2 onderdelen die je bijna altijd terugvindt bij
een discussie over een ethisch thema. Dit is het onderscheid tussen:
De controverse-fase Datgene wat jij als moreel agent hoort of niet mag doen
De interventie-fase Wat mag een interveniënt doen, in welke mate mag hij optreden?
Bv. Overheid zal meestal de interveniënt zijn
Voorbeeld: De discussie rond het gebruik van softdrugs
Controverse: Is dit moreel gezien een goede zaak dat ik deze drugs zou nemen? Heb ik argumenten die mij ondersteunen of
verbieden om dit te doen? → volledig vanuit mijn eigen standpunt als moreel agent
Interventie: Mag een overheid dat gaan verbieden? Hierbij kan je argumenten geven die bepaalde maatregelen verbieden of
toelaten. Bv je vindt dat de overheid zich ergens niet mee mag bemoeien omdat het daarmee verschillende beginselen
schendt.
, CASUS controversieel onderwerp: Moeder worden in de gevangenis
Op dit moment mag je als je in de gevangenis zit en zwanger wordt je kind houden tot het 3 jaar is.
Als je voor langere tijd veroordeeld bent wordt het kind ofwel bij de vader ofwel ergens anders
geplaatst.
→ We maken het onderscheid tussen controverse en interventie
Controverse-fase (wat Is het een goede zaak dat ik als gedetineerde een kind zou krijgen? Hier gaat het dus over de
vind ik er van?) vrouw zelf in de gevangenis die zich afvraagt of dit moreel acceptabel is in deze context.
Interventie-fase: Hier kunnen we verschillende mogelijke intervenioren hebben die gaan tussenkomen (bv.
overheid, een arts, een gevangenisdirecteur die hier tegen gaat optreden of het net wel zal
toelaten). De vraag is hier: mag bv de gevangenisdirecteur deze voorwaarden opleggen (bv
anticonceptie opleggen)? In welke mate mag een overheid of een gevangenisdirecteur
tussenkomen?
→ In deze casus kiezen we voor de interventiefase.
Contra Iemand die ergens tegen is heeft de bewijslast op zich. Als iemand zegt dat het niet kan dat
Schendingsfase een gevangenisdirecteur anticonceptie oplegt, dan moet die persoon argumenten geven gericht
op een bepaalde schending van een of ander moreel beginsel.
Kandidaat geschonden beginselen:
○ Bv: ‘dit schendt de gelijkheid. Waarom zouden gedetineerde vrouwen minder
recht hebben op voortplanting en gezinsleven?’
○ Waardigheid
○ Recht op privé- en gezinsleven (privacy)
○ Seksuele integriteit
De contra-partij moet in de schendingfase het beginsel formuleren. Hij formuleert hier gelijkheid
en moet aantonen wat het inhoudt. Je toont ook aan dat er in deze casus wel degelijk een
schending is van dit beginsel. Je moet dus allereerst een beginsel zoeken, het gaan funderen en
dan gaan aantonen dat het geschonden is.
PRO: Als pro-partij kan je ofwel het geschonden beginsel erkennen en dan gaan overtreffen, ofwel
Overtreffase kan je ontkennen dat er een geschonden beginsel is en zeggen dat de contra partij fout is. Je
staat dus voor een keuze: accepteer je de schending of niet?
Als pro-partij onderzoek je hier of er geen sprake is van een belangrijk beginsel dat hoger staat
dan het geschonden beginsel.
Deze toets bestaat uit 3 stappen die je moet ondernemen:
De schendingsfase Hier moet je onderzoeken of dat een bepaalde praktijk niet in strijd is met een of ander moreel
Beginsel beginsel.
De overtreffase We gaan niet werken met absolute beginselen maar met beginselen die eventueel kunnen
Hoger beginsel overtroffen worden door hogere beginselen. Met dit hoger beginsel kan je beargumenteren dat dit
hoger staat in de hiërarchie dan een ander beginsel. Als dit niet mogelijk is kan je eventueel een
conformerend beginsel vinden dat dan niet echt hoger staat dan het geschonden beginsel.
De uitzonderingsfase Deze kan je ook doorlopen maar hier zal de bewijslast toenemen. Je moet 3 extra stappen bekijken
Moraliteit, noodzaak, om die uitzondering te verkrijgen:
proportionaliteit ○ Je gaat moeten aantonen dat er een gerechtvaardigd doel was (de moraliteit)
○ Ook de noodzaak aantonen (subsidiariteit)
○ Duidelijk maken dat jouw voorstel of oplossing evenredig is (proportionaliteit)
→ Deze 3 stappen in de toets kunnen gefocust zijn op 2 onderdelen die je bijna altijd terugvindt bij
een discussie over een ethisch thema. Dit is het onderscheid tussen:
De controverse-fase Datgene wat jij als moreel agent hoort of niet mag doen
De interventie-fase Wat mag een interveniënt doen, in welke mate mag hij optreden?
Bv. Overheid zal meestal de interveniënt zijn
Voorbeeld: De discussie rond het gebruik van softdrugs
Controverse: Is dit moreel gezien een goede zaak dat ik deze drugs zou nemen? Heb ik argumenten die mij ondersteunen of
verbieden om dit te doen? → volledig vanuit mijn eigen standpunt als moreel agent
Interventie: Mag een overheid dat gaan verbieden? Hierbij kan je argumenten geven die bepaalde maatregelen verbieden of
toelaten. Bv je vindt dat de overheid zich ergens niet mee mag bemoeien omdat het daarmee verschillende beginselen
schendt.
, CASUS controversieel onderwerp: Moeder worden in de gevangenis
Op dit moment mag je als je in de gevangenis zit en zwanger wordt je kind houden tot het 3 jaar is.
Als je voor langere tijd veroordeeld bent wordt het kind ofwel bij de vader ofwel ergens anders
geplaatst.
→ We maken het onderscheid tussen controverse en interventie
Controverse-fase (wat Is het een goede zaak dat ik als gedetineerde een kind zou krijgen? Hier gaat het dus over de
vind ik er van?) vrouw zelf in de gevangenis die zich afvraagt of dit moreel acceptabel is in deze context.
Interventie-fase: Hier kunnen we verschillende mogelijke intervenioren hebben die gaan tussenkomen (bv.
overheid, een arts, een gevangenisdirecteur die hier tegen gaat optreden of het net wel zal
toelaten). De vraag is hier: mag bv de gevangenisdirecteur deze voorwaarden opleggen (bv
anticonceptie opleggen)? In welke mate mag een overheid of een gevangenisdirecteur
tussenkomen?
→ In deze casus kiezen we voor de interventiefase.
Contra Iemand die ergens tegen is heeft de bewijslast op zich. Als iemand zegt dat het niet kan dat
Schendingsfase een gevangenisdirecteur anticonceptie oplegt, dan moet die persoon argumenten geven gericht
op een bepaalde schending van een of ander moreel beginsel.
Kandidaat geschonden beginselen:
○ Bv: ‘dit schendt de gelijkheid. Waarom zouden gedetineerde vrouwen minder
recht hebben op voortplanting en gezinsleven?’
○ Waardigheid
○ Recht op privé- en gezinsleven (privacy)
○ Seksuele integriteit
De contra-partij moet in de schendingfase het beginsel formuleren. Hij formuleert hier gelijkheid
en moet aantonen wat het inhoudt. Je toont ook aan dat er in deze casus wel degelijk een
schending is van dit beginsel. Je moet dus allereerst een beginsel zoeken, het gaan funderen en
dan gaan aantonen dat het geschonden is.
PRO: Als pro-partij kan je ofwel het geschonden beginsel erkennen en dan gaan overtreffen, ofwel
Overtreffase kan je ontkennen dat er een geschonden beginsel is en zeggen dat de contra partij fout is. Je
staat dus voor een keuze: accepteer je de schending of niet?
Als pro-partij onderzoek je hier of er geen sprake is van een belangrijk beginsel dat hoger staat
dan het geschonden beginsel.
